Ngày 6/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến Dự án (D.A) Luật Hỗ trợ doanh nghiệp (DN) nhỏ và vừa (NVV). Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển đặc biệt lưu ý “đột” nhưng đừng có “phá” và nói rõ: Vào ngày 10/10, cơ quan soạn thảo phải hoàn chỉnh hồ sơ, bảo đảm chất lượng để đưa vào chương trình cho ý kiến tại kỳ họp thứ 2, nếu không sẽ lùi lại…

Ho tro doanh nghiep nho va vua: “Dot”, dung co “pha” - Anh 1

Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển nhấn mạnh, đồng ý tinh thần đột phá của Chính phủ, nhưng “đột”, đừng có “phá”. Ảnh: Thảo Nguyên

Ngân sách hụt khoảng 20 nghìn tỷ, đã tính đủ hết chưa?

Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch Đầu tư (KHĐT) Nguyễn Chí Dũng, công tác hỗ trợ DNNVV được xem như một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Nghị định 56 của Chính phủ hiện hành trợ giúp phát triển DNNVV chỉ mang tính khuyến khích chung, chưa cụ thể... nên hiệu lực thực thi chưa cao. Cho nên, cần thiết ban hành luật hỗ trợ DN trong khu vực này.

Đồng ý cần có một luật riêng cho DNNVV, nhưng cơ quan thẩm tra là Ủy ban Kinh tế cho biết, tới cuối ngày 29/9 mới nhận được hồ sơ trình của Chính phủ chuyển sang. “Thời gian gửi Dự thảo Luật chậm tới 15 ngày so với quy định, quá gấp trong khi một số nội dung trong báo cáo thuyết minh, đánh giá tác động không tương thích, thiếu nhất quán với Dự thảo Luật”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nêu.

Báo cáo thẩm tra cũng nêu có ý kiến cho rằng, những hạn chế nêu trong tờ trình của Chính phủ chưa đủ là nguyên nhân để ban hành luật mà chỉ cần sửa đổi, bổ sung Nghị định 56. Việc ban hành luật thậm chí còn làm trầm trọng hơn các vấn đề do Dự thảo Luật có nhiều quy định mang tính khuyến khích chung, khó thực hiện.

Không nêu cụ thể từng điều khoản, nhưng Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển thông tin, Bộ Tư pháp với tư cách là cơ quan chủ trì thẩm định có ý kiến, vướng mắc trong hỗ trợ DNNVV nằm ở khâu thực hiện chứ không phải do thiếu cơ chế hay do chưa có luật. Hay Bộ Tài chính cũng “bác” hết các điều kiện liên quan đến hỗ trợ về thuế. Ngân hàng Nhà nước thì đề nghị bỏ các quy định hỗ trợ thông qua công cụ chính sách tiền tệ. Bộ Công Thương lo đến khả năng bị kiện ra Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) nếu một số quy định tại Dự thảo Luật được áp dụng….

Một điểm "vênh" nữa được ông Hiển chỉ ra là Bộ Tài chính tính toán nếu áp dụng các chính sách hỗ trợ tại luật, ngân sách sẽ hụt thu khoảng 20.000 tỷ đồng, chứ không phải 13.000 tỷ như dự tính của Chính phủ. “Số tiền này sẽ lấy ở đâu, đã tính đủ hết chưa hay đưa ra con số vậy nhưng khi làm thực tế lại bảo dự báo chưa sát, cần nhiều tiền hơn nữa…”, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu.

Cách làm luật của các bộ, ngành không đến nơi đến chốn

Hướng về Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân đặt một loạt câu hỏi, quan hệ giữa luật này với các luật khác, mà cụ thể nhất là Luật DN vừa ban hành năm 2015 thế nào? Chính sách hỗ trợ quy định trong luật này đặt trong mối quan hệ với các luật khác như Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Thuế, Luật Ngân hàng, Luật Đầu tư… Tác động của D.A luật này đối với kinh tế, tài chính ngân sách?

