Vòng đàm phán hòa bình thứ hai nhằm chấm dứt cuộc nội chiến đã kéo dài 5 năm qua ở Syria đã được nối lại tại Geneva, Thụy Sỹ trong hôm 13/4, tuy nhiên lại trong bối cảnh khá ảm đảm do tình trạng bạo lực bất ngờ trỗi dậy ở phía Bắc tỉnh Aleppo có khả năng phá vỡ lệnh ngừng bắn mong manh.

Hoa dam Syria noi lai trong am dam - Anh 1

Cảnh hoang tàn do chiến sự tại một thành phố của Syria (Nguồn: ibtimes).

Các cuộc đàm phán hòa bình mà LHQ thúc đẩy đặt mục tiêu hình thành một chính phủ chuyển tiếp ở Syria sau khi nước này tổ chức tổng tuyển cử nhằm chấm dứt một cuộc xung đột đã khiến hơn 270.000 người thiệt mạng và đến một nửa dân số nước này phải bỏ nơi mà họ từng sinh sống.

Đến nay, số phận của Tổng thống Syria Bashar al-Assad vẫn là một vấn đề gai góc nhất, và bởi vậy đặc phái viên về vấn đề Syria của LHQ, ông Staffan de Mistura, đã từng tổ chức nhiều cuộc họp với các đồng minh của ông Assad - Iran và Nga - trước khi ngồi vào bàn đàm phán với phe nổi dậy chính của Syria trong hôm 13-4 và sau đó là gặp gỡ các đại diện từ chính phủ nước này vào cuối tuần.

Vòng hòa đàm lần này diễn ra trong bối cảnh ảm đảm do vài ngày qua, tình trạng bạo lực bất ngờ trỗi dậy, đe dọa một lệnh ngừng bắn mà Mỹ và Nga từng ký kết hồi tháng Hai. Diễn biến này cũng làm tăng sức ép cho những bên tham gia các vòng đàm phán, vốn đã chịu 2 lần thất bại trước đó.

“Có nhiều tín hiệu cho thấy lệnh ngừng bắn đang bị lung lay và nó tạo ra bầu không khí căng thẳng hơn cho ông de Mistura khi phải can thiệp vào các cuộc đàm phán chính trị” - Đại sứ Mỹ tại LHQ, Samantha Power, trả lời báo giới tại New York.

Phía Mỹ cho rằng Nga cần phải tạo thêm sức ép cho đồng minh Syria để họ tiếp tục tiến trình hòa đàm, đồng thời tỏ ý quan ngại về tình hình chiến sự đang diễn ra ở Aleppo. Thứ trưởng Iran Hossein Amir Abdollahian cũng tỏ ý quan ngại về chiến sự ngày càng gia tăng ở Aleppo nhân chuyến công du của ông Mistura đến Tehran, nói rằng nó có thể “ảnh hưởng đến tiến tình chính trị”.

Một vấn đề khác cũng gây căng thẳng cho các cuộc đàm phán hòa bình lần này chính là các cuộc bầu cử Quốc hội đang diễn ra tại các khu vực mà chính phủ Syria kiểm soát. Trước đó, LHQ từng tuyên bố không công nhận cuộc bầu cử này.

Lệnh ngừng bắn dễ đổ bể

Lệnh ngừng bắn cục bộ mà Moscow và Washington ký kết, có hiệu lực từ ngày 27-2 vừa qua, từng khiến người ta hy vọng về một giải pháp cho cuộc xung đột ở Syria… cho đến khi những diến biễn bạo lực mới đây ở phía Bắc tỉnh Aleppo, nhiều phần của tỉnh Hama và thủ đô Damascus.

Các lực lượng thân chính phủ Syria trong hôm 12-4 đã đẩy mạnh đà tiến công vào thị trấn Al-Eis, đang bị một chi nhánh Al-Qaeda ở địa phương, tổ chức Al-Nusra và các lực lượng nổi dậy đồng minh của chúng kiểm soát. Tổ chức phiến quân Al-Nusra cùng phe nổi dậy sau đó tổ chức phản công, khiến ít nhất 23 binh sỹ thuộc phe chính phủ thiệt mạng.

Được biết, lệnh ngừng bắn cục bộ mà Mỹ và Nga thúc đẩy không bao gồm những tay súng thánh chiến của Al-Nusra hay tổ chức phiến quân Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS). Nhưng ở một số khu vực, Al-Nusra đã kết đồng minh với lực lượng nổi dậy và vì thế cũng nằm trong tầm ảnh hưởng của lệnh ngừng bắn này.

Trong khi đó, nhiều cuộc bắn giết giữa các tổ chức phiến quân ở Syria cũng diễn ra tại phía Nam thủ đô Damascus. Hôm 12-4, IS đã tổ chức một cuộc tấn công, giành quyền kiểm soát một trại tị nạn người Palestine, chiếm lãnh thổ mà Al-Nusra trước đó kiểm soát, theo AFP.

Ngoài ra, phi cơ chiến đấu của chính phủ Syria cũng thực hiện hàng loạt các cuộc không kích nhằm vào khu vực phía Bắc Aleppo, nơi mà phe nổi dậy đang kiểm soát.

Aleppo hoảng loạn

Trong khi đó, tình hình chiến sự cũng gây nên tình trạng hoảng loạn cho những thường dân đang sinh sống tại Aleppo. “Tôi đã không cho con mình đến trường hôm nay bởi lo sợ sẽ có thêm các cuộc không kích như 2 ngày vừa rồi”, AFP dẫn lời một công dân của Aleppo.

Người dân này, ông Abu Mohammad đã từng phải bỏ trốn khỏi nhà mình ở Aleppo trong thời kỳ đỉnh điểm chiến sự nhưng sau đó trở về nhờ tình hình được cải thiện. Giờ đây, ông lại phải sống trong sự sợ hãi một lần nữa. “Tôi sẽ rời khỏi thành phố nếu như các cuộc không kích cứ tiếp diễn”, Abu cho hay.

Hôm đầu tuần, Washington đã thể hiện rõ quan ngại của họ rằng tình hình ở Aleppo có khả năng lan rộng và ảnh hưởng tới các phe nổi dậy “ôn hòa” mà họ hậu thuẫn, điều có thể khiến phe nổi dậy rút khỏi vòng đàm phán hòa bình đang diễn ra ở Geneva. Bên cạnh đó, nếu lệnh ngừng bắn đổ bể, các hoạt động viện trợ nhân đạo ở Syria sẽ bị ngưng trệ, điều có thể đẩy nhiều thường dân vào chỗ chết.

Khánh Duy