Hiện người trồng hoa ở Đồng bằng sông Cửu Long đã bắt đầu rộn ràng vụ hoa tết với nhiều loài hoa mới. Hạn mặn kéo dài, thời tiết bất thường cuối năm khiến người trồng hoa, cây kiểng miền Tây đang phập phồng âu lo…

Hồng leo, kiểng hình con gà lên ngôi

Được mệnh danh là làng hoa lớn nhất ĐBSCL với diện tích lên đến hơn 400ha, những ngày này, nông dân miệt vườn Sa Đéc (Đồng Tháp) đang tất bật với vụ hoa tết 2017. Anh Nguyễn Minh Nhựt, cán bộ nông nghiệp phường Tân Quy Đông, TP.Sa Đéc cho biết, với truyền thống trồng hoa trên giàn, năm nay, nhà vườn ở làng hoa đã sẵn sàng cung ứng hơn ba triệu giỏ hoa các loại cho thị trường cả nước.

Vào thời điểm này, đi đến bất cứ ngõ ngách nào ở Tân Quy Đông, khách cũng có thể gặp những người làm vườn đang tất bật vào chậu, vô phân, tưới nước, chăm bón cho hoa. Những năm gần đây, bên cạnh các loại hoa truyền thống như cúc mâm xôi, vạn thọ, cát tường, hồng, hoa ly, hoa chuông, làng hoa Sa Đéc đã mang về xứ sở của mình hơn 1.000 chủng loại hoa, kiểng khác nhau cung cấp cho thị trường.

Năm nay, theo ghi nhận của chúng tôi, hoa hồng leo sẽ trở thành loại hoa chủ lực trong mùa tết, cả phường Tân Quy Đông đều đầu tư trồng hoa hồng, cùng cúc mâm xôi, kim phát tài, vạn thọ, sống đời.

Bên cạnh đó, vào ngày 20/11 vừa qua, Trạm Khuyến nông TP.Sa Đéc đã hỗ trợ 5.000 củ giống hoa ly thơm với hai màu đỏ và vàng, xuất xứ từ Hà Lan cho các nhà vườn. Các nhà vườn nhận củ giống đợt này không chỉ được hỗ trợ 60% kinh phí mua giống mà còn được tư vấn về kỹ thuật trồng, cách xử lý để ra hoa.

Ảnh Khắc Hiếu

Ông Lâm Văn Thanh, chủ một hộ trồng hoa ở khóm Tân Mỹ, phường Tân Quy Đông nói: “Ngày thường, gia đình tôi làm hoa chậu, kiểng lá để cung cấp cho các công trình. Mùa này, tôi đầu tư khoảng 10.000 giỏ hoa chuẩn bị cho tết. Thời điểm này, trừ một số hoa cần thời gian sinh trưởng dài ngày, bà con vẫn còn vô chậu, làm bội cho các loại hoa ngắn ngày. Chưa thể nói trước được việc trúng, thất vì từ nay đến tết còn khoảng hai tháng, nếu thời tiết không có gì bất thường thì chúng tôi có thể ăn ngon ngủ yên vì đầu ra đã có mối lái ruột hết rồi”.

Theo ông Thanh, vào thời điểm này, các loại hoa, kiểng đều phát triển rất tốt; giá phân, giống không có gì biến động; giá các loại vật tư không tăng cao nên bà con rất hy vọng được mùa, được giá.

Chị Hoàng Nga ở khóm Tân Mỹ, một trong những chủ vườn mạnh dạn đầu tư trồng các loại hoa mới, cho biết: “Thị hiếu của người chơi hoa ngày càng được nâng cao, nhà vườn cập nhật kiến thức, mua cây mới về trồng rồi đặt các tên gọi mang đến niềm vui, niềm may mắn cho gia chủ vào năm mới nên các loại anh tiền, bạch mã hoàng tử, cỏ may mắn, củ huệ tiên, trúc mai, bách hợp, phi yến, chu đỉnh lan, hương thảo, cúc huân chương... bán khá chạy. Bên cạnh việc tìm các giống mới từ nước ngoài, người dân còn trồng những loại hoa cấy mô do Trung tâm Ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao TP.Sa Đéc cung cấp. Hoa cấy mô sạch bệnh, ra hoa đồng loạt, chi phí thấp so với cây truyền thống nên bà con rất chuộng".

