Hiệp hội Ngân hàng (VNBA) đã có thông điệp kêu gọi giảm lãi suất gửi tới các thành viên vào cuối tuần qua, nhưng thực tế lời kêu gọi này không dễ thực hiện và các doanh nghiệp vẫn đang khốn khó vì phải chịu đựng lãi suất cao.

Lãi suất còn quá cao Theo văn bản, VNBA đề nghị các tổ chức hội viên thực hiện sự đồng thuận tại 2 cuộc họp ngày 21 và 24/9 tại TPHCM và Hà Nội giảm lãi suất huy động từ mức 11,2%/năm hiện nay xuống mức không vượt quá 11%/năm. Trên cơ sở giảm lãi suất đầu vào, VNBA cũng kêu gọi các hội viên tiếp tục giảm lãi suất cho vay, đặc biệt cho 3 đối tượng ưu tiên của Chính phủ là khu vực nông nghiệp, nông thôn; doanh nghiệp xuất khẩu; doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ xuống mức như Chính phủ chỉ đạo. Thực tế ghi nhận rằng các NHTM lớn như Vietinbank và Vietcombank đã hạ lãi suất cho vay đối với các đối tượng ưu đãi xuống còn 12,5%/năm và 12,3-13%/năm. Nhiều NHTM cổ phần khác cũng đưa lãi suất xuống so với mặt bằng lãi suất trước tháng 7/2010 như SCB đưa lãi suất 13-13,5%/năm, HDBank chào lãi suất 15%/năm và có thể thỏa thuận giảm 0,5-1%/năm… Tuy nhiên, lãi suất này vẫn còn khá cao đối với các doanh nghiệp. Theo TS Cao Sỹ Kiêm - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa, lãi suất cho vay, tỷ giá hiện vẫn quá cao so với khả năng chịu đựng của doanh nghiệp. Chi phí đầu vào tăng nhanh, đặc biệt là lãi suất và tỷ giá cũng biến động mạnh, vượt khả năng chịu đựng nên nhiều doanh nghiệp đang lâm vào khó khăn. Bên cạnh đó, thị trường xuất khẩu của nhiều doanh nghiệp đã bị thu hẹp, khiến cho hàng tồn kho tăng lên, dẫn tới chi phí kho bãi, giá thành tăng theo. Trong một khảo sát động thái doanh nghiệp Việt Nam (ViBs) mới đây của VCCI, vấn đề mà doanh nghiệp lo lắng nhất hiện nay là giải quyết vấn đề lãi suất vốn vay. Trong số các doanh nghiệp khảo sát ở quý II/2010 có 65% doanh nghiệp hiện phải vay ở mức lãi suất ngắn hạn là 12-13% trở lên và chỉ có 6% doanh nghiệp cho rằng mức lãi vay là hợp lý.Theo các doanh nghiệp, đây là mức lãi quá cao. Do vậy, doanh nghiệp mong muốn Nhà nước và các tổ chức tín dụng tìm biện pháp giảm mức lãi suất này thêm nữa để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh. 36% doanh nghiệp cho biết họ không thể chịu đựng được mức lãi suất này trong lâu dài, mức lãi suất ngắn hạn phải giảm dưới 12%/năm thì doanh nghiệp mới có thể yên tâm đầu tư. Khó hạ mặt bằng lãi suất xuống thêm Cũng trong kiến nghị của VNBA cho thấy, đến nay một vài bất cập trong cơ chế huy động vốn đã được Cơ quan quản lý điều chỉnh, tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng có thêm nguồn vốn cho vay, giảm áp lực phải tăng huy động vốn của các NHTM, các NHTM có cơ sở để giảm lãi suất huy động và cho vay. Nguồn vốn huy động để cho vay đã được mở rộng hơn do một phần tiền gửi không kỳ hạn của các tổ chức kinh tế, tiền gửi Kho bạc Nhà nước và các khoản vay của các tổ chức tín dụng có kỳ hạn 3 tháng trở lên được cho phép tính vào nguồn vốn huy động để cho vay… “Các NHTM theo đó dễ dàng được tiếp cận nguồn vốn rẻ (lãi suất liên NH hiện chỉ xoay quanh 8-9%/năm) nên có điều kiện giảm lãi suất huy động và lãi suất cho vay” – Tổng Thư ký VNBA, bà Dương Thu Hương nhận định. Tuy nhiên, từ nay tới cuối năm, các ngân hàng đang phải dồn sức đáp ứng các quy định tỉ lệ an toàn mới trong hoạt động theo thông tư 13 và diễn biến tăng đột biến của chỉ số CPI trong tháng 9 có thể là những sức cản khiến các ngân hàng thương mại (NHTM) khó hạ mặt bằng lãi suất xuống thêm. Thêm nữa, nhìn theo một chiều hướng khác, khi lạm phát tăng mạnh, lãi suất ngân hàng ở mức thấp sẽ không thu hút được người dân mang tiền đi gửi. Vì vậy, rất khó có ngân hàng nào giảm mạnh tay lãi suất mà chủ yếu chỉ mang tính hình thức giảm nhẹ. Một khi lãi suất huy động không hạ được thậm chí còn cao hơn do nhiều khuyến mại thì lãi suất đầu ra cũng khó giảm. Bên cạnh đó, trên thị trường tiền tệ, huy động vốn của các NHTM vẫn gặp nhiều khó khăn trong lúc nhu cầu vốn cho tăng trưởng kinh tế những tháng cuối năm như thông lệ là rất lớn. Mặc dù vậy, cũng tin tưởng rằng với những điều chỉnh và định hướng mới có thể là cơ sở vững chắc để đưa lãi suất huy động và cho vay VND xuống một mức mới so với mặt bằng hiện nay, tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. C.H