Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” đã góp phần thay đổi hành vi tiêu dùng theo hướng ưu tiên mua sắm hàng sản xuất trong nước thay cho việc mua sắm hàng ngoại đã tồn tại lâu nay. Đây chính là đòn bẩy để các doanh nghiệp (DN) Việt vươn lên, giành thế chủ động trên sân nhà.

Khi hàng Việt nắm thế chủ động

Tuy còn nhiều khó khăn nhưng cuộc vận động đã góp phần nâng cao nhận thức của người tiêu dùng (NTD). Đồng thời đây cũng chính là cơ hội thuận lợi cho các DN Việt Nam mở rộng thị trường nội địa, thúc đẩy phát triển sản xuất. Bên cạnh những hiệu ứng cụ thể, thiết thực mà cuộc vận động mang lại, trong thời kỳ hội nhập, các DN Việt đã có sức bật mới trong sự chủ động sản xuất kinh doanh.

Trong vài năm trở lại đây, nhìn vào thị trường bán lẻ, nhất là hệ thống siêu thị và các chợ truyền thống, hàng Việt Nam vẫn đang dần chiếm ưu thế mạnh. Khảo sát những người đi mua sắm, phần lớn đều xác định ưu tiên khi mua, dùng hàng Việt. Nhiều mặt hàng như dệt may, da giày, dụng cụ học sinh, lương thực, thực phẩm, vật liệu xây dựng... sản xuất trong nước chiếm ưu thế vượt trội so với hàng sản xuất từ nước ngoài cùng loại.

Theo ghi nhận ở một vài cửa hàng trên phố Hàng Ngang, Hàng Đào hiện nay, hầu hết các mặt hàng có xuất xứ từ Trung Quốc đã thưa dần. Sở dĩ các tiểu thương không nhập hàng ngoại về bán nữa là vì hàng Việt Nam hiện mẫu mã khá đa dạng, chất lượng bảo đảm, giá cả phù hợp với thu nhập của người dân.

Chị Hồng Đào-người buôn bán hàng mỹ phẩm, quần áo, đồ gia dụng ở chợ Hàng Da chia sẻ: “Trước đây, tôi bán nhiều mặt hàng giá rẻ có nguồn gốc từ Trung Quốc như đồ chơi trẻ em, hàng tiêu dùng, đồ may mặc, giày dép… Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, sức mua các mặt hàng này rất chậm nên dần dần tôi không nhập hàng về bán nữa”. Để chứng minh thêm lý do vì sao chọn hàng Việt để bán, chị Đào cho biết, một đôi tất trẻ em hiệu Amigo do cơ sở Ánh Minh (Việt Nam) sản xuất giá 20.000 đồng, trong khi hàng Trung Quốc giá 17.000 đồng. Mặc dù rẻ hơn 2.000 đồng nhưng hàng Trung Quốc lại kém xa về chất lượng. Vì vậy, người dân sẵn sàng chi thêm vài nghìn đồng nữa để mua hàng Việt Nam về sử dụng.

Vào mùa năm học mới đây, khi đi mua đồ dùng học tập, chị Đỗ Thu Trang khá bất ngờ khi các sản phẩm như giấy vở, bút máy, ba lô chủ yếu là hàng Việt đang chiếm lĩnh thị trường. Và nhiều NTD khác cũng như chị Trang đã chọn mua hàng Việt, bởi họ có niềm tin vào những sản phẩm này. Chị Trang cho rằng: Hàng Việt giờ chất lượng và mẫu mã cũng đa dạng, đáp ứng được nhu cầu NTD, có khả năng cạnh tranh với hàng ngoại nhập. Tôi ưng ý khi chọn mua những sản phẩm dụng cụ học tập như thế này của Việt Nam sản xuất.

Chị Nguyễn Lan, giao dịch viên tại cửa hàng sách - thiết bị trường học trên đường Lý Thường Kiệt cho biết, gần 80% khách hàng tìm kiếm và mua các sản phẩm đồ dùng học sinh do Việt Nam sản xuất. Thậm chí, có người tiêu dùng còn hỏi rõ xuất xứ và khẳng định sẽ không mua nếu chỉ có hàng Trung Quốc. Như vậy, không chỉ tâm lý và nhận thức của NTD đã thay đổi mà vị thế và thương hiệu của các nhãn hàng Việt cũng đã được nâng tầm.

