Hà Nội và TP HCM ngày càng xuất hiện nhiều chung cư được chủ đầu tư gắn mác cao cấp. Không khó để tìm ra những lời quảng cáo rất kêu về khu đô thị hạng A, khu chung cư xanh…Thế nhưng, trên thực tế không ít chung cư cao cấp bị xuống cấp ngay từ khi mới đưa vào vận hành. Từ đó dẫn đến nghịch lý, khách hàng bỏ tiền mua mác “quý tộc” nhưng chỉ được hưởng dịch vụ bình dân.

Khi hiện thực chưa xứng với tên gọi

Mặc dù Luật Nhà ở 2014 đã quy định rõ chỉ có Nhà nước mới có quyền phân hạng căn hộ nhưng thực tế cho thấy trào lưu chủ đầu tư tự lên đời cho chung cư ngày càng nở rộ. Đây cũng là lý do để danh sách giới thiệu các chung cư cao cấp tại Hà Nội mỗi ngày lại xuất hiện thêm một dự án được chủ đầu tư quảng cáo như một nơi tạo ra cuộc sống đẳng cấp, hưởng thụ đúng nghĩa cho người mua. Thế nhưng giữa thực tế với những lời có cánh nhiều khi lại là câu chuyện khác.

Dự án chung cư cao cấp khác Hồ Gươm Plaza, quận Hà Đông từng được chủ đầu tư cam kết là rất đẳng cấp, phù hợp cho khách hàng muốn hưởng thụ cuộc sống đầy đủ tiện ích, văn minh nhưng ngay từ thời điểm nhận nhà nhiều cư dân không khỏi ngỡ ngàng khi cáp tivi không có, nhiều hạng mục vẫn bôi trát, cắt xẻ, thang máy không đầy đủ. Các hạng mục, tiện ích thiết yếu được quảng cáo như hồ bơi, phòng tập gym, sân chơi, vườn hoa vẫn đang trong quá trình thi công dở dang. Trước đó, tháng 12-2015, một vụ hỏa hoạn xảy ra ở tầng 18 khiến 2 người phải đi cấp cứu. Theo phản ánh của người dân, hỏa hoạn xảy ra một phần do chuông báo cháy của tòa nhà không hoạt động. Hệ thống báo cháy này đã được nghiệm thu trên giấy tờ và trên thực tế vào tháng 1-2016, nhưng đó chỉ là phần chung của tòa nhà, còn phần phòng cháy, chữa cháy của các căn hộ vẫn chưa được kiểm tra, nghiệm thu.

Cách đây không lâu hàng trăm hộ dân ở khu chung cư cao cấp Golden Land, 275 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân đã ký đơn tập thể, tố cáo hàng loạt sai phạm của của Tập đoàn Hoàng Huy. Nghịch lý ở chỗ cư dân luôn thót tim với những lo lắng khi tận mắt chứng kiến hàng loạt hạng mục như lối thoát hiểm tầng hầm bị ngập nước, các vít bắt giữ tấm kính chịu lực trên tòa nhà bị bung, hàng chục cục nóng điều hòa bố trí ngay dưới tầng hầm gây nguy cơ cháy nổ... Chưa kể, chủ đầu tư còn tự cắt giảm từ 6 thang máy mỗi tòa nhà xuống còn 5 thang máy, tự ý thay đổi thiết kế, thu hẹp hành lang căn hộ, tính diện tích căn hộ không đúng quy định pháp luật...

Tại chung cư Sky City, 88 Láng Hạ, Đống Đa vốn được chủ đầu tư là Cty Hanotex quảng cáo là nơi đáng sống, sau một thời gian hoạt động đã không đem lại sự hài lòng của đa số cư dân. Đây cũng là lý do để họ khiếu kiện bởi Hanotex đã tự ý cơi nới xây thêm tầng 30 làm căn hộ penhouse ở cả tòa A và B để bán, gây thấm dột xuống căn hộ tầng dưới suốt thời gian dài, nhưng không được khắc phục; thang bộ giữa tòa nhà B bị đập phá và sửa chữa sai thiết kế ban đầu, khiến cư dân không thể đi bộ từ tầng 4 xuống tầng 1; không hoàn thành hệ thống gas trung tâm, dù tòa nhà đã hoạt động được gần 5 năm; chưa bàn giao hồ sơ pháp lý, chi tiết hồ sơ hệ thống kỹ thuật của tòa nhà cho Ban quản trị…

