Chứng minh nhân dân (CMND) có vai trò hết sức quan trọng trong mọi quan hệ pháp luật, để chứng minh nhân thân của một cá nhân cụ thể và hầu hết mọi công dân Việt Nam đều được cấp CMND khi từ đủ 14 tuổi.

Hay luu dong de cap chung minh thu cho nguoi dan - Anh 1

Cán bộ chiến sĩ Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Lào Cai đến tận bản làng làm chứng minh nhân dân cho bà con người dân tộc (theo báo Công an nhân dân)

CMND là một loại giấy tờ tùy thân của công dân do cơ quan công an có thẩm quyền chứng nhận về những đặc điểm riêng và nội dung cơ bản của mỗi công dân trong độ tuổi do pháp luật quy định, nhằm bảo đảm thuận tiện việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của công dân trong đi lại và thực hiện các giao dịch trên lãnh thổ Việt Nam (Điều 1 Nghị định số 05/1999/NĐ-CP, ngày 03.02.1999 của Chính phủ quy định về Chứng minh nhân dân).

Vì vậy, CMND có vai trò hết sức quan trọng trong mọi quan hệ pháp luật; CMND là để chứng minh nhân thân của một cá nhân cụ thể; hầu hết mọi công dân Việt Nam đều được cấp CMND khi từ đủ 14 tuổi trở lên.

Tuy nhiên, một bộ phận người dân, đa số là đồng bào dân tộc thiểu số cư trú tại địa phương miền núi, chưa nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của CMND, nên chưa liên hệ đến cơ quan công an để làm thủ tục cấp CMND theo quy định.

Trong những năm gần đây ý thức chấp hành pháp luật của người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số được nâng lên, hầu hết đều chấp hành pháp luật nghiêm túc, tích cực tham gia vào các quan hệ pháp luật như thường xuyên tham gia hợp đồng, giao dịch; liên hệ cơ quan nhà nước có thẩm quyền để thực hiện các thủ tục hành chính; học bằng lái xe mô tô, xe máy... nên nhu cầu phải có CMND để tham gia vào các quan hệ pháp luật đó là hết sức cần thiết.

Tuy nhiên, người dân có tâm lý ngại làm thủ tục cấp CMND, vì phải đi xa, chưa nắm rõ thành phần hồ sơ nên phải đi lại nhiều lần hoặc một số thông tin giấy tờ nhân thân không chính xác về họ tên, nơi thường trú hoặc ngày tháng năm sinh... Nhiều trường hợp vì không có sự thống nhất về thông tin cá nhân, khi làm thủ tục cấp CMND, cơ quan công an yêu cầu người dân phải làm thủ tục cải chính hộ tịch theo quy định, sau đó mới làm thủ tục cấp CMND, những trường hợp như vậy thường rơi vào những đối tượng người dân ở độ tuổi trung niên hoặc lớn tuổi.

Rất nhiều trường hợp, người dân được Nhà nước cho vay vốn ưu đãi để sản xuất nhằm xóa đói, giảm nghèo nhưng khi ra ngân hàng làm thủ tục vay vốn thì cán bộ ngân hàng không đồng ý vì thiếu CMND hoặc người dân muốn học bằng lái xe mô tô, xe máy; muốn tham gia hợp đồng, giao dịch, muốn tách khẩu, nhập khẩu...và rất nhiều những quan hệ pháp luật khác nhưng không có CMND xuất trình, dẫn đến một số quan hệ pháp luật không thể thực hiện.

Để khắc phục vấn đề trên, cơ quan công an cấp CMND cần tích cực phối hợp với chính quyền địa phương rà soát số lượng công dân chưa được cấp CMND hoặc chưa làm thủ tục cấp đổi khi CMND hết hạn, hư hỏng, mất hoặc thay đổi đặc điểm nhận dạng để tổ chức thực hiện việc cấp CMND lưu động cho người dân.

Đối với những trường hợp thông tin cá nhân có sự không thống nhất với nhau thì cần phối hợp với cơ quan có thẩm quyền (UBND cấp huyện, xã) để thực hiện việc thay đổi, cải chính và bổ sung hộ tịch theo quy định. Đồng thời, cần thực hiện tuyên truyền về vai trò, ý nghĩa của CMND trong đời sống xã hội; hỗ trợ lệ phí cấp CMND; cử cán bộ giúp làm thủ tục cho những trường hợp người dân không biết chữ... Sau khi làm xong CMND, thì cơ quan công an có trách nhiệm gửi CMND đến tận nơi thường trú của người dân.

Nhu cầu được cấp và sử dụng CMND của người dân hiện nay là rất lớn, ngoài việc thực hiện thủ tục cấp CMND tại trụ sở theo quy định, cơ quan công an cần phải phối hợp với chính quyền địa phương thực hiện cấp CMND lưu động, tập trung vào đối tượng là đồng bào dân tộc thiểu số cư trú tại địa phương miền núi; tạo điều kiện cho người dân đủ điều kiện để tham gia đầy đủ các quan hệ pháp luật, đồng thời, góp phần quan trọng trong công tác quản lý nhà nước đối với người dân hiện nay.

Đỗ Văn Nhân (TP Kon Tum)