Năm 2014, Chính phủ ban hành Quyết định (QĐ) số 48 hỗ trợ hộ nghèo ở 14 tỉnh miền Trung, từ Thanh Hóa đến Bình Thuận (gọi tắt là QĐ 48) xây dựng nhà ở phòng tránh bão lụt. Sau hơn 2 năm triển khai, tại tỉnh Thừa Thiên - Huế đã có rất nhiều hộ nghèo nằm trong diện được hỗ trợ phải gửi đơn xin rút lui do kinh phí hỗ trợ quá ít, vốn vay thấp và điều kiện gia đình hết sức khó khăn, không có tiền thêm vào để xây ngôi nhà kiên cố.

Ho tro xay dung nha o phong tranh bao lut tai Thua Thien - Hue: 1.012 ho ngheo xin rut khoi du an - Anh 1

Hoàn cảnh quá khó khăn nên anh em ông Nguyễn Ngọc Trần không thể làm nhà theo Quyết định 48. Ảnh: Đ.K

Nhiều hộ nghèo xin rút lui

Căn nhà cấp 4 của hai anh em ông Nguyễn Ngọc Trần (63 tuổi) và ông Nguyễn Ngọc Tu (62 tuổi) nằm lọt thỏm giữa khu dân cư thôn Đông A (xã Phú Lương, huyện Phú Vang). Nhìn bề ngoài căn nhà còn khá kiên cố, nhưng bên trong lại trống trơn chẳng có một thứ vật dụng gì đáng giá ngoài chiếc nồi cơm điện và chiếc tivi đời cũ. Hai anh em ông Trần đều là người tàn tật, cha mẹ đã qua đời từ lâu nên họ sống nương tựa vào nhau đã nhiều năm qua. Ông Trần kể, ngôi nhà này được cha mẹ ông xây cất từ khi còn sống, do nằm ở mép ruộng, thấp trũng nên thường xuyên bị ngập lụt.

Khi QĐ 48 được triển khai, gia đình anh em ông Trần được UBND xã Phú Lương đưa vào danh sách thực hiện sửa chữa, xây dựng nhà đợt 1. Tuy nhiên, do hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, ngoài số tiền nhà nước hỗ trợ 12 triệu đồng thì anh em ông Trần chẳng có thứ gì để thêm vào cho đủ tiền làm nhà theo quy định nên đành rút lui. “Họ cũng có nhiều anh chị em ruột đang sinh sống tại địa phương, nhưng chẳng có ai đứng ra “bảo lãnh” khoản vay ưu đãi nên đành phải rút lui”, ông Võ Trọng Cặng - cán bộ LĐTBXH xã Phú Lương - nói. Gia đình ông Trần và ông Tu không phải là hộ duy nhất tại xã Phú Lương xin rút khỏi dự án. Theo UBND xã này thì có 54 trường hợp được đưa vào danh sách xây dựng nhà phòng tránh bão lũ nhưng hiện mới hoàn thành được 19 căn, 9 trường hợp rút đơn, số còn lại đang chờ kinh phí.

Nói về lý do người dân rút lui khỏi dự án, ông Trần Hiếu Cơ - Chủ tịch UBND xã Phú Mậu (huyện Phú Vang) - cho rằng các hộ được hưởng chính sách này đều thuộc diện hộ nghèo, kinh tế khó khăn trong khi kinh phí hỗ trợ quá ít, không đủ xây theo quy định. “Một căn nhà xây mới theo quy định cần khoảng 80 - 100 triệu đồng, Nhà nước chỉ hỗ trợ 12 triệu, được vay thêm 15 triệu nên họ không thể kiếm thêm đủ tiền xây dựng” - ông Cơ nói. Xã Phú Mậu có 54 hộ được phê duyệt hỗ trợ thì có đến 24 hộ xin rút khỏi danh sách.

Tiền hỗ trợ, cộng tiền vay không đủ làm nhà

Tại xã Lộc Trì, huyện Phú Lộc có 67 hộ dân trong danh sách được hỗ trợ xây nhà nhưng đến nay chỉ có 26 căn nhà được xây dựng hoàn thiện. Theo ông Trần Thanh Tân - Phó Chủ tịch UBND xã Lộc Trì - chiếu theo QĐ 48 thì tại địa phương này chỉ có 1 hộ dân được hỗ trợ tối đa 16 triệu đồng, trong khi mẫu nhà tránh bão lũ theo thiết kế chung phải có móng, khung, sàn, mái với diện tích sàn tối thiểu là 10m2 thì chi phí xây dựng thấp nhất phải là 50 triệu đồng. Do số tiền hỗ trợ quá ít, mà tiền chi phí xây nhà quá cao nên đã có 17 hộ nghèo trong xã làm đơn rút khỏi danh sách được hỗ trợ xây nhà tránh bão lũ.

Theo ông Lê Quang Dũng - Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Thừa Thiên - Huế, với số tiền hỗ trợ từ QĐ 48 thì không đủ làm một căn nhà phòng chống bão lũ theo quy định. Mặt khác những hộ được hưởng chính sách này đều khá khó khăn nên không có tiền để bù vào và do tâm lý ngại vay ngân hàng nên nhiều hộ có đơn xin rút lui: “Cách đây 1 - 2 năm, nếu làm một căn nhà theo quy định tốn khoảng 25 - 30 triệu đồng, nhưng giờ chi phí đội giá nên sẽ vượt hơn”, ông Dũng nói. Trong số 1.012 trường hợp rút lui, các địa phương đã bổ sung 223 hộ nhằm thay thế. “Chúng tôi đã điều chỉnh, bổ sung danh sách các hộ nên hiện có khoảng 789 hộ không thực hiện. Toàn tỉnh Thừa Thiên - Huế hiện còn 882 nhà chưa thực hiện với kinh phí trên 12 tỉ đồng nhưng T.Ư chưa chuyển vào. Vì vậy, giai đoạn 3 của dự án với mục tiêu xây dựng 40% đã phải tạm dừng, chúng tôi đã có báo cáo gửi UBND tỉnh đề nghị giải quyết” - ông Dũng cho biết.

Theo danh sách được phê duyệt, tỉnh Thừa Thiên - Huế có đến 3.906 hộ nghèo sẽ thực hiện xây dựng nhà theo QĐ 48 với kinh phí trên 52,2 tỉ đồng từ ngân sách T.Ư. Hiện tỉnh đã tiến hành giải ngân trên 31,2 tỉ đồng cho 2.235 hộ sau khi thực hiện xây dựng hoàn thành. Sau 2 năm triển khai đã có rất nhiều hộ nghèo được sở hữu căn nhà có gác lửng kiên cố để tránh trú khi bão, lũ. Tuy nhiên, rất nhiều hộ đành phải viết đơn xin không hưởng dự án vì kinh phí hỗ trợ quá ít, vốn vay quá thấp và không có tiền thêm vào để làm nhà. Cụ thể, có đến 1.012 hộ có đơn xin rút lui không thực hiện, trong đó nhiều nhất là huyện Phú Vang với 220 hộ, Quảng Điền 232 hộ và Phú Lộc với 298 hộ.

ĐĂNG KHOA