Có 53 tỉnh/thành phố còn nợ đọng xây dựng cơ bản với số tiền khoảng 15.277 tỷ đồng. Cá biệt, đã có địa phương mất khả năng thanh toán.

Hon 15 nghin ty no xay dung: Lam ro khoan lanh manh, that thoat - Anh 1

Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế Vũ Hồng Thanh

Ngày 5/10, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội kết quả giám sát “Việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (giai đoạn 2010 - 2015) gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp”, Trưởng đoàn giám sát, Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế Vũ Hồng Thanh cho biết, mặc dù Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản để tăng cường quản lý vốn đầu tư, khắc phục tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản, tuy nhiên, các địa phương vẫn nợ đọng xây dựng cơ bản lớn, có 53/63 tỉnh/thành phố có nợ đọng với số tiền khoảng 15.277 tỷ đồng.

Trong đó, 3 khu vực có mức nợ đọng cao nhất là Đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ, miền núi phía Bắc. Một số địa phương có nợ đọng lớn như Bắc Ninh 1.631 tỷ, Thanh Hóa 1.547 tỷ, Thái Bình 1.232 tỷ, Vĩnh Phúc 919 tỷ, Nghệ An 887 tỷ, Hải Dương 879 tỷ, Ninh Bình 770 tỷ, Hà Nam 757 tỷ… Cá biệt đã có địa phương mất khả năng thanh toán gây dư luận không tốt trong nhân dân. Huyện Phước Long, tỉnh Bạc Liêu nợ XDCB là 397 tỷ đồng.

Tổng số nợ đọng tại các xã đã được công nhận nông thôn mới chiếm đến 46,9% số nợ đọng của cả nước. Mặc dù, số nợ đọng này chỉ chiếm 1,8% so với tổng nguồn lực huy động cho Chương trình và chiếm 5,7% tổng nguồn ngân sách hỗ trợ thực hiện, tuy nhiên, tình trạng nợ đọng để lại hậu quả xấu và ảnh hưởng đến chủ trương xây dựng nông thôn mới.

Ủy ban giám sát kiến nghị rà soát nợ đọng xây dựng cơ bản, có hướng giải quyết dứt điểm nợ đọng này trong năm 2017 và không để tái diễn tình trạng huy động vốn đầu tư vượt quá khả năng thanh toán dẫn đến nợ đọng xây dựng cơ bản. Đối với các địa phương còn nợ đọng xây dựng cơ bản thì không cho phép triển khai công trình xây dựng mới cho đến khi xử lý xong nợ đọng; chỉ phê duyệt dự án khi đã xác định được nguồn vốn.

“Không xem xét công nhận đạt chuẩn nông thôn mới đối với địa phương có nợ đọng xây dựng cơ bản. Đối với các địa phương đã được công nhận đạt chuẩn nếu không xử lý xong nợ đọng xây dựng cơ bản trong vòng 1 năm kể từ khi công nhận thì cấp có thẩm quyền xem xét lại việc công nhận. Kiểm điểm, xử lý trách nhiệm cá nhân người đứng đầu nếu để xảy ra tình trạng huy động quá sức dân, nợ đọng xây dựng cơ bản”, ông Thanh nêu kiến nghị.

Tổng Thư ký Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc cho rằng một số kiến nghị của đoàn giám sát thiếu tính khả thi. Chẳng hạn yêu cầu “giải quyết dứt điểm nợ đọng này trong năm 2017” khó khả thi, với các tỉnh nghèo thì kiến nghị này càng khó thực hiện, khó giải quyết nợ một cách dứt điểm. Việc không xem xét công nhận đạt chuẩn nông thôn mới đối với địa phương có nợ đọng xây dựng cơ bản cũng khó khả thi, bởi hầu hết các địa phương đều nợ đọng xây dựng cơ bản, rất khó thực hiện.

Ông Võ Trọng Việt, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng – An ninh cho rằng, số nợ trong tổng thể là không lớn nhưng phải xem khoản nợ nào là lành mạnh, nợ nào làm thất thoát, tiêu cực thì phải chấn chỉnh. Đáng lẽ sang năm đạt tiêu chuẩn mà năm nay vay tiền để đạt cũng không nên nặng nề. Theo ông Việt, nhiều địa phương nợ trong điều kiện, hoàn cảnh như vậy không có nghĩa là làm thất thoát hay ăn của dân.

Luân Dũng