"Phải biết tận dụng điều kiện tự nhiên để tạo ra giá trị mới cho chính bản thân mình, bắt tự nhiên phục vụ con người".

Đó là những chia sẻ đầy tâm huyết của ông Nguyễn Sự - nguyên Bí thư Thành ủy Hội An, về vấn đề phát triển du lịch nhờ ngập lụt.

Nương tựa vào thiên nhiên

PV:- Vừa qua, do bị ảnh hưởng bởi mưa lớn nên dòng sông Hoài nước lớn, làm ngập hết tuyến đường Bạch Đằng, thế nhưng, Hội An đã biến nó thành đặc sản du lịch, bằng cách cho du khách thuê ghe đi dọc theo con sông Hoài để ngắm cảnh.

Khác với các thành phố khác, Hội An vẫn làm du lịch được dù mưa lũ, ông đánh giá như thế nào về cách làm du lịch của thành phố này? Vì sao Hội An lại có thể biến mưa lũ thành đặc sản du lịch thu hút được du khách như vậy?

Ông Nguyễn Sự: - Về mặt địa lý tự nhiên, Hội An là khu vực, là địa phương cuối của dòng sông Thu Bồn, có Cửa Đại giáp với Biển Đông, do đó, khi trời mưa, nước lớn và gây lụt ở Hội An là việc thường xuyên xảy ra.

Có những năm, xuất hiện hàng chục cơn lụt lớn nhỏ và việc tuyến đường Bạch Đằng bị ngập cũng là chuyện thường xuyên. Cũng vì thế, người dân Hội An đã quá quen với việc này, nên bản thân họ chủ động để thích nghi với tự nhiên.

Trong những năm gần đây, khi du lịch Hội An phát triển, mỗi khi nước lớn lên, hai bên đường Bạch Đằng bị ngập lại là điều thích thú với du khách, thấy như vậy, người dân có tổ chức đi ghe để du khách tham quan Hội An ở một góc khác, một phố cổ Hội An trong nước.

Còn thực ra ý tưởng trên đã có từ lâu, trên chục năm, khi đó tôi còn đang công tác, sau trận lụt lớn năm 1999, Hội An thấy du khách vô cùng thích thú với việc này, nên xuất phát từ nhu cầu, sự cần thiết và mong muốn của du khách nên Hội An đã tổ chức.

Hoi An ngap nuoc van hut khach: Ong Nguyen Su ly giai - Anh 1

Vừa đi ghe, vừa đi xe đạp, du khách nước ngoài thích thú với lụt ở Hội An. Ảnh Dân Trí

Về phía chính quyền chưa tổ chức cụ thể được, vì nó còn liên quan đến vấn đề đảm bảo an toàn. Tất nhiên, chúng tôi vẫn khuyến cáo cho người dân, nước lớn quá thì không được cho du khách đi nữa vì sợ tai nạn xảy ra. Bên cạnh đó, không cho thuyền đi qua sông, đi qua các con đường nước cạn, vừa an toàn, vừa tạo điều kiện cho du khách.

Đây chính là sự năng động của người dân nơi đây, vốn dĩ Hội An là thành phố du lịch thì phải biết tận dụng tự nhiên để giải quyết bài toán kinh tế, nghĩa là mình phải biết tận dụng điều kiện tự nhiên để tạo ra giá trị cho chính bản thân mình, bắt tự nhiên phục vụ con người.

Lâu nay không chỉ vấn đề lụt mà Hội An đã biết tận dụng điều kiện tự nhiên, những cánh đồng lúa, những kênh rạch, để làm ra tiền bằng chính giá trị của tài nguyên đó. Nước lớn ngập đường phố cũng là giá trị của tự nhiên tạo ra trong thời điểm này, thì người Hội An biết nhìn ra giá trị của nó, tạo ra giá trị mới cho du khách.

Chỉ với một yêu cầu nguồn nước phải vô cùng sạch sẽ thì mới giải quyết được vấn đề này; tôn trọng, nương tựa vào tự nhiên để sống, biến nó thành giá trị thực sự trong cuộc sống.

Một điều khác, tôi cũng xin nói rõ, những ngày vừa qua thực ra Hội An chưa lụt, việc ngập lên đường Bạch Đằng là chuyện thường xuyên khi sông Hoài nước lớn.

Bình thường lụt thì dòng nước sẽ mang bèo, mang phù sa về, phải giải quyết vấn đề môi trường, giải quyết vấn đề nông nghiệp cho nhân dân, năm nay mới chỉ là nước lớn. Còn nếu lụt thì nước còn phải ngập cả đường Trần Phú, mấy năm nay Hội An chưa có lụt.

PV:- Điều đáng nói, thực tế các nước trong khu vực như Thái Lan, Campuchia đều rất giỏi trong việc biến nghịch cảnh thành điều kiện làm du lịch.

Năm 2013, khi du lịch Thái Lan gặp khó do suy thoái kinh tế toàn cầu, biến động chính trị của đất nước, họ đã thực hiện một chuỗi chiến lược để vực dậy ngành du lịch. Điểm nhấn chính trong dự án này là một video kéo dài hơn năm phút mang cái tên rất kỳ lạ "Tôi ghét Thái Lan", để trấn an du khách.

Thậm chí khi biểu tình xảy ra quá nhiều, các quan chức Thái Lan còn tuyên bố đưa thiết quân luật vào danh sách các “đặc sản” du lịch của nước này, bảo toàn cho du khách. Trong khi đó, tại VN chỉ có Hội An làm được điều này? Vì sao ạ?

Ông Nguyễn Sự: - Hiện nay, tư duy về cách làm du lịch của chúng ta vẫn đang tồn tại nhiều vấn đề, nghĩa là, khi bản thân du khách đến vùng đất nào, địa phương nào, đất nước nào, họ luôn mong muốn tìm giá trị của chính nơi họ đến, các giá trị văn hóa, thiên nhiên ban tặng, một giá trị khác với đất nước họ.

Hoi An ngap nuoc van hut khach: Ong Nguyen Su ly giai - Anh 2

Ngập lụt cũng là một "sản phẩm du lịch" của Hội An. Ảnh Dân Trí

Tức là làm du lịch còn có nhiệm vụ gửi thông điệp về con người đến với toàn thế giới, còn bây giờ chúng ta đangcó xu thế tạo ra sản phẩm, phục vụ nhu cầu thị hiếu của du khách, đó là vấn đề ngược. Vì du khách đến đây họ tìm giá trị họ không có, giá trị đích thực ở chúng ta, chứ không phải phục vụ những nhu cầu mà nước họ cũng có.

Phố cổ Hội An là sản phẩm du lịch mới, nhưng mang giá trị của Hội An, lồng đèn Hội An không tinh xảo bằng lồng đèn Huế, không đẹp bằng lồng đèn Hà Nội, nhưng lồng đèn Hội An có thể đi ra thế giới, giải quyết công ăn việc làm cho hàng vạn lao động vì lồng đèn Hội An gắn liền với phố cổ Hội An, nó mang linh hồn và giá trị của Hội An.