Thực hiện chỉ đạo của Văn phòng Chính phủ ngày 9/1/2012 về việc làm rõ các nội dung đơn tố cáo việc chấp hành chính sách thuế tại Cty TNHH một thành viên Thuốc lá Thăng Long và các đại lý cấp I, TCty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) đã cử Đoàn công tác xác minh thông tin, hoạt động của Cty này trong hai năm 2010-2011 và phát hiện hàng loạt sai phạm cần phải xử lý...

Tiền rơi vào túi ai?

Theo Đoàn công tác, qua kiểm tra, xác minh đã phát hiện ra hàng loạt những sai phạm hoạt động trong hai năm nói trên. Cụ thể, bao thuốc Thăng Long mềm tại thời điểm tháng 6/2010, giá bán buôn tại Cty là 3.999,6 đồng/bao đã có VAT nhưng giá bán của các đại lý cấp I từ 6.500 đến 7.100 đồng/bao, mức độ chênh lệch từ 2.500 – 3.100 đồng/bao, tăng 62,52 – 77,52% giá của Cty bán ra. Vào thời điểm từ ngày 1-11 đến 16/12/2011, giá của loại thuốc Thăng Long mềm được Cty bán ra là 4.999,5 đồng/bao nhưng giá bán của đại lý cấp I từ 7.750 – 7.900 đồng/bao, chênh lệnh 2.750 – 2.900 đồng/bao, tăng 52,2 – 58,02%.

Tương tự, sản phẩm thuốc lá Thăng Long cứng từ 1/9 đến 15/12/ 2011 giá bán buôn tại Cty đã có VAT là 5.454,9 đồng/bao nhưng giá bán tại địa lý dao động từ 6.300 – 8.600 đồng/bao, chêch lệch từ 845 – 3.145 đồng/bao, tăng 15,51 - 57,68%. Ngay trên phiếu bán hàng ngày 11/12/2011 của Cty CP Đông A (nhà phân phối cấp I) đuợc bán ra chênh lệch với giá bao thuốc lá Thăng Long mềm là 3.001 đồng/bao và Thăng Long cứng là 2.046 đồng/bao.

Năm 2011, đã có khoảng 400 triệu bao thuốc lá được tiêu thụ, tương đương khoảng 34 triệu bao thuốc lá/tháng và giá bán sản phẩm của Cty Thuốc lá Thăng Long trên thị trường liên tiếp tăng mạnh nhất là những ngày cuối năm. Như vậy, với mức giá chênh lệch bình quân khoảng 1.500 đồng/bao, mỗi tháng có khoảng trên 50 tỷ đồng tiền chênh lệch giữa Cty với các đại lý. Đặc biệt, trong vòng từ ngày 1/11 đến 16/12/2011 (1,5 tháng) giá chênh lệch luôn ở mức độ 2.750 - 2.900 đồng/bao thì khoản tiền chênh lên đến trên 140 tỷ đồng.

Dư luận đặt câu hỏi: Vì sao có mức độ chênh lệch quá lớn trong cả một quá trình kéo dài qua nhiều năm mà Cty Thuốc lá Thăng Long không thay đổi về giá? Việc này đã gây thiệt hại cho nhà nước và số tiền chênh lệch cùng lợi nhuận mang lại này rơi vào túi ai? Trong khi đó, năm 2011 doanh thu của Cty Thuốc lá Thăng Long đạt trên 3.000 tỷ và lợi nhuận chỉ ở mức khá khiêm tốn là 3%.

Cần xử lý sai phạm

Bất chấp việc Vinataba đã 2 lần ra văn bản chỉ đạo tăng giá sản phẩm theo sát với giá thực tế thị trường, Cty Thuốc lá Thăng Long vẫn không chịu thực hiện. Gần nhất là ngày 6/12/2011, Ban Tổng Giám đốc TCty Thuốc lá chỉ đạo giao cho ông Đặng Xuân Phương - Phó Tổng Giám đốc TCty Thuốc lá Việt Nam kiêm Chủ tịch HĐQT Cty TNHH một thành viên Thuốc lá Thăng Long, kiêm Giám đốc Cty Thương mại thuốc lá - điều chỉnh giá bán cho hợp lý, không để khách hàng hưởng chênh lệch giá cao nhằm tăng doanh thu, nộp ngân sách, lợi nhuận cho Cty và Vinataba nhưng đến ngày 17/12/2011, Cty Thuốc lá Thăng Long mới điều chỉnh giá thuốc lá bao cứng tăng từ 5.545,9 đồng/bao lên 5.999,4 đồng/bao và bao mềm tăng từ 4.999,5 lên 5.454,9 đồng/bao.

Tuy nhiên, theo xác minh của Đoàn công tác thì việc tăng giá này còn chậm và không đáp ứng đúng tinh thần chỉ đạo tăng giá bán của Vinataba. Đặc biệt, với mức giá mới này vẫn chưa đúng với quy định về thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) tại Thông tư số 64/2009/TT-BTC ngày 27/03/2009 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Nghị định 26/2009/NĐ-CP, vẫn tiếp tục gây thất thu tiền về cho DN và vẫn gây ra thất thoát tiền thuế thụ đặc biệt (TTĐB).

Ngoài việc chênh lệch giá, Đoàn công tác còn chỉ ra hàng loạt những sai phạm khác tại Cty thương mại thuốc lá do ông Đặng Xuân Phương làm giám đốc: Không hoàn nhiệm vụ kế hoạch được giao, sản phẩm của Vinataba bán ra giảm 25,63% (tương ứng 99,74 triệu bao) so với kế hoạch và năm 2010; công nợ phải thu lên đến 427,06 tỷ đồng nhưng Cty này báo cáo chỉ có 155,23 tỷ đồng.

Trước hàng loạt những sai phạm tại Cty Thuốc lá Thăng Long, Đoàn công tác đã kiến nghị Vinataba có biện pháp chỉ đạo người đại diện quản lý vốn của TCty trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình tại DN khác; yêu cầu người đại diện vốn của Vinataba tại Cty Thuốc lá Thăng Long chỉ đạo điều chỉnh giá bán các sản phẩm thuốc lá bao theo đúng chủ trương của Vinataba và tuân thủ quy định của pháp luật; xem xét làm rõ trách nhiệm đối với người đại diện quản lý phần vốn của Vinataba tại Cty Thuốc lá Thăng Long; tăng cường kiểm tra, kiểm soát đối với các hoạt động kinh doanh tại Cty Thuốc lá Thăng Long và Cty thương mại thuốc lá. Đặc biệt, cần nghiên cứu chính sách phân phối sản phẩm Thăng Long bao cứng và mềm hợp lý tránh tình trạng để nhóm khách hàng cấp I nắm giữ sản lượng lớn dẫn đến hiện tượng đầu cơ, lũng đoạn về giá trên thị trường, nhất là trong bối cảnh sản phẩm Thăng Long đang bán rất chạy như hiện nay…

Nhóm PV