(LĐ) - Đêm 26.9, lệnh tạm ngừng xây dựng các khu định cư Do Thái ở Bờ Tây, kéo dài trong 10 tháng qua, chính thức hết hiệu lực. Tổng thống Palestine trước đó đã ra tối hậu thư: "Israel phải lựa chọn giữa hòa bình hay tiếp tục xây dựng các khu định cư".

Trong khi Israel có vẻ như khó đạt được thỏa thuận ngay trong nội bộ về việc có gia hạn lệnh trên hay không. Các bên liên quan hiện đang nỗ lực để tìm được một giải pháp nhằm cứu vãn tiến trình đàm phán hòa bình Trung Đông vốn đã mong manh. Áp lực nội bộ Dân định cư Israel mấy ngày nay đã rậm rịch vận chuyển vật liệu xây dựng vào sâu bên trong các khu định cư Do Thái ở Bờ Tây để chuẩn bị khởi công, nếu lệnh tạm ngừng xây dựng chấm dứt đêm 26.9. Nhiều người còn lên kế hoạch tụ tập và đếm ngược chào đón thời điểm 0 giờ, là lúc lệnh tạm ngừng chính thức hết hiệu lực. “Việc xây dựng cần phải được khởi động lại. Có khoảng 2.000 ngôi nhà đã được cấp phép”, Bộ trưởng Thể thao và Văn hóa Israel Limor Livnat, thành viên Đảng Likud của Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố. Nghị sĩ Đảng Likud Danny Danon cho biết, ông sẽ dự lễ động thổ xây dựng khu định cư ở Revava ngay trong đêm rạng sáng 27.9. Thủ tướng Netanyahu đang chịu sức ép rất lớn từ nội bộ nhằm chấm dứt lệnh tạm ngừng xây dựng nói trên. Trong khi đó, Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas ra tối hậu thư: “Israel cần chọn giữa hòa bình hay tiếp tục xây dựng các khu định cư”. Ông Abbas cho biết Palestine sẵn sàng đạt được thỏa thuận hòa bình và toàn diện với Israel. Ông cho rằng “cánh tay bị thương của Palestine đang cầm cành ôliu và chìa ra về phía Israel”. Một quan chức cao cấp của Chính phủ Israel cho biết, Tel Aviv sẵn sàng tiến tới một thỏa hiệp chấp nhận được đối với tất cả các bên trong việc xem xét kéo dài lệnh phong tỏa hoạt động xây dựng. Tuy nhiên, ông này khẳng định là sẽ không thể có việc đình chỉ toàn bộ việc xây dựng ở Bờ Tây. “Thủ tướng đang tiến hành những nỗ lực gấp rút để đạt được thỏa thuận trước khi lệnh tạm ngừng hết hạn” - ông này nói. Hy vọng một nửa Động thái trên đánh dấu một sự thay đổi lớn từ phía Israel, vốn trước đó luôn khẳng định lệnh đình chỉ hoạt động xây dựng khu định cư Do Thái sẽ không được gia hạn. Các quan chức Mỹ cho biết, chính quyền Mỹ đang nỗ lực trao đổi với các nhà lãnh đạo Israel để thảo luận về việc tạm hoãn xây dựng khu định cư tại các vùng lãnh thổ chiếm đóng. Tổng thống Mỹ Barack Obama trước đó cho rằng, ông tin tưởng lệnh đình chỉ sẽ được gia hạn. Phái viên về hòa bình Trung Đông của Mỹ George Mitchell cũng gặp nhà lãnh đạo Palestine Abbas để thuyết phục ông không rút khỏi các cuộc đàm phán mới với Israel. Chính quyền Mỹ cho biết đã đề xuất nhiều ý tưởng với các nhà đàm phán hai bên nhằm phá vỡ thế bế tắc hiện nay vì vấn đề định cư Do Thái. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Ehud Barak cho biết, cơ hội để hai bên đạt được thỏa thuận là 50-50. Ông Barak cho biết, ông đang cố gắng thuyết phục các thành viên Chính phủ Israel về sự cần thiết phải đạt được một thỏa hiệp. Nhưng ông không tự tin lắm vào thành công. “Tôi nghĩ là cơ hội giành được một sự hiểu biết lẫn nhau đối với lệnh ngừng xây dựng khu định cư là 50-50” - ông nói. Trí Minh (Theo AP, Reuters, BBC)