Thổ Nhĩ Kỳ đã ra đòn đáp trả Liên minh Châu Âu (EU) sau khi nhóm 27 quốc gia này (không kể Anh) quyết định đóng băng tạm thời các cuộc đàm phán về quy chế thành viên EU của nước này vì “chiến dịch trấn áp hậu đảo chính quá gay gắt của chính quyền Ankara”.

Trong tuyên bố đưa ra hôm 25-11, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan xem cuộc bỏ phiếu của Nghị viện Châu Âu (EP) về việc này là vô giá trị. Nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ còn đe dọa sẽ mở cửa các khu vực biên giới nước này cho những người di cư bất hợp pháp để trả đũa EU. Trong bài phát biểu tại thành phố Istanbul, ông Erdogan nhấn mạnh nếu EU “có bất kỳ động thái nào đi xa hơn nữa, các cánh cổng biên giới sẽ được mở”. Trước đó, Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Binali Yildirim cũng cảnh báo Châu Âu rằng, không có sự giúp đỡ của Ankara có thể sẽ làm bùng lên làn sóng di cư vào lục địa già.

Phản ứng gay gắt của Thổ Nhĩ Kỳ về việc này không phải là không có lý do. Ankara không ngừng nỗ lực trong 11 năm qua để có thể trở thành thành viên EU. Việc liên minh này thẳng thừng bác bỏ những nỗ lực này của Ankara thật sự đã dội gáo nước lạnh vào mối quan hệ vốn đang “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt” giữa hai bên. Động thái này rõ ràng khiến triển vọng gia nhập EU của Thổ Nhĩ Kỳ đang trở nên xa vời hơn bao giờ hết.

Nhiều người cho rằng, EU đang đi nước cờ sai lầm vì sẽ chỉ càng đẩy Ankara về phía Đông, gần Nga hơn. Trên thực tế, Thổ Nhĩ Kỳ đang ngày càng ngả về phía Đông hơn trong bối cảnh mối quan hệ với các đồng minh phương Tây đang rơi vào căng thẳng. Các nhà lãnh đạo Châu Âu chỉ trích những vi phạm quyền tự do dân chủ của Ankara trong cuộc trấn áp hậu đảo chính. Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ phê phán thái độ hợm hĩnh của phương Tây. Mới đây, Ankara ám chỉ việc có thể trở thành một phần của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) - khối an ninh do Trung Quốc, Nga dẫn đầu chứ không nhất thiết phải gia nhập EU bằng mọi giá.

Thổ Nhĩ Kỳ thậm chí tính toán mua hệ thống tên lửa phòng không của Nga như S-300 và S-400, động thái mà NATO chỉ trích là sẽ “phá vỡ sự đoàn kết của NATO”. Rõ ràng, các thành viên EU và cả NATO không hề hài lòng với sự phát triển quan hệ Nga-Thổ nhưng chính những hành động của họ đang đi ngược lại với ý muốn này.

Thanh Văn