Hang Viet tim cho dung cho rieng minh - Anh 1

71% người tiêu dùng tin tưởng và ưu tiên dùng hàng Việt. Ảnh minh họa

Đảm bảo chất lượng luôn song hành với mẫu mã

Để hàng Việt trụ vững trên thị trường và phát triển trong những năm tới, theo các cơ quan quản lý, cần tạo điều kiện cho những DN phát huy tối đa sức mạnh làm chủ của chính mình. Bên cạnh đó, việc chú trọng công tác tuyên truyền, vận động nhằm nâng cao hơn nữa nhận thức của NTD cũng như tạo hành lang pháp lý, cơ chế chính sách để các nhà sản xuất Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm. Có được điều đó, các nhà sản xuất có thêm sức mạnh để làm chủ thị trường, NTD cũng có thêm niềm tin với các sản phẩm trong nước, từ đó để hiệu ứng của cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” càng có cơ hội lan tỏa.

Theo số liệu khảo sát của Cty nghiên cứu thị trường định hướng Việt Nam, có hơn 70% NTD tin tưởng vào hàng Việt Nam chất lượng cao. Số liệu nghiên cứu của Cty Nielsen về xu hướng tiêu dùng gần đây cũng chỉ rõ, có đến 83% NTD Hà Nội hài lòng với sản phẩm Việt và 90% NTD tại TP HCM lựa chọn hàng Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng thẳng thắn cho biết, hàm lượng “chất xám” trong sản phẩm còn ít, giá sản phẩm lại cao, mẫu mã, bao bì đóng gói không hấp dẫn. Đó là một trong những lý do khiến hàng “ngoại” đang áp đảo, chiếm ưu thế trong nhiều chủng loại, không chỉ đối với các mặt hàng công nghệ cao mà cả các loại hàng hóa bình thường như hàng tiêu dùng thiết yếu, thực phẩm, trái cây…

Đến nay, dù đã có khoảng 500 nhãn hiệu được công nhận “Hàng Việt Nam chất lượng cao” cho thấy khá nhiều DN Việt đã, đang nỗ lực để chiếm được niềm tin của NTD, song con số này vẫn còn quá nhỏ so với hàng triệu sản phẩm đang có mặt trên thị trường Việt Nam hiện nay.

Mẫu mã, nhãn mác, bao bì bắt mắt không chỉ thu hút được NTD, mà còn kích thích nhu cầu sử dụng của người dân. Anh Bùi Văn Mạnh ở Huỳnh Thúc Kháng (quận Đống Đa, Hà Nội) cho biết, anh thường mua sản phẩm được bao gói kỹ lưỡng, bắt mắt và có nhãn mác rõ ràng. Còn theo chị Thu Lan, nhân viên cửa hàng tiện lợi Vinmart trên phố Láng Hạ, sản phẩm được đóng gói cẩn thận, thông tin đầy đủ về thương hiệu, thành phần hoặc được thiết kế bắt mắt thì sẽ giúp NTD tin tưởng hơn vào chất lượng...

Theo nhiều chuyên gia, vấn đề nhãn mác, bao bì ít được các DN quan tâm, đầu tư đúng mức, đặc biệt đối với các ngành thực phẩm thì bao bì, nhãn mác còn rất hạn chế và chưa tương xứng với chất lượng, giá trị hàng hóa. Điều này làm giảm khả năng tiếp thị và quảng bá sản phẩm tới thị trường quốc tế. Với xu thế cạnh tranh như hiện nay, các DN cần từng bước thay đổi, nhận thức rõ hơn tầm quan trọng của việc thiết kế thương hiệu và bao bì hàng hóa sao cho hấp dẫn NTD hơn nữa.

Ưu thế phụ thuộc ở DN

Ông Nguyễn Quốc Cường, Chủ tịch Hội nông dân Việt Nam cho rằng, để cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” đi vào cuộc sống, thì gốc rễ của vấn đề phụ thuộc vào sự lớn mạnh của nền kinh tế Nhà nước, trình độ sản xuất của các DN trong nước. “Đây là một cuộc chiến lâu dài và còn khá nặng nề. Để có kết quả tốt hơn cần có sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành”.

