Trong khi các cơ quan chức năng đang nỗ lực kiểm soát chất tạo nạc Salbutamol trong chăn nuôi, thì mới đây một chất tạo nạc mới đã được người chăn nuôi dùng thay thế là chất Cysteamine bị cơ quan chức năng phát hiện.

Lợi nhuận khủng

Theo đại diện Thanh tra Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NNPTNT) trong thời gian vừa qua Bộ đã khống chế được nguồn cung cấp salbutamol do vậy các cơ sở chăn nuôi chuyển sang dùng chất Cysteamine nhập lậu từ Thái Lan và Trung Quốc để thay thế. Chất Cysteamine có tác dụng tăng trọng và với tỉ lệ nạc cao như salbutamol.

Het Salbutamol tao nac lai den Cysteamine - Anh 1

Chăn nuôi sạch là mục tiêu các hộ chăn nuôi hướng tới.

Tuy nhiên hiện nay, chưa có chế tài để quản lý loại chất này nên rất khó xử lý. Theo Chánh thanh tra Bộ NNPTNT - Nguyễn Văn Việt thì hiện việc sử dụng Cysteamine tương đối phổ biến trong chăn nuôi từ Bắc tới Nam.

Nếu không sớm đưa ra quyết định về việc cấm hay quản lý như thế nào thì chỉ một thời gian ngắn nữa sẽ tràn ngập tình trạng sử dụng Cysteamine đưa vào thức ăn chăn nuôi để thay thế salbutamol.

Theo Viện Thú y, trong chăn nuôi, Cysteamine được sử dụng để kích thích tăng trọng nhanh, tăng khả năng ăn của động vật, giảm mỡ lưng, tăng tỉ lệ nạc, có thể nói đây là chất gián tiếp tăng trọng vật nuôi.

Nhiều nghiên cứu trên động vật cho rằng liều cao Cysteamine là nguyên nhân loét tá tràng (hoặc viêm loét dạ dày và tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa), hoại tử vỏ thượng thận và di tật thai nhi.

Đồng thời, Cysteamine nếu được sử dụng như một phụ gia thức ăn chăn nuôi để kích thích tăng trưởng thì những người ăn phải thịt chứa chất này trong một thời gian dài dễ mắc các bệnh như ung thư vú, ung thư kết tràng và tuyến tiền liệt, suy yếu hệ thống miễn dịch. Do vậy, không nên cho phép sử dụng Cysteamine trong chăn nuôi.

Trong khi đó, từ tháng 8 đến nay, lực lượng chức năng đã liên tục phát hiện các doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi và cả người chăn nuôi sử dụng Cysteamine. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng đã phát hiện việc sử dụng Cysteamine tại các tỉnh Hưng Yên, Hải Dương, Thái Bình, Sơn La trong thời gian vừa qua.

Cụ thể ngày 5/8/2016, Thanh tra Bộ NNPTNT đã phối hợp với Cục An ninh nông nghiệp nông thôn, Bộ Công an thanh tra đột xuất đã phát hiện Công ty TNHH MTV Công nghệ đổi mới có địa chỉ tại 39 Trần Quốc Hoàn, Phường 4, Quận Tân Bình, TPHCM nhập khẩu 2 loại sản phẩm dinh dưỡng bổ sung là Maxsure và Synergrown từ Thái Lan.

Mặc dù trên bao bì không ghi thành phần có Cysteamine nhưng sau khi lấy mẫu kiểm tra đã phát hiện có hàm lượng là 29.898 mg/kg (29.898 ppm) và 30.645 mg/kg (30.645 ppm).

Điều đáng nói, số sản phẩm này đã được Công ty TNHH MTV Công nghệ đổi mới bán hết cho các đại lý, cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi và các trang trại chăn nuôi lợn ở khu vực phía Bắc và phía Nam.

Nhưng Thanh tra Bộ NNPTNT chỉ có thể xử phạt Công ty Công nghệ đổi mới về hành vi nhập khẩu và kinh doanh chất không được cơ quan thẩm quyền cấp phép với số tiền 180 triệu đồng.

Gần đây nhất, Thanh tra Bộ NNPTNT cũng đã phát hiện một doanh nghiệp tại Bình Lục, Hà Nam chỉ trong vòng 3 tháng đã nhập khẩu tới 7 tấn Maxsure. Qua kiểm tra được biết doanh nghiệp này mua vào 4,1 triệu đồng/gói 25kg ở phía Bắc và ở phía Nam là 5,5 triệu đồng.

Nhưng giá bán của sản phẩm này trên thị trường là từ 6.500.000 đến 10.000.000 đồng/gói 25kg. Với lợi nhuận “khủng” như vậy khiến các doanh nghiệp ồ ạt nhập khẩu chất cấm này về bán trên thị trường.

Phải quy định rõ cấm hay không

Qua tìm hiểu được biết, hiện Trung Quốc là quốc gia duy nhất quy định Cysteamine CH1 được sử dụng làm phụ gia thức ăn chăn nuôi. Theo đó, Cysteamine không có trong danh mục của tổ chức CODEX - Ủy ban tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế, nhưng Liên minh Châu Âu (EU) cấm sử dụng làm phụ gia thức ăn chăn nuôi.

Nhưng nhiều tổ chức thú y ở các nước tiên tiến đã có khuyến cáo chỉ dùng Cysteamine để xử lý cho những trường hợp vật nuôi riêng lẻ, cụ thể, không dùng trong chăn nuôi đại trà, thương mại...

Từ những căn cứ trên, một số chuyên gia cho rằng Bộ NNPTNT cần phải thể hiện rõ quan điểm cấm hay là cho phép?. Hiện nhiều nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi nhỏ, không có uy tín sử dụng chất Cysteamine và bán rất chạy, sản phẩm sản xuất ra không kịp bán.

Nếu quan điểm không rõ ràng mà cứ lập lờ như hiện nay thì các doanh nghiệp sẽ đua nhau sử dụng chất Cysteamine vì chế tài xử phạt tương đối nhẹ (15 đến 20 triệu đồng). Nêu cấm chất Cysteamine trong chăn nuôi sẽ mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam hơn.Được biết, hiện Cục Thú y không đồng ý cho phép nhập Cysteamine dùng trong chăn nuôi.

Để tìm được phương án hợp lýđối với quản lý chất Cysteamine, mới đây Thứ trưởng Bộ NNPTNT -Vũ Văn Tám đã giao các đơn vị hoàn thiện một số nghiên cứu về chất Cysteaminenày và khẩn trương chỉ định phòng phân tích Cysteamine để xử lý các vi phạm.

“Chúng ta không thể hy sinh lợi ích số đông, lợi ích của dân tộc để phục vụ lợi ích cho một nhóm người. Trên hết là vì người tiêu dùng của Việt Nam, bảo vệ giống nòi và an toàn thực phẩm”- Thứ trưởng Vũ Văn Tám nhấn mạnh.

Đ.Tiến