Trong khi đang phải trả nợ ODA khoảng 1 tỷ USD/năm, việc không còn được vay theo điều kiện ODA sẽ đem đến những thách thức không nhỏ cho Việt Nam.

Het duoc vay von theo dieu kien ODA, Viet Nam se gap ap luc tra no - Anh 1

Đi vay để phát triển là câu chuyện muôn thuở của nhiều quốc gia. Theo thông tin mới nhất của Bộ Tài chính, từ 2005 – 2015, tổng số vốn ODA của Việt Nam đã ký kết khoảng 45 tỷ USD. Bình quân ngân sách Nhà nước trả nợ ODA khoảng 1 tỷ USD/năm.

Tuy nhiên, từ năm 2010, Việt Nam đã trở thành nước có thu nhập trung bình, mức độ ưu đãi của những khoản cho vay do các đối tác phát triển cho Việt Nam đang giảm rõ rệt. Nhiều nhà tài trợ đã chuyển từ nguồn vốn ODA sang nguồn vốn hỗn hợp.

Dự kiến, tới tháng 7/2017, Việt Nam có thể không còn được vay theo điều kiện ODA, phải chuyển chủ yếu sang sử dụng nguồn vay ưu đãi, và tiến tới vay theo điều kiện thị trường. Nguồn vốn ODA đã vay chuyển sang điều khoản trả nợ nhanh gấp đôi hoặc tăng lãi suất lên từ 2 – 3,5%. Hiện tại, Bộ Tài chính đang phối hợp với các chuyên gia của Ngân hàng Thế giới để xây dựng các kịch bản trả nợ nhanh, cũng như đánh giá những áp lực trả nợ gây ảnh hưởng tới ngân sách.

Đánh giá về tình hình sử dụng vốn ODA tại Việt Nam, chuyên gia kinh tế Nguyễn Quang Thái – Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Việt Nam cho biết: "Để đầu tư phát triển, ngoài nguồn vốn trong nước, một nguồn vốn quan trọng là chúng ta phải vay bên ngoài. Lượng vay bên ngoài ngày càng nhiều với điều kiện ưu đãi. Tuy nhiên, số lượng vốn vay càng nhiều thì nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi ngày càng tăng lên. Đến năm 2017, điều kiện vay vốn của Việt Nam sẽ khó khăn hơn vì Việt Nam đã thoát khỏi nhóm nước có thu nhập trung bình thấp để chuyển sang nhóm cao hơn".

Theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Quang Thái, thực tế cho thấy, nhiều dự án sử dụng nguồn vốn ODA hiện đang không hiệu quả. Điều đó đã khiến gánh nặng nợ ngày càng tăng lên. Do đó, việc tăng cường các giải pháp để sử dụng hiệu quả vốn ODA là điều cần thiết.