Theo ông Cường, trong điều kiện hội nhập hiện nay, các DN Việt phải chấp nhận sự cạnh tranh. Tâm lý của NTD, họ ưu tiên đầu tiên là “túi tiền” của mình rồi mới quan tâm đến vấn đề khác. Hiện nay, NTD còn rất nhiều vấn đề phân vân, không biết hàng nào là hàng tốt, hàng chính hãng? Điều này liên quan đến công tác quản lý các hàng rào kỹ thuật như thế để đảm bảo cho sự lựa chọn của NTD được thuận lợi.

Ông Cường cho rằng, để đẩy mạnh cuộc vận động, trong thời gian tới cần tập trung vai trò của nhà sản xuất. Họ phải sản xuất ra các hàng hóa có chất lượng để phục vụ cho xã hội và NTD. “Nói gì đi nữa nhưng nhưng nếu cùng 1 chủng loại, cùng 1 loại hàng, nhưng hàng trong nước sản xuất ra chất lượng kém hơn, giá bằng hoặc cao hơn, dịch vụ, phục vụ phiền hà hơn… trong khi hàng ngoại ưu thế hơn thì làm sao vận động được người dân ưu tiên dùng hàng Việt. Gốc gác vẫn phải là nâng cao được trình độ của nhà sản xuất, ít nhất là bằng so với bên ngoài. Có như thế hàng hóa Việt Nam mới cạnh trạnh được với hàng ngoại nhập và khi đó mới vận động được người Việt dùng hàng Việt”.

Đối với NTD, ngoài việc lợi ích của sản phẩm đem lại, thì việc tiêu thụ hàng trong nước góp phần cho các DN trong nước phát triển, Nhà nước thu được nhiều thuế hơn, ngân sách dồi dào hơn và đến lượt, Nhà nước lại sử dụng đồng tiền thuế đó để phục vụ trở lại người dân, tăng cường phúc lợi xã hội, xây dựng cơ sở hạ tầng, y tế, giáo dục, hỗ trợ người nghèo, tạo thêm công ăn việc làm… nâng cao đời sống của chính người dân chúng ta. Vì vậy rõ ràng người Việt dùng hàng Việt không chỉ vì lợi ích của riêng NTD, lợi ích của DN mà chính là lợi ích của toàn xã hội.

71% người dân tin dùng hàng Việt
Theo số liệu của Bộ Công Thương, hiện có 71% NTD tin tưởng hàng Việt Nam có chất lượng cao. Hàng hóa sản xuất trong nước chiếm khoảng 80 - 90% tại hệ thống siêu thị của một số DN trong nước và chiếm gần 90% tại hệ thống các điểm bình ổn thị trường.

Sáng 8-10, tại công viên Thống Nhất- Hà Nội, đông đảo các nhà quản lý, nhà hoạch định chính sách, các DN cùng đông đảo học sinh, sinh viên, người dân Thủ đô đã tham dự sự kiện “Tuổi trẻ Việt đồng hành cùng hàng Việt” do UBND TP Hà Nội tổ chức. Chương trình này nhằm mục đích tuyên truyền giáo dục, nâng cao ý thức của người tiêu dùng Thủ đô, đặc biệt là tầng lớp trí thức trẻ về hàng Việt, góp phần giúp các DN hàng Việt bảo vệ thị phần và thương hiệu trong nước, hưởng ứng cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.
Sự kiện này đã thu hút hơn 10.000 lượt NTD và khoảng 30.000 lượt sinh viên các trường ĐH, CĐ tham gia. Với nòng cốt là sinh viên của tất cả các trường ĐH, CĐ trên địa bàn TP, chương trình “Tuổi trẻ Việt đồng hành cùng hàng Việt” là cơ hội để sinh viên kết nối, giao lưu và tìm hiểu về sản phẩm, thương hiệu tiêu biểu của Việt Nam thông qua nhiều hoạt động có ý nghĩa, khác biệt và duy nhất.

Nguyễn Khuê