Nhìn lại mùa đấu 2012, dường như chưa bao giờ môn thể thao nữ hoàng của Việt Nam lại phải đối diện với nhiều điều trái ngược, có niềm vui và đan xen không ít nỗi buồn. Tất cả những điều đó sẽ là động lực để điền kinh Việt Nam hướng tới những mục tiêu dài hơi sắp tới.

VĐV Vũ Thị Hương trên đường đua (số 943).

NHỮNG TÍN HIỆU MỪNG...

Tại các kỳ thi đấu thế vận hội, điền kinh là nội dung quan trọng hàng đầu. Những năm gần đây, điền kinh Việt Nam mới được chú trọng đầu tư hơn để hướng tới những đấu trường lớn như ASIAD hay Ô-lim-pích. Dấu ấn lớn nhất của điền kinh Việt Nam trong năm 2012 có thể xem là việc lần đầu đoạt hai vé chính thức tham dự Ô-lim-pích 2012 tại Luân-Đôn, với chiến công của hai gương mặt nữ Dương Việt Anh (nhảy cao) và Nguyễn Thị Thanh Phúc (đi bộ). Với kế hoạch được chuẩn bị khá kỹ lưỡng cho những cuộc thi vòng loại, điền kinh Việt Nam đã có được hai chuẩn B Ô-lim-pích. Thành công của Thanh Phúc và Việt Anh cho thấy, điền kinh Việt Nam hoàn toàn có khả năng giành vé dự Ô-lim-pích, nếu có được một chu trình chuẩn bị khoa học và hợp lý.

Xét về thành công của Việt Nam ở môn thể thao nữ hoàng trong năm 2012, có một dấu ấn đáng chú ý, đó là việc phát hiện ra nhiều gương mặt trẻ xuất sắc với bốn kỷ lục quốc gia mới được xác lập, đặc biệt là trường hợp của hai anh em Quách Công Lịch và Quách Thị Lan. Tại giải Vô địch Quốc gia 2012, hai anh em thuộc đoàn thể thao Thanh Hóa này chính là những cái tên được mọi người nhắc đến nhiều nhất. Quách Thị Lan không chỉ phá vỡ KLQG 400m rào nữ của Nguyễn Thanh Hoa đã tồn tại đúng mười năm mà còn vượt qua thành tích giành HCV SEA Games 26 và tiệm cận thành tích châu Á. Theo dự đoán của các chuyên gia, Quách Thị Lan hứa hẹn sẽ là gương mặt vàng của điền kinh Việt Nam và sẽ tỏa sáng trên đường chạy khu vực Đông - Nam Á lẫn châu Á trong những năm tới.

Chưa hết, đó còn là sự trở lại đầy ấn tượng của Vũ Thị Hương. Sau thất bại ở SEA Games 26, Hương đã gặp phải những vấn đề tâm lý và đây là một trong những nguyên nhân khiến cô thi đấu không thành công ở vòng loại Ô-lim-pích. Gạt bỏ ngoài tai những lời đàm tiếu về việc đã “cạn vốn”, Vũ Thị Hương lao vào tập luyện để chứng minh một lần nữa khả năng của mình, dù chỉ trên đường chạy quốc nội. Và tại giải vô địch quốc gia, cô gái người Thái Nguyên đã tỏa sáng trở lại, với thành tích ở cự ly 100m, với cự ly 200m chỉ còn cách chuẩn B Ô-lim-pích đúng hai phần trăm giây. Nếu Hương còn nguyên khát vọng và niềm tin sẽ trở lại đỉnh cao châu Á thì Asian Games 2014 không cách quá xa tầm với của Hương. Và trước mắt là khẳng định lại mình ở SEA Games 27 diễn ra vào cuối năm nay.

... ĐẾN NHỮNG NỖI LO

Hiện tại, điền kinh Việt Nam đang phải đối mặt khá nhiều vấn đề. Đó là vụ tai nạn giao thông hy hữu của nhà vô địch châu Á - Trương Thanh Hằng. Đây là trường hợp gây lo lắng nhất của điền kinh Việt Nam lúc này, khả năng có thể thi đấu được ở SEA Games 27 hay không của Thanh Hằng vẫn đang bỏ ngỏ.

Giải VĐQG cũng có thể coi là đợt sát hạch, kiểm tra năng lực, đánh giá phong độ của các tuyển thủ Quốc gia trong quá trình chuẩn bị kế hoạch sắp tới của điền kinh Việt Nam. Thế nhưng, vẫn còn đó những mối lo, sự hoài nghi về điểm rơi phong độ của các tuyển thủ. Bên cạnh sự trở lại ngoạn mục của Vũ Thị Hương thì nhiều tuyển thủ quốc gia khác đã thể hiện sự tụt dốc phong độ. Đầu tiên là trường hợp của HCV SEA Games Trần Huệ Hoa (đoàn TP Hồ Chí Minh) nhảy ba bước với thông số 13.09m. Thành tích này còn kém xa kỷ lục Quốc gia do chính cô lập tại SEA Games 26 là 13.76m, chưa hết Huệ Hoa đã bộc lộ rõ sự bất ổn về tâm lý khi phạm quy tới bốn lần trong khi thi đấu. Dẫu vậy, với thành tích này, Huệ Hoa đã đem lại cho đội TP Hồ Chí Minh ngôi vô địch duy nhất tại giải. Những trường hợp thành tích trồi sụt như của Huệ Hoa không phải là ít và có thể kể ra đây như Nguyễn Văn Huệ (mười môn phối hợp), Dương Văn Thái (1.500m nam). Ngay như Vũ Văn Huyện dù giành HCV nhảy sào nam nhưng thành tích 4m80 cũng không đem lại sự hài lòng cho chính nam VĐV này.

Sự chững lại, đi xuống về thành tích của một số VĐV là điều khiến những người làm công tác chuyên môn phải lo lắng và cần sớm nhìn nhận, đánh giá để điều chỉnh kế hoạch. Có lẽ sẽ cần những bài tập chuyên biệt cho phù hợp để có thể khắc phục các hạn chế và cải thiện thành tích trong thời gian tới. Cũng phải nhắc đến sự mất mùa huy chương của những trung tâm hàng đầu môn thể thao nữ hoàng Việt Nam như đoàn TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Khánh Hòa, Bộ Công an năm vừa qua. Đây chính là sự hẫng hụt về lực lượng trong giai đoạn chuyển giao thế hệ. Sau màn chia tay của những VĐV xuất sắc khá lâu, các đơn vị này vẫn chưa thể sớm gượng lại được.

Định hướng phát triển trong thời gian tiếp theo đã rõ ràng, điền kinh Việt Nam sẽ phấn đấu có vị trí ổn định trong khu vực châu Á. Tại ASIAD 16 (Quảng Châu), điền kinh Việt Nam đã giành được thành tích tương đối khả quan, nhưng điều quan trọng hơn là cần phải duy trì được sự ổn định ở đấu trường này. Và ở tầm thấp hơn, điền kinh Viêt Nam cần phải duy trì việc nằm trong tốp đầu ở SEA Games 2013.

MINH TRUNG