Hà Vân

(CLO) Trong phiên họp toàn thể tại hội trường ngày 18/11, Quốc hội đã thảo luận dự án Luật Đường sắt (sửa đổi). Trước đó một tuần, Dự án Luật đường sắt (sửa đổi) đã được các ĐBQH thảo luận và cho ý kiến tại tổ, đa số các đại biểu thống nhất với tính cần thiết khi sửa đổi Luật, đồng thời đánh giá cao sự chuẩn bị của ban soạn thảo đối với các nội dung quy định trong Luật.

Dự án Luật Đường sắt (sửa đổi) gồm 9 chương, 95 điều, trong đó giữ nguyên 4/114 điều tại Luật Đường sắt 2005 (chiếm 3,5%); sửa đổi, bổ sung 65 điều (chiếm 57%); bãi bỏ 45 điều (chiếm 39,5%); bổ sung mới 26 điều. Đây là lần đầu tiên, hoạt động GTVT đường sắt có một hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật, bước đầu đã góp phần tích cực trong việc điều chỉnh các hoạt động GTVT đường sắt, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp tham gia kinh doanh đường sắt. Mặt khác, các văn bản này đã tạo khung pháp lý phục vụ cho công tác quản lý Nhà nước trong hoạt động đường sắt mà trước đây chưa có.

Tuy nhiên, qua thực tế thi hành, Luật Đường sắt 2005 đã bộc lộ một số bất cập và không còn phù hợp với thực tiễn hoạt động đường sắt, trong đó có một số quy định của Luật Đường sắt 2005 là quá chi tiết, cụ thể, mang tính kỹ thuật chuyên ngành thuần túy cần được ban hành trong văn bản quy phạm pháp luật dưới luật để phù hợp với thực tiễn và linh hoạt trong quá trình thực hiện. Một số nội dung Luật Đường sắt 2005 đã quy định nhưng việc triển khai thực hiện còn hạn chế như chính sách phát triển đường sắt; trách nhiệm quản lý Nhà nước trong lĩnh vực GTVT đường sắt; kinh doanh đường sắt… Vì vậy, việc sửa đổi, bổ sung Luật là cần thiết trong tình hình hiện nay. ĐBQH mong muốn Luật Đường sắt (sửa đổi) sẽ tạo ra hành lang pháp lý để phát triển đường sắt mạnh mẽ hơn trong tương lai.

Hy vong co mot hanh lang phap li phat trien duong sat - Anh 1

Bộ trưởng Bộ GTVT Trương Quang Nghĩa giải trình làm rõ thêm ý kiến của các ĐBQH về dự án Luật đường sắt (sửa đổi) (ảnh: internet)

Các đại biểu nhấn mạnh, việc sửa đổi, bổ sung, xây dựng dự án Luật Đường sắt (sửa đổi) phải phát huy được những ưu điểm của Luật Đường sắt 2005; bổ sung, thay thế các nội dung không phù hợp, cản trở và gây hạn chế sự phát triển của lĩnh vực GTVT đường sắt; tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm phát triển của đường sắt các nước trên thế giới có điều kiện tương đồng với Việt Nam.

Đa số ĐBQH khi thảo luận về Luật đường sắt (sửa đổi) đều thống nhất cần thiết phải sửa đổi Luật để tạo động lực mới cho phát triển đường sắt. Các ĐB cũng nhất trí quan điểm phải có lộ trình tách bạch giữa kinh doanh hạ tầng và kinh doanh vận tải đối với đường sắt quốc gia để thu hút các nguồn lực tham gia đầu tư, có chính sách ưu đãi cho phát triển loại hình giao thông này. ĐB Triệu Tuấn Hải (Lạng Sơn) cho rằng, về yêu cầu chung, Luật Đường sắt (sửa đổi) cần đảm bảo 4 mục tiêu: Phát triển giao thông đường sắt theo cơ chế thị trường, tạo cơ chế mở để thu hút các nguồn lực ngoài xã hội, giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước, phát triển hệ thống đường sắt theo hướng hiện đại, hiệu quả; Tách bạch chức năng quản lý của cơ quan Nhà nước với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; đáp ứng yêu cầu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và nhu cầu đi lại của nhân dân, đặc biệt chú ý đến cải cách hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan, tổ chức, cá nhân hoạt động đường sắt. Cuối cùng là tăng cường hội nhập quốc tế nhằm gắn kết với đường sắt các nước trên cơ sở chia sẻ về mục tiêu, lợi ích, giá trị, nguồn lực…

Tờ trình về Dự án Luật do Chính phủ trình Quốc hội cũng nhấn mạnh quan điểm phải tách bạch giữa chức năng quản lý nhà nước của cơ quan nhà nước với hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; giữa kinh doanh kết cấu hạ tầng với kinh doanh vận tải trên đường sắt do Nhà nước đầu tư; tăng cường công tác quản lý nguồn vốn nhà nước đầu tư cho đường sắt.

Khẳng định Luật cần tạo hành lang để phát triển đường sắt đô thị, ĐB Nguyễn Phi Thường (Hà Nội) nhận định, tình trạng ùn tắc của Hà Nội và TP.HCM ngày càng nghiêm trọng và giải pháp căn cơ là xây dựng đường sắt đô thị. Một số dự án đang được triển khai xây dựng và sắp được vận hành nên Luật cần quy định cơ chế. “Quy hoạch phát triển đô thị phải gắn với quy hoạch phát triển GTVT chung, trong đó đường sắt đô thị là xương sống của giao thông đô thị, chú trọng phát triển các ga trung chuyển, tạo cơ chế chính sách cho doanh nghiệp đường sắt đô thị khai thác các nhà ga, đảm bảo kết nối đường sắt đô thị với vận tải liên tỉnh” – ông Thường phân tích và cho rằng, có thể xây dựng dần từng tuyến chứ không nhất thiết có ngay cả mạng lưới.

Giải trình sau khi nghe ý kiến của các ĐBQH, Bộ trưởng Bộ GTVT Trương Quang Nghĩa nhấn mạnh, nhận thức được ý nghĩa và tầm quan trọng của dự án Luật, Bộ GTVT đã chủ trì phối hợp với các cơ quan hữu quan tiến hành thực hiện một cách cẩn trọng, kỹ lưỡng các công tác: tổng kết thi hành Luật Đường sắt sửa đổi năm 2005, soạn thảo Luật đường sắt sửa đổi tuân thủ các quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật từ quá trình khảo sát, nghiên cứu, biên dịch tài liệu, lấy ý kiến góp ý của các Bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội nghề nghiệp các chuyên gia trong và ngoài nước đến việc tổ chức các hội nghị thẩm định, thẩm tra… Bộ trưởng Trương Quang Nghĩa thay mặt cơ quan soạn thảo xin tiếp thu tất cả các ý kiến đóng góp của các ĐBQH, sau đó sẽ tiếp tục nghiên cứu thấu đáo, cùng các cơ quan thẩm tra tổng hợp đầy đủ và báo cáo với cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định những vấn đề quan trọng. Cơ quan soạn thảo sẽ làm việc có trách nhiệm trong việc tiếp thu ý kiến, tạo sự đồng thuận cao trước khi trình Quốc hội và mong muốn dự án Luật sẽ được Quốc hội thông qua trong kỳ họp sau”- Bộ trưởng Trương Quang Nghĩa nói.