Nước Nhật đứng thứ 3 thế giới về phát triển kinh tế và đứng trong danh sách 10 dân tộc trên thế giới bảo tồn nguyên vẹn giá trị văn hóa truyền thống. Triển lãm "Văn hóa Nhật Bản” là một minh chứng cho thấy cách người Nhật bảo tồn di sản và phát huy những giá trị truyền thống…

Tranh vẽ Châu Ấn thuyền Nhật Bản tới Việt Nam

1. Nhân kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Nhật Bản (1973 - 2013), triển lãm "Văn hóa Nhật Bản” đã được tổ chức tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam (25 Tôn Đản, Hà Nội). 70 hiện vật đặc sắc được lựa chọn trưng bày nhằm giới thiệu tới công chúng Việt Nam những nét độc đáo trong văn hóa truyền thống và lịch sử Nhật Bản cũng như về lịch sử giao thương giữa hai nước Việt Nam - Nhật Bản.

Đến xem triển lãm, công chúng Việt Nam khá bất ngờ trước những đồ gốm cổ đại Nhật Bản như bình gốm vặn thừng và tượng Dogu thời kỳ Jomon; bình gốm thời kỳ Yayoi; tượng ngựa Haniwa thời kỳ Kofun… đáng chú ý có những đồ gốm có niên đại 12.000 năm tuổi. Công chúng cũng được chiêm ngưỡng những cổ vật đồ đồng Nhật Bản từ thời văn hóa Yayoi (khoảng thế kỷ 4 trước Công nguyên đến giữa thế kỷ 3 sau Công nguyên) và thời kỳ Kofun (từ thế kỷ 4 tới thế kỷ 7).

2. Hiện nay, Nhật Bản còn lưu giữ nhiều ghi chép, tài liệu, hiện vật về mối bang giao Việt Nam - Nhật Bản thế kỷ 16 - 17. Bức thư của chính quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong viết năm 1591 gửi Nhật hoàng để đặt quan hệ bang giao giữa hai nước đã lần đầu tiên được giới thiệu tới công chúng trong trưng bày "Việt Nam - câu chuyện vĩ đại” tổ chức tại Bảo tàng Quốc gia Kyushu vào năm 2013. Bức thư là bằng chứng lịch sử quan trọng minh chứng quan hệ ngoại giao chính thức giữa hai nước đã thực sự bắt đầu từ thế kỷ thứ 16.

Tại cuộc triển lãm này, bức thư đó cũng được trưng bày cùng một số hiện vật như: Châu Ấn trạng (giấy phép đóng dấu đỏ) do Mạc Phủ Tokugawa cấp cho Châu Ấn thuyền tới Giao Chỉ quốc (Đàng Trong) buôn bán, thời kỳ Edo, năm 1614; Tranh cuốn "Châu Ấn thuyền Giao Chỉ độ hàng” vẽ cảnh Châu Ấn thuyền vượt biển tới Hội An (Đàng Trong) buôn bán, thời Edo thế kỷ 17 - 18; Tranh "Vạn quốc nhân vật”, vẽ các tộc người trên thế giới, trong đó người Việt Nam và người Nhật Bản cùng xuất hiện trong tranh, thời kỳ Edo, thế kỷ 17…

3. Qua những hiện vật được mang tới Việt Nam trưng bày lần này, có thể thấy những giá trị di sản, văn hóa truyền thống của Nhật Bản được bảo tồn thực sự công phu. Được biết, để được đứng trong danh sách 10 quốc gia bảo tồn nguyên vẹn các giá trị truyền thống, Nhật Bản đã có chính sách Kho báu quốc gia để bảo tồn và phát triển văn hóa trong nước. Theo ông Inami Kazumi - Giám đốc Trung tâm giao lưu văn hóa Nhật, Kho báu quốc gia là từ Chính phủ Nhật Bản dùng để chỉ những người có tay nghề, có trình độ về văn hóa nghệ thuật. Cả Chính phủ lẫn những công ty, doanh nghiệp có quỹ tài trợ của riêng mình cho văn hóa - nghệ thuật nhằm bảo tồn văn hóa - nghệ thuật. Cách làm của Nhật Bản là một bài học quý để Việt Nam ứng xử với bảo tồn di sản cũng như văn hóa truyền thống.

Trải nghiệm văn hóa Nhật Bản


Sáng 18-1, tại Bảo tàng LSQG, chương trình Workshop - hoạt động bên lề của Triển lãm tổ chức hướng dẫn làm trò chơi dân gian truyền thống Nhật Bản như: con quay Koma; Hanetsuki - trò chơi cầu lông truyền thống của trẻ em Nhật Bản vào kỳ nghỉ năm mới; Kendama - trò chơi tung bóng; Kazaguruma - chong chóng giấy; mặc áo Yukat - áo Kimono mùa hè của Nhật Bản)… tạo cơ hội cho du khách trải nghiệm với văn hóa Nhật Bản.

Phương Đông