Bạn sẽ hạ cánh tại Bắc Kinh, Rio de Janeiro hoặc Christchurch, sẽ được chào đón tại sân bay bởi người dân địa phương và chưa biết phải đáp lại thế nào mới phải phép? Nếu không tìm hiểu kỹ, bạn rất có thể trở thành thất lễ, thậm chí lố bịch.

Ôm hôn một người bạn Mỹ được coi là cử chỉ thân tình, nhưng một người bạn Nhật Bản lần đầu tiên gặp bạn chắc sẽ không mấy hài lòng khi bạn ôm họ (tốt nhất chỉ nên cúi đầu chào).

Nếu chào đón bạn là một nhóm người Maori bản địa ở New Zealand, bạn hãy chuẩn bị cho một màn “cọ mũi” truyền thống. Tại Rio (Brazil), bạn sẽ nhận được ba nụ hôn lên má, nhưng cách đó chỉ một vài giờ lái xe về phía Nam, ở São Paulo, sẽ chỉ có một nụ hôn duy nhất mà thôi. Tại Bắc Kinh, người dân địa phương thích bạn gật đầu và mỉm cười với họ. Ở hầu hết các nước thuộc thế giới Ả Rập, nghi lễ chào hỏi bắt buộc có một nụ hôn gió kép, nhưng chỉ giữa những người cùng giới tính.

Ở Pháp, quy tắc hôn mới thực sự phức tạp: Bốn nụ hôn ở Nantes, hai ở Toulouse và chỉ một duy nhất ở Brest. Quy tắc chung là đôi môi không bao giờ chạm vào má, chỉ tạo nên một âm thanh thân mật. Trong khi đó, ở hầu hết các nước Bắc Âu, một cái bắt tay là đủ giữa những người mới quen, một nụ hôn duy nhất chỉ dành cho bạn bè thân thiết. Cái bắt tay cũng là lời chào phổ biến ở Nga, nhưng cẩn thận nhé: Những người đàn ông thường siết chặt tay đến mức bạn cảm thấy xương bàn tay như vỡ vụn! Tây Tạng có một trong những cử chỉ đặc sắc nhất cho lời chào: Họ lè lưỡi nhìn bạn, dù luôn từ một khoảng cách an toàn.

Hiểu biết những quy tắc xã giao và thực hành nó một cách nhuần nhuyễn là một ưu thế đáng kể. Sử cũ ghi, thời nhà Trần, Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật không chỉ là một nhà ngoại giao giỏi nhiều ngôn ngữ mà còn rất am hiểu phong tục các nước, các địa phương.

Năm 1280, chúa đạo Đà Giang (miền Tây Bắc ngày nay) là Trịnh Giác Mật nổi lên kháng cự triều đình. Cùng lúc đó, nhà Nguyên đang sửa soạn đại binh đánh Đại Việt. Trần Nhật Duật được phái làm "Trấn thủ Đà Giang" đi bình định. Được mời vào gặp, Nhật Duật một mình một ngựa đến trại Giác Mật, chỉ mang theo mấy tiểu đồng cắp tráp đi hầu. Thản nhiên đi giữa lớp lớp gươm giáo và đám lính sắc phục kỳ dị cố ý phô trương uy hiếp của Giác Mật, Nhật Duật ôn tồn đàm đạo với chúa đạo bằng chính ngôn ngữ và theo đúng phong tục của dân tộc Đà Giang. Khi Giác Mật sai bưng mâm rượu lên mời ông uống, Nhật Duật cầm thịt ăn rồi vừa nhai vừa ngửa mặt, cầm gáo rượu từ từ dốc vào mũi uống hết sức thành thạo. Trịnh Giác Mật thốt lên: "Chiêu Văn Vương là anh em với ta rồi"! Nhật Duật đáp: "Chúng ta xưa nay vẫn là anh em". Cảm động, Trịnh Giác Mật nhanh chóng chịu quy thuận, khiến nhà Trần yên ổn dồn lực đối phó với quân Nguyên Mông.

Cẩm Hà