KT&ĐS - Trên thị trường, hiện có nhiều thiết bị bảo vệ cho con người cũng như cho những thiết bị sử dụng điện.

Ổn áp 1. MCB (dòng điện không vượt quá 100A, điện áp dưới 1.000V) và MCCB (dòng điện có thể lên tới 1.000A, điện áp dưới 1.000V) là những thiết bị dùng để đóng ngắt mạch điện khi có sự cố quá tải về điện, bảo vệ an toàn cho con người và cho thiết bị sử dụng điện. Nên chọn MCB, MCCB của các nhà sản xuất có uy tín trên thị trường. Kinh nghiệm sử dụng: khi thiết bị hoạt động không hiệu quả nên thay cái mới, không nên sửa chữa. 2. RCD hoặc RCCB là những thiết bị có tác dụng ngắt mạch điện tự động khi có hiện tượng dòng rò xảy ra giữa dây dẫn và dây trung tính hoặc dây nối đất. Cần chú ý, RCD không có chức năng bảo vệ quá tải dòng điện, không bảo vệ khi có sự số ngắt mạch, vì bản chất RCD là thiết bị bảo vệ. Vì vậy, RCD dùng kết hợp với thiết bị đóng cắt hạ áp khác... Nhưng có trường hợp các thiết bị đóng cắt hạ áp có RCD nên được gọi chung là RCCB. Nên kiểm tra RCD hàng tháng. Cách kiểm tra RCD là nhấn vào nút “test” thường là màu vàng trên RCD. Động tác này mô phỏng hiện tượng có xuất hiện dòng điện rò rỉ. Nếu RCD còn sử dụng được, mạch điện sẽ bị ngắt. Còn RCD không ngắt điện nghĩa là nên thay cái mới. Việc kiểm tra phải được lặp đi lặp lại nhiều lần để đảm bảo độ chính xác. Ổ cắm an toàn 3. Ổ cắm ba chấu có khả năng có một chấu nối mát để chống điện giật, chống sét lan truyền, chống shock điện, chống quá áp, sụt áp, quá tải, chập mạch (với những thiết bị có công suất dưới 1.000w). Có khá nhiều loại ổ cắm an toàn đang được bán trên thị trường giá từ 150.000 – 300.000 đồng, người mua nên chọn những thương hiệu có uy tín vì nhóm hàng này có nhiều hàng giả, hàng nhái. Nhóm hàng có chất lượng kém, do sử dụng vỏ hộp làm bằng kim loại hoặc bằng vỏ nhựa thông thường. Nếu môi trường có độ ẩm cao, các loại ổ cắm điện có vỏ hộp bằng kim loại hay bằng nhựa không đúng chuẩn sẽ có khả năng rò rỉ điện, phóng điện hồ quang. Đối với những loại thiết bị có công suất cao từ vài trăm Watt đến vài ngàn Watt như bếp điện, lò vi sóng, lò nướng, nồi cơm điện, máy giặt, tủ lạnh, bàn ủi..., để đảm bảo an toàn cho người sử dụng và thiết bị nên sử dụng phích cắm ba chấu, trong đó hai chấu song song là chấu nóng và chấu nguội, còn chấu thứ ba được xem là chấu tiếp đất. 4. Trong gia đình nên trang bị thêm một ổn áp tổng và thiết bị chống sét cho cả nhà, như vậy tất cả các thiết bị điện dùng trong gia đình đều được bảo vệ an toàn trước sự tăng giảm điện áp bất thường của “ông nhà đèn” và “ông trời”, bảo vệ tuổi thọ cho các thiết bị điện đắt tiền. Khi sử dụng máy tính, khách hàng có thể mua thêm thiết bị lưu điện (UPS) để bảo vệ máy cũng như dữ liệu trong trường hợp mất điện đột ngột. Những điều cần chú ý khi chọn và sử dụng thiết bị an toàn điện: Vì được dùng cho hệ thống điện gia đình nên tuyệt đối không mua những thiết bị không rõ nhãn hiệu, không ghi rõ công suất sử dụng. Trong trường hợp xây nhà mới, nên chọn dây và các thiết bị đi kèm như công tắc, ổ cắm, RCD (hoặc RCCB) đúng chuẩn, đúng kích thước và có chất lượng tốt thông qua những biểu hiện bên ngoài như vỏ nhựa chắc chắn, lá đồng trong jack cắm dày và sáng… Tất nhiên là chọn sản phẩm của những thương hiệu lớn. Khi thiết kế hệ thống điện cho gian bếp, phòng làm việc, giải trí… nên tính toán kích thước dây dẫn lớn hơn dây dẫn bình thường để khi sử dụng những thiết bị tiêu hao điện năng lớn như lò nướng, bếp điện, máy vi tính, hệ thống âm thanh... sẽ không có hiện tượng quá tải với hệ thống. Đặc biệt, với từng khu sinh hoạt riêng phải có MCB hoặc RCCB (cầu dao chống giật) để đảm bảo an toàn cho người sử dụng. Chú ý, khi nối dây tiếp đất cho những ổ cắm quan trọng nên nối dây cho đúng nguyên tắc. Bài và ảnh: Trần Bình – Trọng Hiền RCCB RCD_ELCB