Theo Điều lệ, Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (VINASTAS) có tôn chỉ, mục đích cao cả là “tập hợp, đoàn kết, giúp đỡ hội viên nâng cao trình độ nghề (…), bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng Việt Nam”. Vậy thì việc thực hiện khảo sát và công bố kết quả kiểm nghiệm nước mắm mà hội vừa tiến hành là bình thường, hoàn toàn phù hợp với quy định của Luật Bảo vệ người tiêu dùng và quyền hạn, chức năng, nhiệm vụ của hội. Đó cũng là điều mà lẽ ra phải được xã hội đón nhận và hoan nghênh.

Tuy nhiên, kết quả kiểm nghiệm “nước mắm nhiễm thạch tín” do VINASTAS công bố lại làm cho người tiêu dùng hoang mang, các doanh nghiệp và hội nghề nghiệp lĩnh vực này bất bình và phản ứng khá mạnh mẽ.

Trước phản ứng của dư luận, người đứng đầu VINASTAS cần phải công khai, minh bạch việc thực hiện khảo sát, quy trình lấy mẫu kiểm nghiệm để giải tỏa bức xúc nhưng họ vẫn mặc. Đáng chú ý, hoạt động kiểm nghiệm của VINASTAS lại do một đơn vị tài trợ song VINASTAS không chịu công bố danh tính đơn vị đó. Từ đấy, người ta đặt câu hỏi “kiểm nghiệm nước mắm có bị nhà tài trợ tác động?” và VINASTAS cũng chẳng trả lời thỏa đáng. Vậy nên, những nghi vấn về khảo sát nước mắm được thực hiện theo đơn đặt hàng là không phải không có cơ sở.

Dẫu ông phó tổng thư ký VINASTAS biện hộ “đây là đợt khảo sát theo chủ đề thường xuyên của hội” và thanh minh rằng “việc khảo sát hoàn toàn khách quan, độc lập, không phụ thuộc vào bất cứ thông tin, tổ chức hay doanh nghiệp nào” thì cũng chẳng còn mấy người tin. Ai biết ma ăn cỗ lúc nào!

Hay xuat dau lo dien! - Anh 1

Hiện nay, trong lúc các doanh nghiệp quảng cáo quá nhiều trên mọi phương tiện đã pha loãng thông tin đến người tiêu dùng thì một phương thức marketing khác có vẻ như đang phát huy hiệu quả tốt hơn, đó là tài trợ cho các sự kiện. Đặc biệt, những sự kiện có tính chất cộng đồng càng được nhà tài trợ ưu tiên vì đó là nơi họ thể hiện trách nhiệm và nghĩa vụ đối với xã hội. Khi ấy, uy tín và thương hiệu của doanh nghiệp càng được nâng cao. Vì thế, bất luận trường hợp nào, hà cớ gì doanh nghiệp không muốn nói rõ mình là nhà tài trợ.

Tham chiếu với trường hợp VINASTAS được tài trợ để kiểm nghiệm nước mắm nhằm “bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng”, theo logic thì đây là một hành động nhân bản, đầy trách nhiệm với cộng đồng nhưng sao lại thỏa thuận với nhau không công bố danh tính? Thật khó hiểu! Cho nên, dù VINASTAS có bảo rằng việc kiểm nghiệm “không nhằm mục đích hạ uy tín của sản phẩm nào” song dư luận không thể không đặt dấu hỏi về sự khách quan của hoạt động khảo sát và công bố thông tin.

Ai đã tài trợ cho VINASTAS và để làm gì? Chỉ những người trong cuộc mới có thể trả lời một cách chính xác. Trong trường hợp VINASTAS vẫn che giấu và nhà tài trợ tiếp tục im lặng, các cơ quan hữu trách cần phải đi tìm sự thật. Đó là mấu chốt rất quan trọng trong “cuộc chiến nước mắm” này. Hiện các cấp trung ương đã chỉ đạo làm rõ vụ này rồi, trước sau gì nhà tài trợ cũng phải xuất đầu lộ diện. Không thế chấp nhận một vụ việc lớn như vậy, ảnh hưởng đến hàng ngàn nhà sản xuất và hàng chục triệu người tiêu dùng mà sự thật vẫn cứ lờ mờ, thiếu minh bạch!n

BÙI VĂN TRƯỜNG