TTCK toàn cầu chìm trong sắc đỏ trong ngày bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ với chiến thắng thuộc về ứng viên đảng Cộng hòa Donald Trump. Tuy nhiên, khi cơn hoảng loạn đi qua, giới đầu tư bắt đầu chú ý đến những doanh nghiệp đang hưởng lợi từ kết quả bầu cử Hoa Kỳ nhờ đồng yen Nhật (JPY) và đồng Euro (EUR) sụt giảm mạnh.

Từ lỗ hóa lãi

Dù có lợi cho một số doanh nghiệp, việc VNĐ lên giá so với các đồng tiền khu vực khác sẽ làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam tại các thị trường xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, dẫn đến giảm xuất khẩu, gia tăng nhập khẩu, làm xấu đi cán cân thương mại và cán cân vãng lai.

Trước bầu cử, ông Donald Trump tuyên bố sẽ theo đuổi các chính sách bảo hộ. Điều này sẽ làm tăng thuế nhập khẩu và tăng giá cả hàng hóa nội địa. Bên cạnh đó, chính sách ngăn chặn nhập cư, bao gồm nhập cư bất hợp pháp, sẽ làm tăng chi phí nhân công. Áp lực lạm phát cũng được dự báo sẽ mạnh mẽ hơn trong thời gian tới khi chính phủ của ông Donald Trump lên nắm quyền. Dự báo lạm phát cao đã dẫn tới kỳ vọng tăng lãi suất, kéo theo niềm tin vào việc Cục Dự trữ liên bang (FED) sẽ tăng lãi suất trong tháng 12 tới. Kỳ vọng lãi suất tăng cao khiến đồng USD và các tài sản được định giá bằng USD trở nên hấp dẫn hơn trong mắt NĐT, đẩy giá USD lên cao hơn so với những đồng tiền khác.

Mặc dù tỷ giá VNĐ/USD giảm 1,1% so với thời điểm cuối quý III, nhưng nếu so với đồng tiền các đối tác kinh tế chủ chốt khác của Việt Nam diễn biến có phần ngược lại. Tính đến cuối tuần vừa qua, VNĐ tăng giá 3,92% so với EUR và tăng 8,42% so với JPY (tính theo giá bán của Vietcombank). Diễn biến bất ngờ này khiến các doanh nghiệp đang có vốn vay bằng các ngoại tệ như EUR, JPY hoặc có vốn đầu tư bằng những đồng tiền này được hưởng lợi từ khoản mục chênh lệch tỷ giá.

Theo thống kê, các ngành hưởng lợi từ diễn biến tỷ giá EUR và JPY bao gồm ngành điện và xi măng, vì nhiều doanh nghiệp có khoản vay bằng các đồng tiền này. Cụ thể, tại thời điểm cuối quý III, CTCP Nhiệt điện Phả Lại (PPC) có khoản vay 21,35 tỷ JPY (tương đương 4.350 tỷ đồng), CTCP Điện lực dầu khí Nhơn Trạch 2 (NT2) có khoản vay 102 triệu EUR (tương đương 2.460 tỷ đồng), CTCP Xi măng Hà Tiên 1 (HT1) có dư nợ vay 62,3 triệu EUR (tương đương 1.560 tỷ đồng), CTCP Xi măng Bỉm Sơn (BCC) có dư nợ 9,8 triệu EUR (tương đương 245 tỷ đồng). Dự báo, các doanh nghiệp này sẽ có những khoản lãi chênh lệch tỷ giá nhất định nếu đà giảm giá của EUR và JPY so với VNĐ được duy trì trong quý IV.

Điều đáng nói, nhiều doanh nghiệp trong số này từng rơi vào tình trạng lao đao trong những tháng đầu năm 2016 khi JPY và EUR đều tăng giá mạnh so với VNĐ. Đơn cử trường hợp PPC, kết thúc quý III lợi nhuận ròng của doanh nghiệp chỉ đạt vỏn vẹn 659 triệu đồng. Lũy kế 9 tháng, PPC lỗ 350 tỷ đồng và nguyên nhân chính do JPY tăng giá so với VNĐ. Thống kê cho thấy, lỗ chênh lệch tỷ giá 3 quý đầu năm của PPC lên đến 779 tỷ đồng.

