Dưới thời Donald Trump, theo tính toán của các chuyên gia, một chiếc iPhone "made in USA", với toàn bộ linh kiện sản xuất trong nước, sẽ đẩy giá thành lên thêm 600 USD. Khi đó, giá bán lẻ của một chiếc iPhone sẽ từ 2.000 USD một chiếc (tương đương khoảng 45 triệu đồng/chiếc).

iPhone co the dat len 45 trieu dong/chiec duoi thoi Donald Trump - Anh 1

Giá bán lẻ của một chiếc iPhone sẽ từ 2.000 USD một chiếc (tương đương khoảng 45 triệu đồng) với một chiếc iPhone "made in USA".

Donald Trump đã thẳng thắn tuyên bố, vào ngày đầu tiên nhậm chức Tổng thống Mỹ ở Nhà Trắng, ông sẽ "thông báo rút khỏi TPP” và gọi đó là “thảm họa đối với nước Mỹ”.

Đây là quan điểm khá mạnh mẽ của ông trong suốt chiến dịch tranh cử dù TPP chưa chính thức có hiệu lực. Trump cũng lo ngại NAFTA, TPP và một vài thỏa thuận thương mại khác, là nguyên nhân khiến công ăn việc làm ra khỏi nước Mỹ và gây hại nền kinh tế nước này.

Theo Business Insider, một thực tế là chi phí sản xuất hàng hóa tại Mỹ luôn cao hơn rất nhiều so với các quốc gia có nguồn lao động giá rẻ như Trung Quốc, Việt Nam, Mexico và các nước đang phát triển khác. Nếu những sản phẩm quen thuộc như iphone hay giày thể thao được sản xuất tại Mỹ thay vì ở nước ngoài, chúng sẽ tăng giá cao hơn rất nhiều.

Business Insider đã dẫn nhận định của các chuyên gia về giá của 5 sản phẩm phổ biến chúng ta vẫn dùng hàng ngày nếu được sản xuất tại Mỹ dưới thời Donald Trump.

Dưới thời Trump, iPhone tăng giá gấp đôi

Trả lời phỏng vấn tờ New York Times ngày 22/11, Trump tuyên bố cả Tim Cook và cựu CEO Microsoft Bill Gates đều gọi cho ông để thảo luận về nhiều vấn đề.

Ông Trump đã tường thuật lại cuộc nói chuyện của mình: “Tôi đã nhận được một cuộc gọi từ Tim Cook, và tôi đã nói: Tim, anh đã biết rằng một trong những ưu tiên của tôi là việc đề nghị Apple xây dựng một hoặc nhiều nhà máy quy mô lớn tại Mỹ, thay vì một nơi nào đó ở Trung Quốc, Việt Nam hoặc bất kỳ quốc gia nào khác. Hãy sản xuất các sản phẩm của anh ngay tại đây, trên đất nước này”.

Suốt chiến dịch tranh cử vừa qua, ông Trump đặc biệt nhấn mạnh đến việc sẽ tạo điều kiện cho Apple sản xuất máy tính và các thiết bị khác ngay tại quê hương, thay vì ở các quốc gia khác như hiện nay.

Nguồn tin từ Nikkei cho biết, Apple đang liên lạc với các đối tác chiến lược trong dây chuyền sản xuất iPhone, cụ thể là Foxconn và Pegatron nhằm tìm cách đưa chuỗi cung ứng, lắp ráp iPhone về Mỹ. Foxconn thì đang "ráo riết" giúp đỡ Apple, tuy nhiên Pegatron dường như đã từ chối yêu cầu của đối tác trước những lo ngại về chi phí. Trích dẫn một nguồn tin giấu tên, việc sản xuất iPhone trong dây chuyền tại nước Mỹ có thể đội chi phí lên tới "hơn gấp đôi" so với hiện nay.

iPhone co the dat len 45 trieu dong/chiec duoi thoi Donald Trump - Anh 2

iPhone có thể đắt gấp đôi lên 45 triệu đồng/chiếc dưới thời Donald Trump

Theo tính toán từ Marketplace, chi phí sản xuất trung bình 1 chiếc iPhone hiện nay là 230 USD. Nếu iphone dược sản xuất tại Mỹ, với toàn bộ linh kiện sản xuất trong nước, sẽ đẩy giá thành lên thêm 600 USD. Khi đó, giá bán lẻ iPhone sẽ từ 2.000 USD/chiếc (tương đương khoảng hơn 45 triệu đồng/chiếc).

