Theo Thông tư hướng dẫn thí điểm về bác sĩ gia đình (BSGĐ) và phòng khám BSGĐ mà Bộ Y tế vừa ban hành, từ ngày 15/7/2014, mô hình BSGĐ trong đó khám cho cả người có thẻ BHYT sẽ được thí điểm triển khai tại 8 tỉnh, thành phố trong cả nước. Để hiểu rõ hơn về mô hình này, phóng viên báo Sức khỏe&Đời sống đã trao đổi với TS. Trần Quý Tường, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh - Bộ Y tế.

Theo Thông tư hướng dẫn thí điểm về bác sĩ gia đình (BSGĐ) và phòng khám BSGĐ mà Bộ Y tế vừa ban hành, từ ngày 15/7/2014, mô hình BSGĐ trong đó khám cho cả người có thẻ BHYT sẽ được thí điểm triển khai tại 8 tỉnh, thành phố trong cả nước. Để hiểu rõ hơn về mô hình này, phóng viên báo Sức khỏe&Đời sống đã trao đổi với TS. Trần Quý Tường, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh - Bộ Y tế.

TS. Trần Quý Tường.

PV: BSGĐ đã xuất hiện và có ở nước ta từ hơn 10 năm nay, nhưng vì sao hoạt động của BSGĐ vẫn chưa đạt được hiệu quả như mong muốn, thưa ông?

TS. Trần Quý Tường: Chúng ta cần hiểu rằng, BSGĐ là bác sĩ đa khoa thực hành, chăm sóc toàn diện và liên tục cho người bệnh, có mối quan hệ lâu dài và bền vững với người bệnh, là những thầy thuốc gắn với dân và gần dân nhất. BSGĐ là bác sĩ hướng về gia đình, biết rõ từng người bệnh trong hoàn cảnh và gia đình của họ, xem xét vấn đề sức khỏe của người bệnh trong hoàn cảnh của cộng đồng và lối sống của người đó trong cộng đồng. Từ năm 2000, Bộ Y tế chính thức công nhận chuyên ngành Y học gia đình và cho phép đào tạo bác sĩ chuyên khoa cấp I Y học gia đình. Đến nay có hơn 500 bác sĩ chuyên khoa cấp I, 70 bác sĩ định hướng Y học gia đình được đào tạo. Phần lớn các bác sĩ chuyên khoa Y học gia đình sau khi tốt nghiệp trở về làm việc ở tuyến y tế cơ sở. Hoạt động BSGĐ ở nước ta hiện nay vẫn là mô hình mới, chưa được quan tâm đầu tư tương xứng, chưa có chức danh BSGĐ ở các cơ sở y tế, hoạt động còn tản mạn, nhiều hạn chế, bất cập, chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý và hiệu quả chưa cao.

Chăm sóc bệnh nhân tại nhà.

PV: Hiện nay, ở các đô thị lớn, hoạt động của phòng khám tư nhân (PKTN) rất mạnh, vậy khi Đề án BSGĐ ra đời hoạt động có trùng lặp và lãng phí nguồn lực không, thưa ông?

TS. Trần Quý Tường: Thực hiện Pháp lệnh hành nghề y, dược tư nhân, mạng lưới y tế tư nhân đã chính thức hình thành, đóng góp một phần quan trọng trong việc chăm sóc ban đầu tại cộng đồng, cung cấp dịch vụ KCB cho người dân thuận lợi, dễ dàng ngay tại cộng đồng, góp phần chia sẻ nhiệm vụ KCB với hệ thống công lập.

Tuy nhiên, cho tới nay việc KCB của các PKTN mới chỉ đáp ứng tức thời nhu cầu KCB của người dân mà chưa có theo dõi điều trị bệnh một cách toàn diện, liên tục, chưa tham gia vào hệ thống chuyển tuyến người bệnh, vì vậy, hiệu quả chưa cao và chưa đóng góp nhiều vào việc giảm tải BV. Trong khi đó, phòng khám BSGĐ có thể giúp sàng lọc giải quyết được phần lớn các bệnh lý thông thường, không cần chuyển tuyến, góp phần giảm tình trạng quá tải tại các BV. Hoạt động BSGĐ sẽ giảm bớt gánh nặng thời gian và công việc cho các bác sĩ chuyên khoa liên quan và tiết kiệm được kinh phí nằm viện cho bệnh nhân, kinh phí BHYT, mang lại hiệu quả kinh tế cho người bệnh, gia đình và xã hội; tăng sự hợp tác phối hợp điều trị giữa người bệnh và nhân viên y tế, giảm những vấn đề bức xúc của xã hội.

PV: Sau khi Đề án BSGĐ ra đời, nếu PKTN muốn được chuyển đổi hoạt động theo mô hình BSGĐ họ sẽ phải đáp ứng các điều kiện gì?

TS. Trần Quý Tường: PKTN muốn chuyển đổi hoạt động theo mô hình BSGĐ, phải đáp ứng các điều kiện về nhân sự, cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế, thuốc và các điều kiện khác theo quy định của Bộ Y tế. Trong đó, người đứng đầu phòng khám BSGĐ phải có chứng chỉ hành nghề y học gia đình được thực hiện theo quy định tại Thông tư số 41/2011/TT-BYT của Bộ Y tế về việc hướng dẫn cấp chứng chỉ hành nghề đối với người hành nghề và cấp giấy phép hoạt động đối với cơ sở KCB.

Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ có hướng dẫn cụ thể về các điều kiện hoạt động của phòng khám BSGĐ. Trong giai đoạn 2013 - 2015, Bộ Y tế sẽ thí điểm thành lập phòng khám BSGĐ theo các mô hình: phòng khám BSGĐ tại Khoa Khám bệnh của BVĐK; phòng khám BSGĐ lồng ghép với trạm y tế xã, phường, thị trấn; phòng khám BSGĐ tư nhân theo cụm dân cư. Mục tiêu của Bộ Y tế đặt ra là thành lập được ít nhất 80 phòng khám BSGĐ (trong đó có khoảng 56 phòng khám BSGĐ tư nhân) tại các tỉnh, thành phố tham gia Đề án thí điểm sau đó, từ năm 2016 - 2020 sẽ nhân rộng mô hình ra toàn quốc.

PV: Xin cảm ơn ông!

Nguyễn Hoàng (thực hiện)