Hôm qua, sau khi trao quà từ thiện tại xã Lộc Yên, Hương Khê, Hà Tĩnh, chúng tôi ra xe để đi điểm khác thì thấy trên kính xe phủ bụi dòng chữ nguệch ngoạc: dân xin cảm ơn.

Và khi xe đã đi xa, một thanh niêm hớt hải phóng xe đuổi theo vẫy liên hồi chỉ lý do lãnh đạo xã bảo gửi theo lá thư cảm ơn đoàn.

Hay hình ảnh mấy o, mấy mẹ lấy nón lá quạt xua nóng cho đoàn khi làm thủ tục trao quà mà ấm lòng, cảm thấy được dân quý, quên đi mệt nhọc.

Hay mot lan di qua nhung mien lu - Anh 1

Dòng chữ nguệch ngoạc nhưng đầy nghĩa tình

Người dân luôn biểu đạt tình cảm một cách mộc mạc, chân phương.

Có lẽ tôi nên kể một câu chuyện mà bản thân là người trong cuộc như những kinh nghiệm nhỏ trong công tác xã hội. Câu lạc bộ bóng đá phóng viên Đà Nẵng (JFC Danang) đã phát động gây quỹ ủng hộ đồng bào lũ lụt . Chỉ sau 3 ngày vận động, không ngờ số tiền đã lên đến 6,1 tỷ đồng, 20 tấn gạo và nhiều nhu yếu phẩm.

Hay mot lan di qua nhung mien lu - Anh 2

Nhiều nhà dân ở Hương Khê, Hà Tĩnh ngập sâu trong nước. Ảnh: TTXVN

Trong đó, ông Đỗ Quang Hiển (bầu Hiển) đã nhanh chóng kết nối với Công ty TNHH thương mại dịch vụ khách sạn Tân Hoàng Minh; Công ty Cổ phần tập đoàn T&T, Tập đoàn Hanaka đoàn, mỗi doanh nghiệp góp 1 tỷ đồng. Nhà tài trợ SHB (Ngân hàng Cổ phần Thương mại Sài Gòn - Hà Nội ủng hộ 2 tỷ) 3 doanh nghiệp khác góp 3 tỷ đồng, bầu Hiển bảo sẽ công bố tên sau. Điều thú vị là chúng tôi chỉ trao đổi bằng vài tin nhắn điện thoại, ông Hiển cũng quyết bằng tin nhắn.

Như một que diêm, rất nhiều cá nhân, Mạnh Thường Quân đã chung tay. Trong đó, lãnh đạo Liên đoàn Bóng đá Việt Nam, một số HLV, cầu thủ, đặc biệt đội tuyển U19 Việt Nam... đã ủng hộ.

***

Thú thực, anh em JFC Danang khi thấy số tiền lớn như thế, sau khi mừng đã "phát hoảng", liệu có làm tốt? Liệu tiền có về bởi chỉ quyết qua tin nhắn. Ngộ nhỡ có gì trục trặc thì ăn nói sao đây?

Nhưng anh em nhất trí: phải có niềm tin. Phải làm tốt nhất có thể để tiền hỗ trợ đến tận tay các thân phận đáng giúp đỡ, thì dù có thiếu sót chẳng ai nỡ trách.

Đầu tiên, chúng tôi cử phóng viên tỏa đi khắp các điểm nóng lũ lụt, kết hợp với đồng nghiệp địa phương, nhờ mạng lưới cộng tác viên, bạn bè sở tại nhờ họ giúp. Công tác khảo sát đóng vai trò quyết định. Sau đó phối hợp với thôn, xã lên danh sách cụ thể các hộ, cá nhân cần giúp đỡ ấn định ngày trao. Cuối cùng, cùng nhà tài trợ lên đường đến với bà con. Khi đến trao buộc bà con phải mang theo hộ khẩu hoặc chứng minh nhân dân.