Một phân tích khác từ MIT Technology Review cho rằng, nếu iPhone được lắp ráp tại Mỹ, nhưng linh kiện vẫn làm ở nước ngoài, giá của iPhone sẽ tăng khoảng 5%. Ngược lại, nếu linh kiện được sản xuất tại Mỹ, với nguyên liệu nhập khẩu, chi phí sẽ tăng 30-40 USD, và phản ánh trực tiếp vào giá bán lẻ.

Dan Panzica, trưởng nhóm phân tích tại IHS Markit Technology cho rằng các tính toán này đã bỏ qua một vấn đề lớn khác. "Vấn đề là để sản xuất ra một số lượng lớn iPhone như vậy sẽ cần rất nhiều nhân công, kiếm đâu ra nguồn nhân lực như thế ở Mỹ". Ước tính lực lượng để sản xuất và lắp ráp iPhone hiện nay tại Trung Quốc là hơn 150.000 người.

"Lực lượng lao động của GE, GM và Ford cộng lại chỉ bằng 80% lực lượng ở 4 nhà máy lắp ráp iphone của Foxconn", ông nói. "Thành phố nào có thể hỗ trợ các nhà máy này tuyển dụng đủ 60.000 lao động", vị chuyên gia này cho biết.

Thêm vào đó, cơ sở hạ tầng của các nhà máy dạng này chưa có tại Mỹ, vì thế việc đưa việc làm trở lại nước Mỹ sẽ bao gồm đầu tư từ đầu cho việc xây dựng toàn bộ mạng lưới sản xuất vốn đã phát triên ở châu Á hàng thập kỷ qua. "Việc đầu tư xây dựng lại cơ sở hạ tầng tại Mỹ sẽ được thực sự khó khăn", Dan Panzica nói.

Không chỉ có iPhone, các mặt hàng thiết bị công nghệ khác như TV, các tấm năng lượng mặt trời sẽ tăng giá. Thậm chí các mặt hàng như giày dép, quần jean cũng có nguy cơ đội giá lên rất nhiều nếu phải sản xuất tại Mỹ.

Quần jeans

Theo chuyên gia Dan Panzica, giá của các sản phẩm may mặc cũng sẽ tăng cao hơn nhiều, thậm chí cao hơn cả các sản phẩm điện tử nếu được sản xuất tại Mỹ. “Nhiều quốc gia có chi phí lao động trung bình cực kì rẻ như Việt Nam 2,5 USD/giờ, hay Bangladesh 1,8 USD/giờ trong khi ở Mỹ lại lên tới 25-30 USD/giờ. Vì vậy, nếu sản xuất tại Mỹ, giá của một chiếc áo sản xuất trong 1 giờ lao động sẽ tăng ít nhất 25 USD”, ông nói.

iPhone co the dat len 45 trieu dong/chiec duoi thoi Donald Trump - Anh 3

Giá của các sản phẩm may mặc sẽ tăng cao hơn nhiều, thậm chí cao hơn các sản phẩm điện tử nếu được sản xuất tại Mỹ

Một chiếc quần bò Levi’s hiện nay có giá khoảng 128 USD, nhưng nếu chiếc quần này nằm trong bộ sản phẩm “Made in USA” được sản xuất từ loại denim cao cấp từ Cone Mills của Bắc Carolina, giá bán online của nó sẽ tăng lên 348 USD.

Tivi

Donald Trump từng nói rằng nước Mỹ không còn sản xuất tivi nữa. “Chúng tôi muốn sản xuất tivi. Chúng tôi đã từng sản xuất rất nhiều. Bạn còn nhớ Sylvania, RCA chứ? Nhưng hiện nay đã không còn”, ông Trump nói.

Hầu hết các linh kiện điện tử tạo nên một chiếc tivi đều được sản xuất ở châu Á. Panzica nói rằng do kích thước lớn nên chi phí vận chuyển TV khá cao, vì thế việc đặt nhà máy sản xuất và lắp ráp ở tại quốc gia tiêu thụ sẽ làm cho sản phẩm rẻ hơn rất nhiều.

iPhone co the dat len 45 trieu dong/chiec duoi thoi Donald Trump - Anh 4

Hầu hết các linh kiện điện tử tạo nên một chiếc tivi đều được sản xuất ở châu Á

Tuy nhiên, hiện nay vẫn có một vài công ty lắp ráp các sản phẩm tivi ở Mỹ, như Element Electronics, nhà cung cấp các sản phẩm tivi cho Walmart và Target. Tivi của Element Electronics được đánh giá rẻ nhất thị trường hiện nay mặc dù chúng được lắp ráp tại Winnsboro, Bắc Carolina (Mỹ).

