Cả nước đã huy động được khoảng 851.380 tỉ đồng (gần 39 tỉ đô la Mỹ) đầu tư cho Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2015, theo báo cáo của Chính phủ gửi các đại biểu Quốc hội.

Huy dong gan 39 ti do la My xay dung nong thon moi - Anh 1

Đường nông thôn được xây dựng. Ảnh: TL

Báo cáo cho biết, trong số đó, ngân sách nhà nước 266.785 tỉ đồng (31,34%), tín dụng 434.950 tỉ đồng (51%), doanh nghiệp 42.198 tỉ đồng (4,9%), người dân và cộng đồng đóng góp 107.447 tỉ đồng (12,62%).

Chính phủ khẳng định, chương trình đã làm thay đổi nhận thức của đa số người dân, lôi cuốn họ vào xây dựng nông thôn mới. Từ chỗ số đông còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào đầu tư của nhà nước đã chuyển sang chủ động, tự tin tham gia tích cực vào xây dựng nông thôn mới. Xây dựng nông thôn mới đã trở thành phong trào sôi động khắp cả nước.

Hệ thống hạ tầng nông thôn phát triển mạnh mẽ, làm thay đổi bộ mặt nhiều vùng nông thôn. Điều kiện sống cả về vật chất và tinh thần của số lượng lớn dân cư nông thôn được nâng cao. Sản xuất nông nghiệp hàng hóa được coi trọng và có chuyển biến, góp phần tích cực nâng cao thu nhập của dân cư nông thôn.

Tuy nhiên, Chính phủ thừa nhận vẫn còn nhiều bất cập. Một số địa phương chạy theo thành tích nên có biểu hiện huy động quá sức dân, hoặc nợ đọng xây dựng cơ bản không có khả năng trả, hoặc khi đánh giá chất lượng tiêu chí còn xuê xoa.

Đến hết 31-1-2016, cả nước có 53/63 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có nợ đọng xây dựng cơ bản trong thực hiện Chương trình với tổng nợ khoảng 15.277 tỉ đồng.

“Nông thôn mới đã trở thành hiện thực”, Chính phủ khẳng định. Đến tháng 9-2016, cả nước đã có 2.061 xã (23,1%) có quyết định công nhận đạt chuẩn nông thôn mới.

Về giao thông nông thôn, 38,9% số xã đạt tiêu chí số 2 về giao thông nông thôn. Cả nước đã xây dựng mới được 47.436 km đường giao thông các loại đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật của Bộ GTVT, tăng 10.251 km so với cả giai đoạn 2001-2010; cải tạo sửa chữa 103.394 km đường, xây dựng mới và cải tạo sửa chữa 26.997 cầu...

Về thủy lợi, cả nước có 64,6% số xã đạt tiêu chí về thủy lợi. Số kênh mương do xã quản lý đã kiên cố hóa được trên 50.246 km kênh mương các loại; xây dựng, tu bổ, sửa chữa, nâng cấp được hơn 28.765 công trình thủy lợi gồm bờ bao, cống, trạm bơm phục vụ tưới tiêu và 6.070 km đê bao, bờ bao chống lũ trong phạm vi xã quản lý.

Về điện nông thôn, cả nước có 7.359 xã (82,2%) đạt tiêu chí số 4 về điện nông thôn. Nhiều thôn, bản vùng cao chưa có điện lưới quốc gia đã được hỗ trợ bằng máy phát điện nhỏ.

Về trường học các cấp, có 42,6% số xã đạt tiêu chí số 5 về trường học. Cơ sở vật chất trường học trên địa bàn xã đã được các địa phương tập trung đầu tư xây dựng, nhất là các trường mẫu giáo, trường học nội trú, cơ bản đáp ứng được yêu cầu dạy và học. Chính sách hỗ trợ học phí cho con em đồng bào dân tộc, miền núi; chính sách cho vay vốn để học tập được điều chỉnh, tạo thuận lợi cho học sinh, sinh viên từ các vùng nông thôn.

Về bưu điện và hạ tầng công nghệ thông tin nông thôn, có 93,1% số xã đạt tiêu chí số 8 về bưu điện. Internet tốc độ cao đã đến được hầu hết các điểm bưu điện văn hóa xã, khoảng 55% số xã có điểm truy cập Internet công cộng, vùng phủ sóng 3G đã đạt trên 80% dân số; tỷ lệ xã có điện thoại công cộng là 97%. Hầu hết người dân khu vực nông thôn được sử dụng các dịch vụ bưu chính, viễn thông phổ cập.

Có thể nói, sau 5 năm thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới, thành tựu nổi bật nhất là phát triển cơ sở hạ tầng. Không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội mà còn tăng hưởng thụ trực tiếp cho người dân, báo cáo khẳng định.