Khi thông tin về chất tạo nạc Salbutamol còn đang xôn xao dư luận và chưa ngã ngũ, cả nước lại chấn động trước việc lợn được bơm, tiêm loại thuốc an thần có tên Prozil Fort.

Được biết đây là hóa chất có khả năng gây ung thư tủy. Cụ thể, chi cục Thú y tỉnh Bình Dương đã phát hiện một cơ sở chăn nuôi bơm thuốc trên cho lợn trước khi giết mổ. Nguy hiểm hơn, loại thuốc này lại đang bán nhan nhản trên thị trường và được không ít kẻ làm ăn bất chính sử dụng.

Núp bóng chữa an thần cho gia súc

Thâm nhập thực tế thị trường thuốc thú y tại TP.HCM và một số tỉnh lân cận để tìm hiểu về loại thuốc an thần cho gia súc có tên Prozil Fort, chúng tôi không khỏi giật mình khi mặt hàng này bán kha phổ biến. Thế nhưng, nếu chủ cửa hàng bán thuốc biết người mua sử dụng thuốc với mục đích khác ngoài chữa bệnh thì không dễ gì mua được. Theo đó, khi đến các điểm bán thuốc thú y muốn mua thuốc an thần Prozil Fort, người mua phải nói là mua thuốc về chữa an thần cho gia súc như heo mẹ cắn heo con, gà mổ con, gia súc co giật…

Hoang mang thuoc an than cho gia suc gay ung thu tuy: 'Thuoc doc' vao mam com nhu the nao? - Anh 1

Nhiều trang trại lợn đang loại thuốc an thần cho gia súc có tên Prozil Fort (Ảnh minh họa)

Trong vai chủ một trang trại heo nái, có nhu cầu mua thuốc an thần loại Prozil Fort cho heo để trị chứng heo nái cắn con sau sinh, PV tìm đến cửa hàng thuốc thú y X.M. trên đường Lê Đức Thọ (quận Gò Vấp, TP.HCM). Chủ cửa hàng là một người đàn ông trung niên hỏi PV: “Mua về làm gì? Ai cho biết chúng tôi có bán thuốc này?”.

Sau khi PV giải thích, được người quen giới thiệu và là chủ một trại heo từng mua nhiều thuốc an thần cho heo trước đây, chủ cửa hàng này mới tư vấn: “Đây là loại thuốc an thần dành cho gia súc, hiện có hai loại. Một loại Prozil Fort được sản xuất trong nước, người chăn nuôi sử dụng phổ biến.

Loại này giá rẻ, chỉ 30 ngàn đồng/chai. Ngoài ra chúng tôi còn có loại thuốc an thần có cùng thành phần như Prozil Fort, nhưng là hàng ngoại, xuất xứ từ Đức. Hàng này có giá cao hơn hàng nội, 120 ngàn đồng/chai. Cả hai loại này được sử dụng bằng hình thức chích trực tiếp vào đùi heo, gia súc nói chung có tác dụng an thần”.

Tương tự, tại một số cửa hàng bán thuốc thú y tại các quận ngoại thành khác như: Thủ Đức, huyện Bình Chánh (TP.HCM), các tỉnh lân cận như Bình Dương, Đồng Nai, chủ hàng đều khẳng định có loại thuốc an thần cho gia súc là hàng nội, giá chỉ 30 ngàn đồng/chai hoặc mua bằng liều chích riêng.

Đặc biệt, tại những tỉnh này, việc mua bán thuốc dễ dàng hơn. Tại cửa hàng thuốc thú y T.M., tại thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương, chỉ cần người mua có yêu cầu, họ sẵn sàng cung cấp.

“Từ trước đến nay, loại thuốc này vẫn được người chăn nuôi sử dụng nhiều, nhưng họ sử dụng mục đích gì thì chủ cửa hàng không rõ. Hầu hết người mua nói về điều trị an thần cho vật nuôi, về chích cho heo nái cắn heo con…”, chủ cửa hàng thuốc thú y T.M. nói.

