VH- Hiện tại một số các trường ĐH ngoài công lập đã công bố mức học phí cho năm học mới. Việc công khai học phí trước mùa tuyển sinh đã được Bộ GD&ĐT quy định rất rõ nhưng nhiều trường vẫn không thực hiện. Và vẫn còn không ít trường tăng học phí căn cứ vào tỉ giá USD. Học phí tăng chắc chắn sẽ là một áp lực đối với nhiều gia đình có con em theo học các trường ngoài công lập.

Không công khai mức học phí Bộ GD&ĐT đã có thông tư quy định rất rõ về thực hiện quy chế công khai của các cơ sở giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân, trong đó có quy định về công khai tài chính trước thời điểm tuyển sinh đối với các cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là các trường ĐH-CĐ ngoài hệ thống công lập. Theo đó, các trường phải công khai các mục học phí, lệ phí và các khoản thu khác từ người học, mức học phí dự kiến cho cả khóa học, chính sách miễn giảm học phí, học bổng và trợ cấp... Đặc biệt, năm 2011, các trường ĐH ngoài công lập phải công khai học phí trong cuốn “Những điều cần biết” hoặc trên trang web của trường để thí sinh được biết và lựa chọn. Mấy năm gần đây, Bộ GD&ĐT liên tục yêu cầu các trường nghiêm chỉnh thực hiện việc công khai tài chính, thậm chí còn đưa ra chế tài xử lí không cho tuyển sinh năm sau nếu trường nào không thực hiện. Nhưng cho tới thời điểm hiện tại, nhiều trường ĐH-CĐ vẫn chưa công khai thông tin học phí. Điều này dễ dàng kiểm chứng tại hệ thông trang web của các trường ĐH-CĐ khi thí sinh thường chỉ tìm thấy ở đó các thông tin về chỉ tiêu, ngành học, một số chế độ ưu đãi... nhưng không thể tìm thấy thông tin về học phí. Theo thống kê, năm học 2010 chỉ có khoảng trên 60% số trường báo cáo nội dung học phí, còn lại chưa báo cáo nội dung này. Chính vì vậy, hiện nay đang diễn ra tình trạng có khá nhiều thí sinh nhập học bị rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan khi biết mức học phí của trường quá cao, vượt khả năng kinh tế của gia đình. “ Đô” tăng tỉ giá, học phí tăng theo? Bộ GD&ĐT đã dự kiến sẽ lên danh sách và ghi rõ các trường không thực hiện công khai tài chính sau đó gửi đến các trường THPT để thí sinh cẩn trọng khi chọn thi vào những trường này. Đầu năm 2010, Bộ GD&ĐT đã có văn bản yêu cầu các trường ĐH, CĐ ngoài công lập công bố công khai mức thu học phí trong cuốn Những điều cần biết về tuyển sinh ĐH, CĐ hệ chính quy và nhấn mạnh học phí chỉ tính theo tiền đồng Việt Nam. Tuy nhiên quy định này đã không được thực hiện một cách triệt để. Chẳng hạn trường ĐH FPT (cơ quan chủ quản là Tập đoàn FPT) thông báo các mức học phí bằng USD. Khảo sát trang web của ĐH FPT ngày 24.3, trong mục thông tin dành cho thí sinh có ghi: “Tùy theo trình độ tiếng Anh của thí sinh trúng tuyển, mức học phí của Đại học FPT sẽ dao động ở mức từ 9.900 – 12.300 USD cho cả khóa học”. Năm nay, một số trường ĐH ngoài công lập liên kết với nước ngoài, thu học phí theo tỉ giá USD đã công bố mức học phí cao hơn năm trước hàng chục triệu đồng. Lí do họ đưa ra là mức học phí tính bằng USD tuy không tăng, nhưng sinh viên khi đóng học phí bằng tiền Việt phải quy đổi theo tỉ giá USD trên thị trường... Năm ngoái, trường ĐH Công nghiệp Hà Nội đã bị đoàn kiểm tra và kết luận việc niêm yết và thu học phí bằng ngoại tệ của trường là không phù hợp với quy định của pháp luật và chính sách quản lý ngoại hối của Nhà nước. Một số trường khác lách luật bằng giải pháp vẫn thu học phí bằng tiền Việt, nhưng quy đổi ra USD. Theo quy định, nếu các trường được phép thu học phí bằng hình thức quy đổi USD do yêu cầu từ đối tác nước ngoài thì chỉ được phép tính cố định quy định tỉ giá liên ngân hàng vào thời điểm học sinh nhập học. Tức là đầu khóa niêm yết mức học phí bao nhiêu, thì dù giá USD biến động cũng không được thu thêm. Tuy nhiên, việc giám sát thực hiện các quy định về thu học phí bằng ngoại tệ, trong đó có cả vấn đề quy đổi ngoại tệ ra tiền Việt Nam theo tỉ giá ngân hàng dường như đã không được các cơ quan có trách nhiệm của Bộ GD&ĐT giám sát một cách chặt chẽ, hậu quả là chỉ có sinh viên và gia đình của họ bị thiệt thòi. Theo ý kiến của nhiều nhà quản lí giáo dục đại học, mặc dù xu hướng chung là không thể duy trì mãi cơ chế học phí thấp và cào bằng như hiện nay nhưng việc tăng học phí đòi hỏi có thời gian và các chiến lược hỗ trợ các đối tượng có điều kiện kinh tế không cao. Theo đó, lãnh đạo một số trường ĐH đề nghị nên thay đổi khung học phí và chính sách học phí linh hoạt hơn vừa góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, vừa tạo điều kiện cho mọi đối tượng theo học. Việc giám sát thực hiện các quy định về thu học phí bằng ngoại tệ, trong đó có cả vấn đề quy đổi ngoại tệ ra tiền Việt Nam theo tỉ giá ngân hàng dường như đã không được các cơ quan có trách nhiệm của Bộ GD&ĐT giám sát một cách chặt chẽ, hậu quả là chỉ có sinh viên và gia đình của họ bị thiệt thòi. Quốc Hùng Bộ GD&ĐT đã dự kiến sẽ lên danh sách và ghi rõ các trường không thực hiện công khai tài chính sau đó gửi đến các trường THPT để thí sinh cẩn trọng khi chọn thi vào những trường này.