Hay mot lan di qua nhung mien lu - Anh 3

Các thành viên JFC Danang trong buổi phát động quyên góp

May mắn cho chúng tôi là nếu có hoàn cảnh thực sự khó khăn phát sinh, đề xuất, nhà tài trợ sẽ trao tiền nóng. Thế nên, không ít trường hợp không có tên trong danh sách đã được giải quyết ngay tại điểm trao.

Thậm chí có trường hợp đoàn đang dừng xe nghỉ ở thôn An Trạch, xã Phúc Trạch, nghe dân phản ánh có mấy gia đình đáng thương, thiệt hại nặng nề nhưng chưa ai thăm, đoàn ngồi xe máy đến xem thực hư và chi tiền hỗ trợ. Có trường hợp trao nóng ngay trên đường làng. Mấy quả cam, quả bưởi Phúc Trạch bà con hái từ vườn biếu đoàn xanh biếc như lời tri ân.

****

Đi qua những miền lũ Quảng Bình, Hà Tĩnh trong những ngày này, bao la một màu nâu sẫm của bùn đất. Khung cảnh sau lũ ảm đạm. Xuyên qua làng mạc, ruộng nương, thấy dân mình còn cơ cực quá. Không chỉ lũ lụt mới chỉ ra điều đó, nếu không có sự "phát tâm" của toàn xã hội, không trải nghiệm thực tiễn, không thực sự đến bằng tấm lòng, e rằng việc giúp dân nghèo cũng khó vượt qua giới hạn hình thức.

Ba anh em trong đoàn khảo sát chúng tôi gần như bật khóc khi thấy mấy em bé dân tộc Rục ở Thượng Hóa, Minh Hóa, Quảng Bình, vác bao gạo lặc lè trong mưa. "Đường vô bản chúng cháu cả đi lẫn về 20 km". Một em bảo thế. Gạo mang về tới nhà ướt mưa thế này mốc mất thôi. 189 hộ dân nhưng chỉ 2 hộ thoát nghèo. Cách thành phố Đồng Hới chỉ 95 km sao quá xa xôi với đồng bào Rục. Chẳng lẽ hết cách giúp họ, ít nhất phải giúp họ ăn đủ no, mặc đủ ấm?

Tôi viết những dòng này bằng điện thoại, trên xe từ rốn lũ Hương Khê (Hà Tĩnh) về Quảng Bình. Sương giăng trên những cung đèo Tuyên Hóa sao đẹp miên man bên niềm vui được chia sẻ dâng lên.

Vâng, trước khi muốn làm điều gì to tát, muốn bay đi đến các phương trời xa lạ, bạn hãy một lần đi qua những miền lũ, đến với những người nghèo nơi xa xôi hẻo lánh của đất nước mình. Ở đó, bạn sẽ biết mình cần phải làm gì.

Hay mot lan di qua nhung mien lu - Anh 4

Đại diện tập đoàn Hanaka linh hoạt trao quà cho cụ già tại Phúc Trạch, Hà Tĩnh ngay trên đường

Hay mot lan di qua nhung mien lu - Anh 5

Dù không có tên trong danh sách nhưng em Nguyễn Thị Linh, thôn 88 xã Hương Đô, Hương Khê, Hà Tĩnh, 8 tuổi bị bệnh máu trắng vẫn được linh hoạt tặng em 2 triệu đồng

Hay mot lan di qua nhung mien lu - Anh 6

Một cựu chiến binh bị gãy tay do nước lũ cuốn hân hoan nhận quà

Hay mot lan di qua nhung mien lu - Anh 7

Hay mot lan di qua nhung mien lu - Anh 8

Trao quà cho gia đình chính sách tại xã Lộc Yên, Hương Khê, Hà Tĩnh

Hay mot lan di qua nhung mien lu - Anh 9

Đi khảo sát đồng bào Rục ở xã Thượng Hóa, Minh Hóa, Quảng Bình

Hữu Quý
Thể thao & Văn hóa