Trong suốt hơn 1 năm, 400 phóng viên từ 80 quốc gia đã cùng chung tay phân tích, điều tra 11,5 triệu tài liệu chứng từ, khởi nguồn cho vụ bê bối “Hồ sơ Panama” tiết lộ loạt nghi án trốn thuế, rửa tiền của nhiều nguyên thủ, giới chức trên thế giới.

KTĐT -

Thủ tướng Anh lại phân trần về bê bối “Hồ sơ Panama”

“Tài liệu Panama”: Trụ sở hãng luật Mossack Fonseca bị khám xét

Thái Lan điều tra 16 người trong “Hồ sơ Panama”

Châu Á không đứng ngoài bê bối “tài liệu Panama”

Toàn cảnh bê bối Hồ sơ Panama

Theo New York Times, hai năm kể từ khi Washington Post lần đầu đăng tin về bê bối Watergate, cựu Tổng thống Mỹ Richard Nixon mới từ chức. Với “Hồ sơ Panama”, Thủ tướng Iceland Sigmundur David Gunnlaugsson phải ngậm ngùi từ nhiệm chỉ sau 48 tiếng chịu áp lực dư luận. Thủ tướng Anh “điêu đứng” vì những nghi ngờ đặt ra cho công ty bình phong của cha mình. Tại sao “Hồ sơ Panama” lại có sức nóng và sức nặng đến như vậy? Bên cạnh quy mô của khối tài liệu, quá trình điều tra “Hồ sơ Panama” minh chứng cho nỗ lực hợp tác quốc tế lớn chưa từng thấy từ trước đến nay trong làng báo.

'Ho so Panama' minh chung cho quyen luc bao chi - Anh 1

Một sĩ quan cảnh sát đứng bên ngoài công ty luật Mossack Fonseca trong khi các công tố viên kiểm tra văn phòng, ở Panama.

Dù là đơn vị nhận được tài liệu, khối lượng “khủng” của “Hồ sơ Panama” đã khiến tờ Süddeutsche Zeitung của Đức đi đến quyết định chia sẻ dữ liệu với Hiệp hội các nhà báo điều tra quốc tế (ICIJ) để xây dựng cơ sở hạ tầng dữ liệu và tập hợp nhóm điều tra với mục đích phân tích các dữ liệu này.
Quá trình phân tích núi tài liệu khổng lồ vô cùng phức tạp và quan trọng là yêu cầu bảo mật khắt khe. Bastian Obermayer, phóng viên điều tra của báo Süddeutsche Zeitung ghi nhận khó khăn của cuộc điều tra là nội dung dữ liệu quá lớn với thông tin liên quan đến 240.000 công ty với mỗi công ty có một thư mục. Mỗi thư mục có khi chứa tổng cộng đến 3.000 file. Để chắt lọc thông tin, nhóm điều tra phải quét danh tính các chính trị gia, nhân vật nổi tiếng và lãnh đạo DN lớn để tìm thông tin từ dữ liệu.
Do tính nhạy cảm của tài liệu, các nhà báo tham gia điều tra đều phải trao đổi qua kênh liên lạc được mã hóa. Các thành viên chủ chốt của nhóm điều tra gặp nhau hai lần, một lần ở Washington D.C (Mỹ) - nơi có trụ sở của ICIJ, và một lần ở Munich (Đức) – nơi tòa soạn báo Suddeutsche Zeitung tọa lạc, nhằm thảo luận phương hướng và trọng tâm điều tra, phân công nhiệm vụ cũng như sắp xếp kế hoạch đăng tin bài. Quá trình tiến hành trong suốt một năm.
“Chúng tôi đã nỗ lực hết sức để giữ bí mật và thật ngạc nhiên là hoàn toàn không có bất cứ rò rỉ thông tin nào trong nhóm 400 phóng viên này. Trước đây chưa từng có một vụ điều tra với quy mô lớn như thế này. Đây là vụ hợp tác điều tra tốt nhất từ trước đến nay” - Tổng Biên tập tờ Süddeutsche Zeitung Wolfgang Krach khẳng định.
Việc hàng trăm phóng viên cùng nhiều tờ báo phối hợp trong một thời gian dài để công bố “Hồ sơ Panama” cho thấy quyền lực của giới cầm bút một lần nữa lại tỏa sáng, thậm chí có thể mở đường cho một thời kỳ mới trong báo chí thế giới. Giống như Tổng Biên tập Krach tin rằng, thế giới sẽ chứng kiến sự hợp tác ngày càng gia tăng giữa các cơ quan truyền thông, rằng “Hồ sơ Panama” là điểm khởi đầu có tiếng vang đối với hình thức mới của báo chí xuyên biên giới.

Tú Anh