Chênh lệch tỷ giá cũng khiến hoạt động kinh doanh của NT2 bị tác động. Theo đó 9 tháng năm 2016, lỗ chênh lệch tỷ giá gần 25 tỷ đồng (giảm mạnh so với mức 108,5 tỷ đồng cùng kỳ). Mặc dù liên tiếp ghi nhận lỗ tỷ giá, nhưng thực tế cho thấy lỗ chênh lệch tỷ giá của NT2 thấp hơn nhiều so với năm ngoái, và doanh nghiệp không còn phải phân bổ lỗ chênh lệch tỷ giá giai đoạn đầu tư nhà máy điện Nhơn Trạch 2 vào chi phí tài chính, vì 9 tháng năm 2015 công ty đã hạch toán phân bổ toàn bộ.

Huong loi nho Donald Trump - Anh 1

CTCP Nhiệt điện Phả Lại (PPC) có khoản vay 21,35 tỷ JPY (tương đương 4.350 tỷ đồng),

Thêm điểm cộng cho ACV

Bên cạnh những doanh nghiệp trên, một doanh nghiệp mới vừa chào sàn UPCoM là Tổng công ty Hàng không Việt Nam cũng được nhận định sẽ hưởng lợi từ suy yếu của JPY so với VNĐ. Ngày 21-11, tổng công ty này chính thức niêm yết trên TTCK với mã ACV (giá tham chiếu 25.000 đồng/CP). Trước khi ACV lên sàn, giới đầu tư gần như lên cơn sốt nhằm săn lùng cho bằng được mã CP thuộc hàng hiếm bởi vị thế độc quyền trong lĩnh vực đầy tiềm năng.

Theo báo cáo của Tổ chức Hàng không dân dụng toàn cầu (ICAO), số lượng hành khách sử dụng máy bay dân dụng trong năm 2015 tăng 6,8% so với năm 2014. Trong đó riêng Việt Nam lọt vào 7 nước có tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới; xét trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Việt Nam đứng thứ 3. Theo thống kê, năm 2015, số lượng hành khách là 64 triệu lượt (tăng 24%), sản lượng điều hành bay đạt 640.000 chuyến (tăng 17,5%).

Tuy nhiên, năm 2015 được cho là năm kinh doanh không thành công của ACV do doanh thu tài chính sụt giảm mạnh. Cụ thể, năm 2015 doanh thu của ACV đạt mức 13.172 tỷ đồng (tăng 25%) nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 1.753 tỷ đồng (giảm 33%). Nguyên nhân giảm lợi nhuận sau thuế trong khi tăng doanh thu do doanh thu hoạt động tài chính có sự sụt giảm mạnh vì chêch lệch tỷ giá JPY/VNĐ, từ 2.504 tỷ đồng của năm 2014 xuống chỉ còn 959 tỷ đồng.

Thế nhưng, mọi việc có vẻ suôn sẻ trở lại đối với ACV trong quý II và quý III vừa qua, với doanh thu thuần đạt 7.919 tỷ đồng (tương đương 60% tổng doanh thu năm 2015), lợi nhuận sau thuế đạt 694,81 tỷ đồng (tương đương 40% tổng lợi nhuận năm 2015). Nay với việc JPY giảm giá mạnh so với VNĐ, khả năng ACV sẽ lấy lại những gì đã mất trong năm 2015 là khá cao. Tính đến thời điểm ngày 30-9, dư nợ vay của ACV vào khoảng 72 tỷ JPY (tương đương 14.500 tỷ đồng). Nếu từ nay đến cuối năm 2016, tỷ giá JPY/VNĐ vẫn giữ ở mức hiện nay, ACV có thể hưởng chênh lệch tỷ giá lên đến con số ngàn tỷ.

Với các doanh nghiệp thủy sản, mặc dù xuất khẩu đi nhiều nước khác nhau nhưng phần lớn được thanh toán bằng đồng USD, nên doanh thu của các hợp đồng đã ký kết thực ra sẽ được hưởng lợi khi USD tăng 1,1% so với VNĐ từ đầu quý IV đến nay. Tuy nhiên, do đồng nội tệ các nước nhập khẩu thủy sản mất giá so với USD nên giá cả khi quy ra nội tệ sẽ tăng trong thực tế. Đơn cử CTCP Vĩnh Hoàn (VHC), dù không có khoản vay bằng ngoại tệ nhưng hoạt động kinh doanh chính của VHC là xuất khẩu các mặt hàng cá tra. Việc USD tăng giá so với VNĐ sẽ khiến giá các mặt hàng này rẻ hơn, từ đó sản lượng bán hàng và thị phần có thể cải thiện.

Hải Hồ