Giá của một chiếc smart tivi 32 inches của Element Electronics hiện nay khoảng 129 USD (được giảm từ 179 USD); không quá cao so với sản phẩm giá rẻ tương tự của Trung Quốc - một chiếc smart tivi 32 inches thương hiệu Roku có giá 169 USD.

Giầy thể thao

Phần lớn các sản phẩm giày dép trên thế giới hiện nay được sản xuất ở châu Á, bao gồm các nước TPP và có tới 97-99% giày thể thao đang bán ở Mỹ được sản xuất từ các nước khác, theo thống kê của Hiệp hội phân phối và bán lẻ Hoa Kỳ.

TPP sẽ tạo điều kiện cắt giảm hoặc loại bỏ hoàn toàn hàng rào thuế quan đối với sản phẩm giày dép nhập khẩu từ Việt Nam và các nước khác, giúp giảm chi phí tổng thể của các nhà sản xuất Mỹ. Các công ty như Adidas và Nike hiện nay có khoảng 26 nhà máy sản xuất giày dép ở Việt Nam.

iPhone co the dat len 45 trieu dong/chiec duoi thoi Donald Trump - Anh 5

Có tới 97-99% giày thể thao đang bán ở Mỹ được sản xuất từ các nước khác

Trong khi đó, New Balance, một thương hiệu giày khác lại kịch liệt phản đối TPP. Trên website của mình, hãng này tự hào rằng mỗi năm họ đang sản xuất khoảng 4 triệu đôi giày thể thao tại Mỹ. Giá của 1 đôi giày New Balance trung bình từ 65-399 USD, nhưng đối với những sản phẩm sản xuất hoàn toàn tại Mỹ sẽ có giá không dưới 165 USD.

Tương tự đối với hãng giày Reebok, hãng này cho ra đời dòng sản phẩm Postal Express được sản xuất hoàn toàn tại Mỹ và được thiết kế đặc biệt phù hợp với nhu cầu của người sử dụng. Những sản phẩm này có giá khá cao từ 167-230 USD, trong khi giá của một đôi giày Reebok trung bình từ 80-165 USD.

Năng lượng mặt trời

Nhiều nhà môi trường phản đối TPP vì lo ngại các quốc gia xuất khẩu nhiều nguyên liệu cũng như khuyến khích khai thác nhiều than, dầu và khí đốt dẫn đến tăng lượng khí thải. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng TPP chính là cơ hội để ngành năng lượng tái tạo phát triển.

“TPP có tác động đến môi trường đó chứ, ít nhất nó làm giảm thuế các sản phẩm công nghệ khí hậu. Nếu không có TPP, chúng ta cũng chẳng thay đổi được môi trường”, Joshua Meltzer, chuyên gia cao cấp của chương trình phát triển kinh tế toàn cầu tại Viện nghiên cứu Brookings khẳng định.

Chi phí sản xuất các tấm năng lượng mặt trời trong nước bao giờ cũng cao hơn chi phí nhập khẩu. Một tấm pin năng lượng 330W của Canadian Solar được sản xuất tại Trung Quốc và Việt Nam có giá khoảng 69 cents/watt. Trong khi đó SolarWorld, một trong những nhà sản xuất bảng điều khiển năng lượng mặt trời lớn nhất nước Mỹ, bán một tấm pin năng lượng 330W tương tự với giá 85 cent/watt. Như vậy, nếu một hộ gia đình sử dụng 7.000 watt năng lượng mặt trời, mức độ chênh lệch giá sẽ lên tới 1.120 USD.

iPhone co the dat len 45 trieu dong/chiec duoi thoi Donald Trump - Anh 6

Một tấm pin năng lượng 330W của Canadian Solar được sản xuất tại Trung Quốc và Việt Nam có giá khoảng 69 cents/watt, trong khi đó SolarWorld bán với giá 85 cent/watt

Meltzer cho rằng các hiệp định thương mại nên nghĩ xa hơn đến việc giảm thuế đối với hàng hóa và dịch vụ thân thiện với môi trường hoặc thậm chí có các khoản trợ cấp để thúc đẩy hoạt động kinh doanh có lợi cho môi trường.

"Không có gì sai khi chúng ta đề cập đến những cách tiếp cận thương mại khác nhau. Tất nhiên, không phải lúc nào nó cũng đúng”, ông Meltzer nói và cho biết thêm rằng nỗ lực của ông Trump trong việc phá vỡ thương mại tự do có thể gây ra những hậu quả cực kì nghiêm trọng. Nước Mỹ sẽ phải tốn thêm rất nhiều tiền nếu thực sự đi theo con đường này.

Theo Hồ Mai (Vietnam Finance)