Tuy chưa có bệnh viện (BV) công nào thực hiện việc thuê CEO đúng nghĩa, nhưng trong thực tế, tại TP Hồ Chí Minh, đã có vài BV công triển khai cách quản lý chuyên nghiệp, nhằm từng bước nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh (NB) với phương châm “NB là trung tâm, thầy thuốc quanh NB, dịch vụ phục vụ NB tốt nhất”.

Huong den su hai long cua nguoi benh - Anh 1

Nhiều thay đổi thiết thực, hiệu quả

Theo PGS, TS, BS Tăng Chí Thượng, Phó Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, thành phố ủng hộ cao chủ trương của Bộ Y tế thuê CEO điều hành, quản lý bệnh viện công vì trên thực tế, các BV đang đứng trước các thách thức rất lớn. Thách thức đầu tiên là từ đầu năm 2017, các BV sẽ thực hiện cơ chế tự chủ, tức là sẽ tính đúng, tính đủ (viện phí sẽ thay đổi) theo hướng tự thu tự chi. Vì vậy, nếu NB không chọn BV, thì BV sẽ mất cân đối thu chi. Cùng đó, từ đầu năm 2016, NB có BHYT đã được quyền chọn lựa BV (quận, huyện). Và đến năm 2020, 90% người dân sẽ có BHYT (hiện là 70%) và như vậy, tương lai gần các BV đều phục vụ đa số “khách hàng” là người có BHYT, lại có quyền chọn lựa… Bởi vậy CEO ngày càng cần, và phải cần người chuyên nghiệp.

Ghi nhận cho thấy BV quận Bình Thạnh tiếp nhận 2.000-3.000 NB/ngày, trong đó hơn 90% có BHYT. Vì vậy BV không ngừng nâng cao chất lượng, đa dạng hóa các hoạt động khám bệnh, chữa bệnh và điều chỉnh thái độ phục vụ của nhân viên y tế. Cụ thể, tại khu khám bệnh ngoại trú, BV ưu tiên bố trí quầy tiếp đón NB tại khu vực thuận tiện. NB được nhân viên, bảo vệ hướng dẫn tiếp đón khi đến khám bệnh. Tại các khoa, bộ phận tiếp nhận NB đến khám được bố trí bên ngoài phòng khám để tiếp nhận và thực hiện các thủ tục hành chính cho NB trước khi khám bệnh và có bàn khám bệnh dành riêng cho người bệnh đi xe lăn, người khuyết tật.

Rõ hơn về mô hình CEO tại BV quận Bình Thạnh là việc “đã trở thành BV tuyến quận (hạng 2) đầu tiên trong cả nước” thực hiện tự chủ toàn phần. Giám đốc BV quận Bình Thạnh là BS Phạm Bảo Lâm tuy chưa chính danh là CEO nhưng đã tinh gọn trong thủ tục khám chữa bệnh, giúp giảm thời gian chờ đợi của NB. Nếu như trước khi thực hiện Quyết định 1313 của Bộ Y tế, quy trình khám bệnh, chữa bệnh có “5 bước” thì sau khi cải tiến thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, quy trình trên đã giảm xuống còn “3 bước”. Quy trình này được thực hiện khép kín, một chiều, NB chỉ đóng tiền một lần, do đó giúp giảm thời gian chờ đợi, giảm phiền hà.

Tại BV quận Thủ Đức, với năng lực điều hành của Giám đốc Nguyễn Minh Quân, BV đã phát triển hoàn chỉnh các kỹ thuật từ đơn giản đến phức tạp, từ sơ cứu ban đầu tại nhà cho đến phẫu thuật tim. Đơn vị còn bao phủ mạng lưới BS đến từng trạm y tế, mục tiêu là thu hút NB. Đã có bóng dáng CEO chuyên nghiệp khi BS Nguyễn Minh Quân còn cho xây dựng siêu thị mi-ni trong khuôn viên, từ đó đánh bật tệ hàng rong trước cổng BV; cho triển khai dịch vụ giặt-ủi-sấy quần áo cho người nuôi bệnh, hạn chế phơi phóng mất mỹ quan. Vì vậy, BV quận Thủ Đức là “BV cấp quận, huyện đầu tiên trong cả nước đạt hạng 1”. Kết quả đó thể hiện cái tầm của giám đốc BV, một CEO chuyên nghiệp trong tương lai gần. Lý giải cho hiện tượng này, BS Tăng Chí Thượng ví von: Xưa nay NB chỉ đến các BV có nhiều BS giỏi nhưng bây giờ, ngay cả BV huyện còn có thể thực hiện mổ tim, trạm y tế xã, phường còn có thể lọc thận thì cái NB cần ngoài BS giỏi ra còn là thái độ ân cần, dịch vụ chu đáo. Quy trình khám bệnh của BV quận Bình Thạnh và mô hình các dịch vụ của BV quận Thủ Đức đã được một số BV lớn trong thành phố tham quan để áp dụng.

Y đức là yếu tố hàng đầu

Nói về nghề CEO, TS, BS Lê Quốc Sử, CEO của BV quốc tế City cho biết, điều đầu tiên là tính chuyên nghiệp và đạo đức trong cung cấp dịch vụ y tế (còn gọi là y đức), vì là y tế nên dịch vụ y tế vừa bảo đảm giao dịch công bằng vừa bảo đảm y đức trong giao dịch đó. Phải xem đó là trách nhiệm và sự chuyên nghiệp của BS và điều dưỡng, không phải là hình thức ban ơn hay làm phúc. Thứ hai là cần quan tâm đến tính hiệu quả đầu tư trong cung cấp dịch vụ vì đây là yếu tố quyết định tính bền vững. Muốn hiệu quả thì phải chuyển từ cạnh tranh thị phần sang hợp tác bổ trợ nhau. Và điều thứ ba, đó là phải luôn cập nhật, học hỏi không ngừng, đừng bao giờ sợ sự thay đổi. Trả lời câu hỏi “đâu là những tố chất quan trọng nhất của một CEO của BV”, ông cho rằng, ngành y rất đặc biệt vì tác động trực tiếp lên con người, mà chủ yếu là người trong tình trạng bệnh. Do vậy, người làm nghề này phải có sự kết hợp hài hòa giữa khoa học và nghệ thuật. Nói thì dễ nhưng làm thì rất khó. Nhưng nếu không thực sự đam mê, không có lập trường và quyết tâm thì dễ buông xuôi theo số đông. Về tố chất quan trọng nhất của một CEO BV, theo ông, đó là sự chính trực, đeo đuổi khát vọng tạo ra giá trị cho cộng đồng, và phải là người biết truyền cảm hứng cũng như quy tụ được những thành viên có tâm và tài.

Đồng thời là Trưởng bộ môn Quản lý BV thuộc Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, PGS, TS, BS Tăng Chí Thượng cho rằng để đáp ứng nguồn CEO trong tương lai gần, ngay lúc này phải đào tạo các bác sĩ giám đốc các BV về môn Quản lý BV để người CEO vừa có chuyên môn y tế, vừa giỏi nghề CEO đúng nghĩa. Thế nên hiện các cán bộ thuộc Sở, các trưởng khoa của các BV hiện vẫn được đào tạo liên tục về Quản lý BV. Điều này không nằm ngoài mục tiêu nâng cao chất lượng, lấy NB làm trung tâm cho mọi hoạt động của các cơ sở khám chữa bệnh.