Dù đã có nhiều biện pháp để hạn chế tình trạng nợ đọng bảo hiểm xã hội (BHXH) nhưng đến hết tháng 9, tổng số nợ BHXH đã lên tới hơn 13.000 tỉ đồng. Trong số này, có rất nhiều trường hợp chủ sử dụng lao động đã thu của người lao động nhưng không đóng cho cơ quan BHXH.

Hon 13.000 ti dong no dong bao hiem xa hoi trong 9 thang - Anh 1

Nợ BHXH vẫn là vấn đề nhức nhối của ngành này - Ảnh: Trúc Diễm

Tại Hội nghị cung cấp thông tin định kỳ về BHXH, BHYT tháng 10-2016 diễn ra chiều nay (26-10), ông Nguyễn Trí Đại, Trưởng ban thu của Cơ quan BHXH cho hay, số nợ ước đến hết tháng 9 là 13.100 tỉ đồng, chiếm gần 6% so với kế hoạch giao thu. Cùng kỳ năm 2015, tỷ lệ nợ so với kế hoạch giao thu là 6,03%.

Trong đó, nợ BHXH là gần 9.000 tỉ đồng, nợ bảo hiểm thất nghiệp là 480 tỉ đồng, nợ bảo hiểm y tế (BHYT) là hơn 3.500 tỉ đồng. Đối với riêng BHYT thì ngân sách các địa phương chưa chuyển khoảng hơn 2.100 tỉ đồng, chiếm khoảng 60% nợ BHYT.

Thực tế, theo ông Đại, trong thời gian qua, ngành BHXH đã có nhiều nỗ lực nhằm hạn chế, ngăn ngừa tình trạng nợ đọng BHXH nhưng vẫn chưa có hiệu quả. Tình hình nợ đọng, trốn đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp vẫn xảy ra hầu hết các địa phương trong cả nước

Đối với riêng Quỹ BHXH, trong số nợ BHXH bắt buộc là gần 9.000 tỉ đồng, có 3.351 tỉ đồng là số nợ BHXH kéo dài trên 6 tháng, chiếm hơn 37%. Số nợ này không chỉ là nợ của các đơn vị khu vực kinh tế ngoài quốc doanh, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài mà bao gồm nợ của cả các đơn vị khu vực doanh nghiệp nhà nước, tập trung ở ngành giao thông, xây dựng và các tập đoàn đang thực hiện tái cơ cấu.

“Điểm đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh có lãi nhưng vẫn cố tình nợ đọng tiền đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp của người lao động, thậm chí có tình trạng doanh nghiệp đã thu tiền đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp của người lao động (trừ tiền lương) nhưng vẫn chiếm dụng để sử dụng vào mục đích khác”, ông Đại nói.

Theo BHXH Việt Nam, tình trạng nợ đọng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp đã gây hậu quả nghiêm trọng, không chỉ ảnh hưởng đến Quỹ BHXH, BHYT, BH thất nghiệp mà còn xâm hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, làm giảm tính nghiêm minh của pháp luật và mục tiêu chính sách an sinh xã hội.

Nguyên nhân của tình trạng nợ đọng BHXH, theo đại diện BHXH Việt Nam là ý thức chấp hành pháp luật BHXH của một số chủ sử dụng lao động chưa nghiêm, nhất là khu vực ngoài nhà nước. Bên cạnh đó, người lao động không dám đấu tranh đòi quyền lợi hợp pháp của mình vì sợ mất việc làm. Hoạt động của tổ chức công đoàn cơ sở ở doanh nghiệp còn hạn chế, chưa mạnh dạn đấu tranh bảo vệ quyền lợi của người lao động.

Trong thời gian tới, BHXH Việt Nam sẽ công khai thông tin về các đơn vị trốn đóng, nợ tiền đóng BHXH số lượng lớn trên các phương tiện thông tin đại chúng như đài phát thanh, truyền hình, báo địa phương và gửi trực tiếp đến tổ chức công đoàn hoặc đại diện người lao động.