Những “vàng tặc” đã mua thức ăn, nước uống, thuốc lá để chui vào lòng núi sâu để ăn ở rồi đục khoét tìm vàng đang gây nhức nhối an ninh trật tự, ô nhiễm môi trường, nguy hiểm nhất là sập hầm chết bất cứ lúc nào.

Người dân đào vàng trái diễn ra ở xã Tam Lãnh vô cùng phức tạp.

Bất chấp gió rét kéo lên núi đào vàng

Những ngày cuối năm cũ, cái lạnh ở cánh đồng vàng Bồng Miêu (nơi có Nhà máy Khai thác vàng Bồng Miêu) thật là khủng khiếp, tầm 4-5 giờ chiều sương mù phủ kín các đồi núi, tay chân tê cóng vì rét. Lều trại dựng tạm bợ của “vàng tặc” lưng chừng núi lấp vào sương dày đặc.

Trong năm 2013, lực lượng chức năng đã tổ chức nhiều đợt kiểm tra, đẩy đuổi những người đào vàng trái phép tại các đồi núi, ngóc ngách từ thời Pháp để lại. Khi lực lượng truy quét tiến lên, họ tạm rút vào rừng ẩn nấp, có số rút chạy về đồng bằng hoặc luẩn quẩn đâu đó ở các xóm làng Tam Lãnh chờ yên một thời gian rồi kéo lên đào tìm vàng tiếp.

Mấy chục bao quặng vàng, xe máy của “vàng tặc” bị lực lượng Đồn công an Tam Lãnh vừa thu giữ trong lúc truy quét.

Tại đây, Công ty TNHH Khai thác vàng Bồng Miêu tạm ngừng hoạt động hơn một tháng nay, lợi dụng cơ hội này số lượng người đào vàng trái phép tại các đồi núi ở Bồng Miêu phức tạp trở lại. Ông Bùi Quang Minh, Chủ tịch UBND xã Tam Lãnh, lo lắng việc nhà máy khai thác vàng Bồng Miêu ngừng hoạt động nên gần 400 công nhân là người dân địa phương cũng phải nghỉ việc về nhà và nhận mức lương tối thiểu 1.650.000 đồng/tháng.

Công nhân về nhà, một số về làm vườn, trang trại, còn số đổ xô vào núi rừng để khai thác vàng trái phép. Không những người dân địa phương, mà còn xuất hiện người ngoài địa phương lân cận như các huyện Núi Thành, Tiên Phước và Thăng Bình, hiện có hàng trăm người đang “ẩn” mình trong các hầm lò, ăn ở, sinh hoạt ngay trong hầm để khai thác vàng trái phép, nên công tác truy quét, đẩy đuổi các đối tượng ra khỏi khu vực gặp nhiều khó khăn. Dù địa phương đã áp dụng nhiều biện pháp nhưng không thể ngăn chặn vì các đối tượng khai thác vàng di chuyển theo nhiều hướng khác nhau để lên các khu vực hầm lò, ông Minh cho hay.

Hồ sơ lưu giữ về khai thác vàng trái phép của xã Tam Lãnh tập hợp.

Trước tình trạng tái diễn nạn kéo lên các đồi núi, hầm lò cũ để đào vàng trái phép gây nhức nhối về an ninh trật tự, lo lắng nhất là sập hầm bất cứ lúc nào. “Xã đã làm quyết liệt để đảm bảo nguồn tài nguyên không bị thất thoát, đồng thời tuyên truyền, vận động người dân không khai thác quặng vàng trái phép, không xay đá, làm hóa chất trong khu dân cư gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe. Nhưng vì lợi nhuận, giá vàng vẫn còn ở mức cao nên “vàng tặc” bất chấp. Điều mà xã lo lắng nhất hiện này, thời tiết mùa này rất nguy hiểm, mưa bão vừa qua làm cho đất, đá nhão, rất dễ sạt lở. Nhất là những cây trụ bằng gỗ bạch đàn chống các hầm của Công ty TNHH Khai thác vàng Bồng Miêu đã bị mục nát, xuống cấp rồi. Nếu người dân vào hầm khai thác nguy cơ sập hầm là không tránh khỏi. Tôi khẳng định, từ nay đến cuối năm rất có thể xảy ra sập hầm chết người. Dù chính quyền địa phương đã cảnh báo…”, ông Minh nói

Giá vàng xuống sẽ hết “vàng tặc” đào vàng

Theo Thiếu tá Nguyễn Văn Quang, đồn trưởng đồn công an Tam Lãnh, từ khi Công ty TNHH Khai thác vàng Bồng Miêu ngừng hoạt động, Công an huyện Phú Ninh đã tăng cường thêm 5 bán bộ, chiến sĩ thêm cho đồn để đảm bảo tình hình tại địa phương. Ngoài việc chốt chặn 2 điểm ra vào núi, mỗi tuần lực lượng công an còn tổ chức truy quét hai lần vào núi, rừng.

Tất cả các bao quặng bị bắt giữ được đề tên người khai thác vàng trái phép vào.

Nhưng khi có lực lượng chức năng, người dân làm vàng trái phép lẫn trốn, nên rất khó phát hiện, chỉ còn cách đập máy móc, tiêu hủy dụng cụ làm vàng. Hiện chúng tôi lo ngại nhất là hơn 1,3 tấn thuốc nổ vẫn còn ở trong kho của Công ty TNHH Khai thác vàng Bồng Miêu chưa được chuyển ra hết địa bàn đến nơi an toàn. Để đảm bảo an toàn cho số liệu vật nổ trên, đồn công an phải tăng cường 2 chiến sĩ cùng với bảo vệ trực 24/24 để bảo vệ kho thuốc nổ, Thiếu tá Quang cho biết.

Người dân đào vàng trái diễn ra ở xã Tam Lãnh vô cùng phức tạp.

Ông Bùi Quang Minh lo lắng: “Làm sao “triệt” cho nổi những người kéo lên địa phương đào vàng trái phép, lãnh đạo xã còn giải quyết việc cơ quan nữa chứ, không lẽ ngày nào cũng đi truy quét vàng trái phép, mỗi lần tổ chức đi vào đến núi đi gần 2 đến 3 tiếng đồng hồ, chứ có ít chi đâu. Việc khai thác “vàng trái phép” ở địa bàn, như một bài toán cần phải giải, nhưng vẫn chưa giải ra. Việc này sẽ nóng đến Tết, vì vàng vẫn còn ở mức 3 triệu đồng. Chỉ có một cách không còn “vàng tặc” là giá vàng xuống khoảng 2 triệu đồng, lúc đó họ làm thua lỗ sẽ không ham muốn khai thác vàng nữa”.