Quảng cáo là cao cấp nhưng chất lượng chung cư Golden Westlake, Hoàng Hoa Thám, Tây Hồ lại không hề cao với hàng loạt những lùm xùm như hệ thống nước nóng, lạnh bị trục trặc. Nhà vệ sinh và nhà tắm, sau một thời gian sử dụng có mùi hôi do cống từ dưới bốc lên. Có những căn hộ đã bị hiện tượng này ngay từ khi mới nhận nhà. Các cánh cửa cũng được làm rất ẩu. Cửa không khít nên gió vào gây nên những tiếng kêu khó chịu.

He luy cua trao luu chu dau tu tu y gan mac “cao cap” cho cac chung cu - Anh 1

Ngoài lối thoát hiểm và tầng hầm bị ngập nước mỗi khi trời mưa, hệ thống kính của tòa nhà Golden Land còn bị vỡ không rõ nguyên nhân. Ảnh: K.Hạnh

Cần đưa chung cư về đúng giá trị thực

Ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hiệp hội Quy hoạch đô thị Việt Nam cho rằng, thời điểm này, phân loại nhà ở thế nào là nhà ở trung bình, cao cấp…, phải có tiêu chí rõ ràng, cần có những đánh giá nghiêm túc. Trong tương lai, chúng ta cần có đánh giá thế nào là siêu sang, trung bình, nhà ở xã hội, điều này còn phải được gắn bó với các hạ tầng giao thông, thoát nước, chỗ đỗ xe…

Theo chuyên gia bất động sản Phan Tùng Anh, trước khi có Luật Nhà ở sửa đổi, Bộ Xây dựng đã có thông tư phân hạng, song không đi vào cuộc sống bởi nhiều lý do, như chưa sát thực tiễn, các chủ doanh nghiệp, đầu tư không công nhận. Nay, Luật Nhà ở 2014 đã quy định việc phân hạng là trách nhiệm của Nhà nước, thay vì để cho doanh nghiệp quyết định. Hiện nay, chưa thấy bất cứ một chung cư nào bị xử lý vì gắn mác "chung cư cao cấp" nhưng lại có chất lượng không đạt cao cấp. Điều này đồng nghĩa với việc, rủi ro sẽ thuộc về khách hàng. Dù bỏ ra số tiền lớn, nhưng khi nhận nhà, khách hàng vẫn buộc phải "ngậm bồ hòn làm ngọt" nếu chất lượng không đúng như mong muốn và lời giới thiệu của chủ đầu tư.

Phân tích dưới góc độ pháp lý, Luật sư Bùi Quang Thu, Văn phòng luật Hoàng Hưng nói: “Rất nhiều căn hộ tại các khu chung cư được gắn mác cao cấp nhưng sau một thời gian đi vào sử dụng đã nảy sinh những bất đồng giữa người sử dụng với chủ đầu tư và ban quản trị vì chất lượng căn hộ bị lỗi, không như quảng cáo và ràng buộc trong hợp đồng. Theo quy định tại khoản 2 Điều 85, Luật Nhà ở năm 2014 về bảo hành nhà. Cụ thể: “Nhà ở được bảo hành kể từ khi hoàn thành việc xây dựng và nghiệm thu đưa vào sử dụng với thời hạn như sau: Đối với nhà chung cư thì tối thiểu là 60 tháng; Đối với nhà ở riêng lẻ thì tối thiểu là 24 tháng”. Nội dung bảo hành nhà ở bao gồm sửa chữa, khắc phục các hư hỏng khung, cột, dầm, sàn, tường, trần, mái, hệ thống cấp điện sinh hoạt, cấp điện chiếu sáng, bể nước và hệ thống cấp nước sinh hoạt, bể phốt và hệ thống thoát nước thải…”. Nếu chủ đầu tư không khắc phục, người mua hoàn toàn có lý do để khởi kiện. Hành vi lừa dối, lừa đảo trong buôn bán có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa dối khách hàng, quy định tại Điều 162, Bộ luật Hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009)”.

Khắc Hạnh