(VnMedia) - Trong khi Iran đang thực hiện một cuộc tập trận quy mô lớn nhằm chuẩn bị đối phó khả năng có thể xảy ra các cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạt nhân của nước này thì các cường quốc đang có một sự chuyển hướng lớn trong cách tiếp cận với Tehran, từ ngoại giao sang trừng phạt.

Iran luôn khẳng định nước này sẽ không bao giờ từ bỏ việc làm giàu uranium. Khả năng Iran sẽ phải đối mặt với những biện pháp trừng phạt mới hà khắc hơn ngày càng tăng cao khi hôm qua (27/11), Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) của Liên Hợp Quốc đã thông qua một nghị quyết khiển trách Iran về việc bí mật xây dựng một cơ sở làm giàu uranium mới. Nghị quyết này đã nhận được sự ủng hộ của cả hai nước từng đứng về phía Iran là Nga và Trung Quốc. Điều đó không có nghĩa là Bắc Kinh và Moscow sẽ tham gia vào các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Iran. Nhưng nó chắc chắn có nghĩa là Tehran sẽ không thể trông chờ vào sự ủng hộ ngoại giao mà họ từng nhận được từ phía Nga và Trung Quốc trong cuộc đối đấu với phương Tây về chương trình hạt nhân đầy tranh cãi của nước này. Và việc Nga ủng hộ nghị quyết của IEAE cũng có thể ra dấu hiệu cho thấy nước này sẽ không cung cấp các hệ thống tên lửa phòng không tối tân S-300 cho Iran. Điều này bản thân nó đã là một sự trừng phạt đối với Tehran. Tổng thống Mỹ Barack Obama mới đây đã ngụ ý rằng ông sẽ xem xét lập trường đối với Iran vào cuối năm nay. Nếu ông ấy muốn trừng phạt Iran thêm nữa ông sẽ tìm cách thuyết phục Nga và Trung Quốc làm theo. Nếu không thể thuyết phục được Moscow và Bắc Kinh, Tổng thống Mỹ sẽ hành động cùng với những đồng minh phương Tây là Anh, Pháp, Đức và ông ấy hy vọng là cả EU và nhiều nước khác sẽ ủng hộ ông. “Thủ đoạn” của phương Tây? Chỉ có hai điều có thể ngăn chặn được việc các cường quốc trừng phạt Iran. Thứ nhất là Iran phải tuân theo yêu cầu của cộng đồng quốc tế là ngừng làm giàu uranium. Điều đó chắc chắn sẽ không xảy ra theo lời Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad. Ông Ahmadinejad luôn kiên quyết về điều đó và chúng ta nên tin điều ông ta nói. Không chỉ Tổng thống Iran mà các quan chức khác của nước này cũng luôn miệng tuyên bố sẽ không bao giờ từ bỏ việc làm giàu uranium. Thứ hai là một thỏa thuận do các cường quốc đưa ra, trong đó đề xuất Iran đưa phần lớn số lượng uranium đã làm giàu ở mức độ thấp của nước này sang Nga và Pháp để làm giàu ở mức độ cao hơn. Sau đó, số uranium này sẽ được chuyển về cho Iran phục vụ công tác nghiên cứu điều trị bệnh ung thư. Tuy nhiên, con đường cuối cùng để Iran tránh được các biện pháp trừng phạt mới cũng không có khả năng xảy ra bởi Tehran tuyên bố không chấp nhận đề xuất của các cường quốc. Các nhà Iran coi đề xuất trên là một thủ đoạn, một trò lừa bịp của phương Tây nhằm nắm giữ số uranium của nước này và sau đó sẽ không trả lại. Tuy nhiên, Giám đốc IAEA - ông Mohamed ElBaradei cho biết Iran có thể sẽ đưa ra đề xuất riêng của nước này. Ông ElBaradei tuần này cho biết: “Theo tôi hiểu về lập trường của Iran thì họ sẵn sàng trao đổi số uranium được làm giàu ở mức độ thấp của nước này khi nhận được một khối lượng tương đương nhiên liệu cho lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu. Sự trao đổi này sẽ được chia làm 2 đợt. "Trong khi chờ đợi nhận được nhiên liệu, Iran sẵn sàng để kho uranium được làm giàu ở mức độ thấp của nước này dưới sự giám hộ và kiểm soát của IAEA nhưng chỉ ở trong đất nước Iran." Ông ElBaradei, người sẽ nghỉ hưu vào tuần tới, cũng cho rằng: "Các cường quốc nên nắm bắt cơ hội này và sẽ là vô cùng đáng tiếc nếu bỏ qua cơ hội hiếm hoi đó." Trong khi chờ đợi Tehran đưa ra đề xuất riêng thì rõ ràng, hai điều có thể ngăn chặn khả năng Iran bị trừng phạt thêm nữa chắc chắn đều không xảy ra. Đó là lý do khiến các cường quốc đang có bước chuyển hướng lớn trong cách tiếp cận với Tehran. Đó là chuyển từ biện pháp ngoại giao sang trừng phạt mạnh tay hơn. Mục tiêu dầu mỏ Cho đến nay, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã áp dụng 3 gói biện pháp trừng phạt nhằm vào Iran trên tất cả các mặt từ việc buôn bán nhiên liệu hạt nhân, hạn chế đi lại và phong tỏa tài chính đối với các tổ chức cũng như cá nhân của Iran. Lần này, nếu những biện pháp trừng phạt mới được thông qua thì mục tiêu chắc chắn sẽ là ngành công nghiệp dầu mỏ của Iran, đặc biệt là nhằm vào thực tế Iran phải dựa vào việc nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ đã qua chế biến, và trọng tâm là chế độ tái bảo hiểm. Tái bảo hiểm là một biện pháp theo đó các nhà bảo hiểm có thể bảo vệ chính họ khỏi những mất mát và để làm được điều đó, họ sẽ tìm cách ngăn chặn và thuyết phục các công ty không giao dịch, làm ăn với Iran. Theo công ty luật quốc tế Wilkie, Farr & Gallaher, với cách thức trên, "các biện pháp trừng phạt của chính quyền Tổng thống Obama có thể ảnh hưởng tới hầu hết các giao dịch xuất nhập khẩu của Iran "Những biện pháp trừng phạt có thể bao gồm việc cấm hàng hóa, dịch vụ, công nghệ, thông tin hay các hoạt động khác có thể hỗ trợ cho hoạt động nhập khẩu hoặc sản xuất dầu mỏ đã qua tinh chế của Iran, trong đó có việc xây dựng, hiện đại hóa hay sửa chữa các nhà máy lọc dầu." Một số chính phủ có thể thấy hài lòng với các biện pháp trừng phạt nói trên bởi họ luôn ghi nhớ trong đầu rằng cho đến thời điểm này, không có bằng chứng thực sự chứng tỏ Iran đang sản xuất bom hạt nhân và Tehran luôn tuyên bố nước này sẽ không sản xuất bất kỳ loại vũ khí hạt nhân nào. Tuy nhiên, Israel – nước láng giềng của Iran đã và sẽ không bị thuyết phục với điều đó. Các biện pháp trừng phạt mới cần có thời gian để chứng tỏ chúng có phát huy tác dụng hay không. Vì thế, một cuộc tấn công quân sự nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran có ít khả năng xảy ra trong thời gian trước mắt nhưng không thể bị loại trừ trong tương lai xa hơn. Kiệt Linh - (tổng hợp)