Trong thời gian gần đây, tình hình trật tự, an toàn giao thông (ATGT) đường sắt diễn biến khá phức tạp, các vụ tai nạn đường sắt có chiều hướng gia tăng và nghiêm trọng hơn. Riêng chín ngày Tết Nguyên đán Ất Mùi vừa qua, đã xảy ra 10 vụ tai nạn đường sắt, làm chết chín người, bị thương ba người.

Mới đây nhất, vào lúc 21 giờ 41 phút ngày 10-3, tại đường ngang có thiết bị cảnh báo tự động trên Km 639+750 đường sắt bắc - nam (thuộc huyện Hải Lăng, Quảng Trị) đã xảy ra một vụ tai nạn đường sắt đặc biệt nghiêm trọng. Tàu khách SE 5 do đầu máy số hiệu D19E - 968 kéo, chạy hướng bắc - nam đã đâm vào ô-tô đầu kéo, BKS 75C-031.99 kéo rơ-moóc BKS 75C-001.85 chở đá cố tình băng qua đường sắt. Vụ tai nạn đã khiến lái tàu chết tại chỗ và ba người khác bị thương. Vụ tai nạn thương tâm này gióng lên hồi chuông báo động về hiểm họa tại các đường ngang giao cắt đường sắt, nhất là đường ngang dân sinh.

Nguyên nhân gây tai nạn phần lớn do người tham gia giao thông đường bộ không chấp hành đúng các quy định về trật tự ATGT đường bộ khi vượt qua đường sắt. Đã có rất nhiều vụ tai nạn thảm khốc xảy ra, tuy nhiên, điều này dường như vẫn chưa đủ để cảnh tỉnh người tham gia giao thông qua những cung đường nguy hiểm này. Cả nước hiện có hàng nghìn điểm giao cắt đường bộ với đường sắt, luôn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn nghiêm trọng.

Ngành đường sắt xây dựng nhiều hành lang kiên cố nhằm bảo vệ an toàn, vẫn bị người dân đập phá để mở lối băng ngang. Những "điểm nóng tử thần" đã được dựng biển cảnh báo nguy hiểm nhưng người tham gia giao thông vẫn coi như không có, không nghe, không thấy. Những đường ngang dân sinh được mở hầu hết là trái phép, chỉ với mục đích duy nhất để thuận tiện đi lại, song sự an toàn về tính mạng lại bị lãng quên. Xảy ra tình trạng này, chủ yếu do chính quyền cấp xã (nơi có đường sắt đi qua) còn rất thờ ơ, thiếu quyết liệt vào cuộc, nên đường ngang "mở ra" rồi "đóng", rồi lại "mở", chẳng khác nào "bắt cóc bỏ đĩa". Khi các đợt cao điểm kiểm tra chấm dứt, mọi việc lại đâu đóng đấy.

Để ngăn chặn tình trạng này một cách hiệu quả, bảo đảm trật tự ATGT đường sắt, Bộ Giao thông vận tải chỉ đạo ngành đường sắt tăng cường giám sát việc thực hiện quy trình, quy phạm ATGT đường sắt của đội ngũ nhân viên gác đường ngang; thường xuyên kiểm tra hoạt động của các thiết bị an toàn trên hệ thống đường ngang; bố trí cảnh giới tại các đường ngang có tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn; tuyên truyền hướng dẫn quy tắc ATGT đường bộ khi vượt đường sắt cho người tham gia giao thông.

Tổng cục Đường bộ Việt Nam chủ trì, phối hợp Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và các cơ quan có liên quan rà soát các vị trí đường ngang không người gác (đường ngang cảnh báo tự động, đường ngang biển báo) để cắm biển báo hiệu phù hợp. Mỗi địa phương có đường sắt đi qua cần bảo đảm trật tự ATGT tại các điểm giao cắt giữa đường bộ và đường sắt, kiên quyết không để phát sinh thêm đường ngang trái phép. Đồng thời, tuyên truyền, phổ biến cho người dân nắm rõ quy tắc giao thông đường bộ khi vượt qua đường sắt và cảnh báo nguy cơ xảy ra tai nạn tại các đường ngang không có gác chắn trên các phương tiện truyền thông, thông tin cơ sở.

Lực lượng cảnh sát giao thông có sự phối hợp thanh tra giao thông và ngành đường sắt cần nắm vững giờ tàu qua địa bàn để tăng cường kiểm tra tại các đường ngang có rào chắn và thiết bị cảnh báo tự động để phát hiện, xử lý đối với người vi phạm. Tại các điểm giao cắt, cần kiểm tra, rà soát, giải tỏa chướng ngại vật, bảo đảm tầm nhìn cả hai phía; cải tạo các đường ngang cho êm thuận; cắm đầy đủ biển báo hiệu, làm gờ giảm tốc. Những đường ngang không có rào chắn và thiết bị cảnh báo tự động và mật độ phương tiện giao thông cao, tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn, chính quyền địa phương phải tổ chức cảnh giới, bảo đảm an toàn.

XÍCH TÙNG