Ở huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre, các nhà vườn cũng đang tất bật vào vụ. Với thế mạnh là các loại kiểng, năm nay, các nghệ nhân đua nhau uốn hình con gà.

Ông Nguyễn Văn Công (Năm Công) ở xã Hưng Khánh Trung B, huyện Chợ Láchcho biết, năm nay, nhiều khách đặt hàng các loại cây kiểng tạo hình con gà. Tới thời điểm này, ông đã giao cho khách 15 cặp kiểng. Tuy biết thị trường đang hút mặt hàng này, nhưng làm kiểng đòi hỏi phải có thời gian, có cây giống tốt và nhiều công nên vườn nhà ông hiện chỉ còn khoảng 15 cặp nữa dành để sát tết mới bán.

Nghệ nhân Năm Công chia sẻ: “Từ cây gừa tàu, tôi có thể uốn thành hình 12 con giáp, năm cầm tinh con gì thì con đó được khách hàng đặt mua nhiều nhất. Năm nay, mỗi “con gà” cao hơn 1m với khoảng 30 cây gừa ghép lại có giá một triệu đồng”. Theo quan niệm dân gian, gà là con vật biểu trưng cho sự đầm ấm, quây quần, sung túc nên khách hàng thích đặt hàng nguyên bầy gồm: gà trống, gà mái và vài gà con đem về nhà trồng trong sân vườn, trước nhà.

Chỉ với 20ha trồng hoa, nhưng làng hoa Bà Bộ ở phường Long Hòa, quận Bình Thủy, TP.Cần Thơ có trên 100 năm tuổi nghề cũng đang tất bật vào mùa. Nơi đây không chỉ thu hút du khách bốn phương mà còn góp mặt vào thị trường nhiều loại cây, hoa kiểng truyền thống như nguyệt quế, bạch mai, bông giấy, hướng dương, cúc, vạn thọ…

Ông Nguyễn Văn Dành, người có ba thế hệ trồng hoa chia sẻ: “Từ năm 2011, khi làng hoa được công nhận là làng nghề truyền thống, bà con ở đây luôn tìm tòi các giống mới, cập nhật, bổ sung làm phong phú thêm sản phẩm của làng”.

Năm nay, ông trồng thêm hương thảo - loại cây có mùi thơm như tên gọi, khi chạm khẽ bàn tay qua kẽ lá, sẽ cảm nhận mùi hương. Ngoài ra, nhiều nhà vườn ở Bà Bộ còn đưa các giống cây mới từ Tây Nguyên, Đà Lạt như dâu tây, cúc sao băng, linh lan, cây “không khí” về trồng thử nghiệm".

Phập phồng sau cơn hạn mặn, mưa dầm

Đợt hạn mặn lịch sử kéo dài trong năm 2016, cùng thời tiết bất thường cuối năm làm người làm hoa, kiểng tết ở ĐBSCL đứng ngồi không yên. Cũng là vùng đất có nghề trồng hoa truyền thống nhưng năm nay, người dân xã Long Thới, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre lại không phấn khởi như nhà vườn bên Đồng Tháp.

Bà Nguyễn Thị Lan, người chuyên trồng cúc ở đây cho biết, mới tháng trước, bà phải bỏ 200 chậu cúc Hà Lan do bị ngập úng sau đợt mưa dầm vừa qua. Bà nói: “Trước giờ nhà tôi trồng cúc mâm xôi, năm nay cũng trồng khoảng 1.000 chậu, thêm 500 chậu cúc Hà Lan chuẩn bị bán tết nhưng mới đây đám cúc Hà Lan bị chết, tôi phải nhổ bỏ cây, lấy chậu xuống giống hoa vạn thọ để kịp cung ứng cho thị trường”.