Tại Đồng Nai, khi PV hỏi thăm một vài điểm bán thuốc y, các chủ hàng đều khẳng định, chỉ bán thuốc khi người mua có nhu cầu, còn mục đích để làm gì họ không quan tâm.

Chị L.T.H., chủ tiệm thuốc thú y tại TP. Biên Hòa (tỉnh Đồng Nai) phản ảnh: “Đây không phải là thuốc cấm, nên chúng tôi sẵn sàng cung cấp cho người mua khi có yêu cầu. Thường chúng tôi cung cấp loại Prozil Fort hàng nội, giá bình dân chỉ 34 ngàn đồng/chai”.

Hoang mang thuoc an than cho gia suc gay ung thu tuy: 'Thuoc doc' vao mam com nhu the nao? - Anh 2

Loại thuốc an thần Prozil Fort được chủ trại heo ở Bình Dương tiêm trước khi giết mổ

Phóng viên khảo sát, dọc theo đường Trường Chinh (quận Thanh Xuân) là các cửa hàng bày bán la liệt thức ăn và thuốc thú y. Hỏi bất cứ một chủ cửa hàng thuốc thú y nào dọc con phố này về loại thuốc Prozil Fort, PV đều nhận được những câu trả lời như: "Đây là loại thuốc cực độc hại nên không được bán".

Ở Kiot số 2 (Trường Chinh, Thanh Xuân)-Hà Nội, trong vai người tìm mua thuốc an thần về tiêm cho lợn, PV đã có cuộc trao đổi với ông Quang - một người kinh doanh lâu năm trong lĩnh vực thuốc thú y ở Hà Nội.

Ông Quang cho biết: "Cách đây khoảng 6, 7 năm, ở khu vực này có vài cửa hàng cũng bán cả loại thuốc này và chất tạo nạc cho heo. Tuy nhiên, vì là thuốc gây hại cho sức khỏe con người nên nhà nước cấm bán và lưu hành trên thị trường. Bây giờ trên con đường này không có ai bán nữa. Cô sẽ không mua được đâu".

“Không có người bán, vậy tại sao nhiều chủ trang trại vẫn có thuốc để tiêm cho lợn?”, chúng tôi hỏi. Không hề tỏ ra dấu diếm, ông Quang cho biết: "Thuốc này ở Việt Nam mình không sản xuất. Muốn mua chắc phải lấy hàng từ Trung Quốc. Thuốc này không đắt, lại kiếm được nhiều lợi nhuận nên nhiều người chăn nuôi hoặc mua buôn lợn họ vẫn dùng".

Hỏi hết một lượt ở các cửa hàng bên cạnh, PV tiếp tục được chỉ dẫn: "Nếu muốn mua loại thuốc này thì phải quen với chủ trang trại nuôi nhiều, hoặc người chuyên buôn bán lợn. Có nhu cầu họ sẽ gửi xe tải đặt hàng từ Trung Quốc về. Tuy nhiên, mua nhiều mới đặt được".

Thuốc độc gây hại cho người

Khi được hỏi về tác dụng của loại thuốc này với gia súc, ông Quang cho biết, chỉ cần một lọ thuốc Prozil Fort có thể dùng cho cả tạ lợn. Trước khi bán, người ta hòa vào nước và cho lợn uống. Làm như thế khi cân trọng lượng vừa cao, khi di chuyển đến lò mổ chúng sẽ nằm im để dễ dàng vận chuyển hơn.

"Nếu có tiêm thuốc thì ít nhất một tuần sau mới được mổ con lợn đó. Người ăn thịt lợn bị tiêm thuốc an thần ở đây sẽ mắc bệnh ung thư mà chết. Họ biết vậy nhưng vẫn mua để bơm. Ở đây, thỉnh thoảng cũng có người hỏi mua nhưng nhà tôi không bán. Bán thuốc đầu độc đồng loại là thất đức", ông nói.

