Tổ chức đều đặn mỗi tháng một sự kiện về bảo tồn di sản, từ số đầu tiên cách đây đúng một năm, đến nay Hội quán di sản đã đi được một chặng đường đầy hứng khởi. Những nét đẹp của loại hình văn hóa dân gian trong bối cảnh hiện nay hầu như chỉ còn lại trong tiềm thức của những người từng trải qua, được tái hiện khá nguyên vẹn trong khuôn khổ một sự kiện văn hóa. Hội quán di sản thu hút sự quan tâm của nhiều người, cả giới chuyên gia và công chúng nặng lòng với di sản văn hóa của dân tộc.

Nghệ nhân nặn tò he Nguyễn Văn Nhượng.

Ai còn nhớ loại hình văn hóa hát xẩm tàu điện, một nét văn hóa đường phố đặc trưng của Hà Nội một thời chưa quá xa, ai còn nhớ tiếng đàn bầu da diết trong bối cảnh hội nhập đầy sôi động, ai còn nhớ về nét hồn nhiên của tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong, với những nhân vật tò he xanh đỏ, trong không gian đồng bằng Bắc Bộ xưa với những yếm đào, khăn mỏ quạ, với những trò chơi con trẻ đánh chắt đánh chuyền, đánh đu đánh đáo... Những hoạt động văn hóa hoài nhớ một thời đó, được tái hiện dưới con mắt của những người trẻ, càng thấy trân trọng những tấm lòng gắn bó và nặng lòng với văn hóa nguồn cội. Được tái hiện rõ nét trong khả năng có thế, bằng tâm sức, nhiệt huyết, từ những bước đi chập chững, các thành viên của Hội quán sau một năm đầu thể hiện sự chuyên nghiệp hơn về cả chuyên môn cũng như hình thức tổ chức.

Phạm Quỳnh Phương, một trong những sáng lập viên của Hội quán cho biết, chị không thuộc thế hệ cũ để những ký ức văn hóa một thời từng sống, nhưng khi gắn bó với công việc của Hội quán di sản, chị cảm giác như có lực hút, không thể dứt ra được.

Mới đây, Quỳnh Phương đảm nhận công việc xây dựng, tổ chức, tái hiện không gian đám cưới xưa. Chị cất công đi điền dã tìm hiểu phong tục các vùng, miền trong cả nước. Trong quá trình phỏng vấn nhân vật ở các thời kỳ lịch sử, chị thấy thú vị và bị cuốn hút bởi nhiều phong tục mới lạ, cách sống, cách nghĩ của những người thuộc nhiều thế hệ... Sự kiện Màu thời gian - Đám cưới xưa vừa diễn ra thu hút nhiều người ở nhiều độ tuổi quan tâm vì tính thiết thực cũng như sự hoài nhớ quá khứ trong dòng chảy cuộc sống nhiều biến động hiện nay. Cách làm việc theo nhóm mang đến cho Phương nhiều kinh nghiệm, những kỹ năng ứng xử tình huống...

Trần Thanh Tùng là người đã đưa Hội quán di sản từ ý tưởng thành hiện thực. Anh thường chia sẻ với các thành viên mới gia nhập hội quán: Mục đích gìn giữ và phát huy những nét đẹp văn hóa của dân tộc, nghe qua có vẻ to tát, nhưng đi vào những đầu việc cụ thể thì hết sức thú vị. Gặp gỡ các nhân chứng, cũng như các nghệ nhân để lấy thông tin, tìm hiểu và tái hiện quá khứ... là khâu quan trọng nhất khi tổ chức các sự kiện văn hóa. Anh khuyến khích các thành viên tham gia các buổi sinh hoạt để truyền đạt kinh nghiệm như các kỹ năng cần thiết khi tiếp xúc với các nhân vật, cũng như cách khai thác dữ liệu...

Ngay từ những ngày đầu thành lập, Tùng và các thành viên đã lên dự kiến phác thảo nội dung các sự kiện tổ chức trong năm. Sau đó, họ giao trực tiếp cho các thành viên đứng ra xây dựng, làm đầu mối kết nối các hoạt động cụ thể. Trong quá trình thực hiện, Tùng cũng như các thành viên nhận được sự cộng tác, giúp đỡ của giới chuyên môn. Là người được học hành bài bản, anh và các thành viên của hội quán ý thức được rằng, làm bảo tồn hiện nay có điều kiện hơn xưa, bởi sự hậu thuẫn mạnh mẽ của mạng xã hội, và công nghệ kỹ thuật số. Ngoài tổ chức các sự kiện, hội quán cũng tổ chức các diễn đàn về văn hóa thông qua trang web riêng. Việc kêu gọi tham gia, giúp đỡ, hiến tặng hiện vật trở nên hiệu quả hơn nhờ sự hậu thuẫn của khoa học công nghệ.

Thành viên Trần Anh Tuấn còn nhớ, lúc tổ chức sự kiện tranh Đông Hồ và các trò chơi dân gian, nhóm của anh đã phải đi đi về về Hà Nội - Bắc Ninh như con thoi. Gặp gỡ, trò chuyện, ghi chép, cân nhắc, sắp xếp... những thao tác nghiệp vụ được vận dụng thành kỹ năng trong thực tiễn. Trước lạ sau quen, những thành viên tích lũy được nhiều bài học hơn sau những trải nghiệm thực tế đó. Yêu cầu đối với các thành viên tham gia Hội quán là không chỉ giỏi về chuyên môn mà còn là người thích tìm tòi, tận tụy với công việc. Khi đã bị “xoáy” vào công việc, tự khắc mỗi người cảm thấy gắn bó, gần gũi nhau, từ đó tính tương trợ, đoàn kết bền chặt, khăng khít hơn...

Hiện nay, số tình nguyện viên tham gia hội quán này ngày càng đông. Họ hoạt động xông xáo, không ngại khó, không ngại khổ, chính họ là hạt nhân tạo nên môi trường làm việc tích cực, năng nổ, nhân tố quan trọng quyết định hiệu quả công việc.

Đã đi qua giai đoạn chập chững nắm bắt, làm quen với công việc, thời gian tới, Hội quán di sản chững chạc hơn với những hoạt động dài hơi thông qua việc tổ chức hàng loạt các sự kiện văn hóa. Dự kiến trước thềm năm mới, khối lượng công việc sẽ nhiều gấp đôi so với năm đầu thành lập. Với tiêu chí tái hiện để quảng bá, tôn vinh nét đẹp của các loại hình văn hóa dân gian, hy vọng, Hội quán di sản tiếp tục vẫn là địa chỉ văn hóa tin cậy cho người dân Thủ đô.

BÌNH NHI