Ông Nguyễn Văn Thảnh, ngụ ấp Phú Long, xã Hưng Khánh Trung B, huyện Chợ Lách trồng 3.000 chậu tắc nhưng sau đợt nhiễm mặn đã bị thiệt hại gần phân nửa. Ông Thảnh lắc đầu: “Từ đầu năm, khi mới vừa xuống giống đã bị ngay đợt xâm nhập mặn nên gần 1.500 chậu tắc bị chết. Hiện tại, số còn lại cố gắng chăm sóc, bón phân nhưng trái ra không đều nên chắc sẽ không đẹp như năm rồi”.

Còn theo ông Nguyễn Hoàng Hải, chủ một nhà vườn ở xã Long Thới, huyện Chợ Lách, năm nay ông vay ngân hàng 40 triệu đồng để trồng mai và cúc mâm xôi. 600 cây mai hồi giữa năm bị nhiễm mặn nên đã chết, hiện vườn ông chỉ còn khoảng 60 chậu, nhưng cũng không có được chồi nhánh như ý, không hứa hẹn cho bông đều và đẹp. Trong 20.000 chậu cúc mâm xôi tại vườn nhà ông, số thiệt hại do phun nhầm thuốc cũng chiếm phân nửa nên ông chỉ hy vọng qua đợt này, nếu mưa thuận, gió hòa, ông và gia đình sẽ gỡ được chút vốn trả nợ ngân hàng.

Ngoài nguyên nhân thổ nhưỡng và thời tiết, nhiều nông dân ở xã Long Thới, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre còn bị mất mùa do… phun nhầm thuốc. Theo ông Võ Văn Trung, sau khi phun thuốc Stepguard 100 SP của Công ty cổ phần châu Á Thái Bình Dương kết hợp với thuốc Ali 33 của KAWAFUJI CO.LTD trên cây cúc mâm xôi và cúc Hà Lan thì có hiện tượng vàng lá. Bà con lập tức tưới nước xả thuốc và phun thuốc giải độc nên cây xanh trở lại.

Tuy nhiên, sau đó cây có hiện tượng phát triển không bình thường, đọt chay, không thể ra hoa được, tổng thiệt hại khoảng 1,7 tỷ đồng. Tiến sĩ Bùi Thanh Liêm, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Chợ Lách ước tính: “Dự đoán năm nay, nguồn hoa của huyện Chợ Lách sẽ giảm khoảng ba triệu sản phẩm so với vụ tết năm rồi”.

Ở làng hoa Bà Bộ, do thử sức với nhiều loại hoa mới nên bà con cũng “trông ngày trông đêm” cho sản phẩm của mình được đẹp hàng đắt giá. Chị Hoàng Thị Liên, người dân ở làng hoa Bà Bộ kể: “Năm ngoái, nhà tôi trồng nhiều dâu tây và cúc sao băng, nhưng dâu tây chỉ cho vài ba trái, còn cúc sao băng thì nhanh tàn, bán không kịp, coi như lỗ. Năm nay, tôi chỉ trồng cầm chừng, nếu hoa tốt thì có lời, còn nếu không đạt thì mình cũng không lỗ quá nhiều, dựa trên cây hoa truyền thống mà gỡ vốn”. Nắm được thị hiếu của người tiêu dùng, nhưng với điều kiện thời tiết, thổ nhưỡng không thuận lợi, nhiều nhà vườn cũng phập phồng.

Để có một mùa hoa tết rực rỡ làm say đắm lòng người, là biết bao công sức, tiền bạc lẫn hy vọng ở người trồng hoa. Mong sao trời không phụ lòng người…

Hiền Dung