“Hỗ trợ khoảng 20 nghìn tỷ nhưng tôi e là tính thế chưa đủ”, Chủ tịch QH lo ngại, rồi nêu tiếp, cả nội dung và kỹ thuật lập pháp của D.A luật này đều có vấn đề. Bà dẫn chứng ngay tại Điều 1 đã không ổn khi phạm vi điều chỉnh cả ngân sách, trong khi Luật Ngân sách Nhà nước vừa được QH thông qua hay đưa hành vi bị cấm vào một khoản của một điều chính sách hỗ trợ.

“Nói đến hỗ trợ DNNVV thì không ai cãi hết, ai cũng thấy cần thiết. UBTVQH không có thành viên nào không ủng hộ hỗ trợ DNNVV, nhưng để hoàn thiện pháp luật phải rà soát lại để không chồng chéo với các luật khác”, Chủ tịch QH lưu ý.

Nhận trách nhiệm về sự chậm trễ trình D.A Luật, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nói thẳng lý do là, Bộ đã thành lập Ban Soạn thảo, mời các bộ, ngành liên quan tham gia nhưng các bộ đều cử không đúng người tham dự và chỉ soi xem có ảnh hưởng gì tới quyền lợi của bộ mình hay không, chứ không có tính xây dựng, mang tư tưởng đây là vấn đề lớn của đất nước, cần thiết phải xây dựng chính sách để khu vực DNNVV phát triển.

“Cách làm luật của các bộ, ngành xưa nay không đến nơi đến chốn, thiếu trách nhiệm. Nên dù Ban Soạn thảo đã rất công phu đưa ra bản dự thảo mà không ai cho ý kiến đóng góp. Văn bản trình ra UBTVQH hôm nay là bản cuối cùng sau khi đã thống nhất giữa các bộ, ngành và sau khi được các thành viên Chính phủ góp ý. Bộ nào có ý kiến khác là không có giá trị”, ông nói.

Không để luật ban hành ra bị lợi dụng, gây nhiều hệ lụy

Trước lo lắng của các thành viên UBTVQH, người đứng đầu ngành KHĐT nêu quan điểm, bất kể cuộc cách mạng nào, cải cách nào cũng có mặt trái và cũng có ý kiến trái chiều, nếu đồng thuận hết thì không có cải cách.

Bổ sung thêm Thứ trưởng Bộ KHĐT Đặng Huy Đông khẳng định, đã có nhiều nước có Luật hỗ trợ DNNVV, chúng ta quá chậm. Dự luật này rất quan trọng với cộng đồng DNNVV hiện chiếm trên 97%. Lùi hay chậm ban hành ngày nào thì DN sẽ thiệt thòi.

Nhấn mạnh hỗ trợ DNNVV là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển một lần nữa cho rằng, dự luật này rất nhiều điều phải sửa, mâu thuẫn. “Đồng ý tinh thần đột phá của Chính phủ, nhưng “đột”, đừng có “phá”. Bộ Tài chính tới đây phải trả lời có đủ tiền không, tiền ở đâu? Phải tính hết bao tiền để có 1 triệu DN như dự kiến, quá trình hỗ trợ sẽ kéo dài bao lâu? Luật này ra mà bị lợi dụng thì sẽ để lại nhiều hệ lụy. Nếu suôn sẻ thì không sao, còn nếu không mà quay xem lại quy trình thì là có khuyết điểm”, Phó Chủ tịch QH dứt khoát, những quy định hỗ trợ then chốt như về thuế, miễn trách nhiệm hình sự cho DN… không nên quy định tại dự luật, mà phải thực hiện theo luật chuyên ngành đã có.

Chủ tịch QH cũng lưu ý, “đột” nhưng không được “phá” trong chính sách hỗ trợ DNNVV. Nhất là, không đưa vào những quy định can thiệp quá sâu vào hoạt động sản xuất kinh doanh của DN. Cơ quan soạn thảo hoàn phải thiện hồ sơ và trình lại cơ quan thường trực vào ngày 10/10 để kịp đưa vào chương trình cho ý kiến tại kỳ họp thứ 2 của Quốc hội. Còn nếu không kịp thì sẽ phải lùi lại. “Không phải UBTVQH làm khó Chính phủ nhưng luật đưa ra trình Quốc hội thì hồ sơ phải hoàn chỉnh, chặt chẽ, đảm bảo chất lượng nội dung, chứ không thể hời hợt”, bà Ngân chốt lại.

Thảo Nguyên