Trao đổi với PV báo ĐS&PL, bác sỹ thú y Lại Kiều Oanh, trạm Thú y quận 1, TP.HCM chia sẻ: “Hiện nay, thuốc an thần Prozil Fort được dùng cho súc vật với mục đích an thần. Chúng tôi vẫn tư vấn cho người chăn nuôi gia súc sử dụng thuốc này để chữa bệnh cho gia súc mỗi khi có triệu chứng của bệnh thần kinh.

Nếu gia súc được tiêm với liều lượng vừa phải để điều trị bệnh, và chúng ta sử dụng thịt sau giết mổ sau 7 ngày thì vẫn chấp nhận được. Về lâu về dài, nếu người sử dụng thịt gia súc này nhiều sẽ ảnh hưởng nguy hiểm đến tính mạng. Bởi tồn dư chất độc trong thịt sẽ tác động lên hệ thần kinh người, và các bộ phận khác khiến dễ dàng bị ung thư tủy, xương”.

Hoang mang thuoc an than cho gia suc gay ung thu tuy: 'Thuoc doc' vao mam com nhu the nao? - Anh 3

Ông Quang - Chủ cửa hiệu bán thuốc thú y tại Hà Nội

Dưới góc độ chuyên môn, PGS. TS Bùi Hữu Đoàn (Trưởng khoa Chăn nuôi, Học viện Nông nghiệp Việt Nam) - một trong những người rất tâm huyết nghiên cứu để phát triển giống lợn an toàn, chất lượng cao ra thị trường phân tích: "Nhiều người chỉ vì lợi ích trước mắt mà không tính đến hậu quả lâu dài trong chăn nuôi. Có nhiều cách để tăng năng suất nuôi lợn, mà không cần đến những loại thuốc độc gây hại cho con người.

Khoa chăn nuôi - Học viện Nông nghiệp Việt Nam hiện đang phân phối giống lợn Pietrain (lợn cười) - có năng suất rất cao ra thị trường. Giống lợn này tạo giá trị kinh tế cao, giảm áp lực lợi nhuận, tạo ra những sản phẩm chất lượng an toàn thay vì chạy theo số lượng".

Theo PGS. Hoàn, hành vi chăn nuôi bằng hóa chất độc hại cần phải tiêu diệt ngay. Theo ông, cần mạnh tay xử lý mới không để tình trạng xấu lan rộng.

Để làm rõ thông tin về thuốc an thần Prozil Fort bị một số kẻ làm ăn bất chính sử dụng trong chăn nuôi, PV đã liên hệ với lãnh đạo cục Thú y (Bộ NN&PTNT), tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại chúng tôi vẫn chưa nhận được hồi âm.

Chỉ cho phép sử dụng với mục đích chữa bệnh cho gia súc, gia cầm

Trao đổi với PV, ông Trần Phú Cường, Chi cục trưởng chi cục Thú y tỉnh Bình Dương khẳng định: “Hiện nay, thuốc an thần cho gia súc có tên Prozil Fort vẫn tồn tại nhiều trên địa bàn tỉnh. Nó nằm trong danh mục thuốc được Bộ NN&PTNT cho phép sử dụng với mục đích chữa bệnh cho gia súc gia cầm.

Nếu người mua có nhu cầu, các chủ cửa hàng thuốc thú y sẽ cung cấp, số lượng bao nhiêu cũng có. Thuốc có tác dụng lên hệ thần kinh gia súc, chống chứng co giật, giảm đau, dùng cho heo nái cắn con không cho con bú…

Tuy nhiên, nếu sử dụng sai mục đích, như tiêm cho heo để giữ thịt tươi lâu thì hoàn toàn bị cấm. Và cơ quan chức năng rất khó quản lý nếu chủ trại gia súc sử dụng thuốc với mục đích sai trái như vậy. Như các chuyên gia y tế khuyến cáo, nếu chúng ta sử dụng thuốc này, về lâu dài, nó có thể gây ung thư tủy…”.

Kim Thược - Lành Nguyễn