Hiện có 55 hãng nước ngoài tham gia khai thác đường hàng không của Việt Nam, với gần 100 đường bay quốc tế đi/đến. Trong bối cảnh các hãng hàng không quốc tế đều muốn mở đường bay tới Việt Nam thì tình trạng quá tải tại các sân bay lớn như Tân Sơn Nhất, Nội Bài đang là rào cản.

Hang khong quoc te mong Viet Nam som 'mo cua bau troi' - Anh 1

Nhiều hãng hàng không nước ngoài “giục” Việt Nam sớm mở cửa bầu trời

Một chuyến bay năm bảy bên tham gia

Theo Cục Hàng không Việt Nam, tốc độ tăng trưởng về hành khách, hàng hóa của các hãng hàng không quốc tế đến Việt Nam luôn đạt mức 14-15% trong 20 năm qua. Trong 9 tháng đầu năm 2016, tổng số chuyến bay quốc tế đi/đến Việt Nam và hàng hóa vận chuyển tại các sân bay Việt Nam đạt 114.000 chuyến bay, 17,5 triệu hành khách, và 467.000 tấn hàng hóa. Tốc độ tăng trưởng khá cao, lần lượt là 24,8%, 32,5% và 31%, tương đương cùng kỳ năm 2015.

Đại diện Hiệp hội các hãng hàng không (AOC) kiến nghị, ngành hàng không Việt Nam cần thành lập Ủy ban phối hợp ra quyết định điều hành bay tại cảng hàng không (CDM) nhằm điều phối hoạt động của tàu bay tại cảng đạt hiệu quả cao, giảm chậm chuyến vì lý do điều hành bay. Đồng tình với kiến nghị này, ông Đinh Việt Thắng, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam cho rằng, nhiều sân bay lớn tại Singapore, Trung Quốc, châu Âu… đã có CDM, trong khi Việt Nam chưa triển khai.

Theo thông lệ trên thế giới, tại các sân bay lớn đều phải có Hội đồng chung gồm ba bên (hãng hàng không, đơn vị quản lý cảng và nhà chức trách hàng không) để chia sẻ thông tin, phối hợp trong điều hành bay, chịu trách nhiệm là đầu mối chính. Ông Đinh Việt Thắng thông tin, nếu cứ để tình trạng như hiện nay, một chuyến bay có quá nhiều đối tượng cùng tham gia (như đơn vị cung ứng xăng dầu, suất ăn, phục vụ mặt đất, hãng hàng không, quản lý sân bay, điều hành bay) thì khó có thể vận hành tốt được.

Về kiến nghị này, ông Lại Xuân Thanh, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam thông tin, hiện Trung tâm Quản lý luồng không lưu đã được thành lập tại Tổng Công ty Quản lý bay và CDM là một nội dung quan trọng của quản lý luồng không lưu. Việc phối hợp ra quyết định cho tàu bay cất cánh tại sân bay liên quan đến cơ quan cấp phép bay, điều hành bay, cảng hàng không và hãng hàng không, nhưng nội dung này chưa được thực hiện tại Việt Nam. Tuy nhiên, Việt Nam dự kiến sẽ tham gia thử nghiệm với một số quốc gia. Dự thảo Thông tư quy định về quản lý và đảm bảo hoạt động bay đã có nội dung này.

Lo ngại ùn tắc, sửa chữa Tân Sơn Nhất

Nhiều hãng hàng không quốc tế kiến nghị Cục Hàng không Việt Nam tiến tới “mở cửa bầu trời”, cấp thương quyền 5 (quyền nhận hành khách, hàng hóa, thư tín từ quốc gia của hãng chuyên chở tới lãnh thổ nước ngoài). Đại diện hãng hàng không Kenya Airways cho biết, hãng mở đường bay tới Việt Nam vào 31-3-2015, là hãng hàng không đầu tiên mở đường bay thẳng từ châu Phi tới Việt Nam, vì vậy hãng rất mong muốn phát triển ở thị trường này.

“Hiện nay, Kenya Airways chỉ bay 3 chuyến/tuần tới Hà Nội, vì khách từ Hà Nội đi không đủ nên hãng thường xuyên phải bay tới Quảng Châu (Trung Quốc) để gom khách đủ chuyến đến châu Phi. Hơn 1 năm nay, hãng đã kiến nghị lãnh đạo Bộ GTVT xin cấp thương quyền 5 chặng Hà Nội - Quảng Châu nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết, trong khi máy bay từ Hà Nội đi Quảng Châu thường xuyên bị “rỗng”, đại diện hãng hàng không Kenya Airways bày tỏ. Tương tự, đại diện hãng hàng không China Airlines (Đài Loan) cũng đề nghị Cục Hàng không sớm có lộ trình “mở cửa bầu trời”, cấp thương quyền 5 cho các hãng.

Cục trưởng Cục Hàng không Lại Xuân Thanh cho rằng, Việt Nam đã có chủ trương và lộ trình tự do hóa bầu trời. Tuy nhiên, việc cấp thương quyền cho các hãng hàng không nước ngoài còn phụ thuộc vào Hiệp định ký kết giữa các quốc gia, trên cơ sở đảm bảo lợi ích hài hòa của các bên. Do tốc độ phát triển vận tải hàng không mạnh nên các hãng hàng không từ nội địa đến quốc tế đều lo ngại về kế hoạch sửa chữa đường băng tại 2 sân bay lớn của Việt Nam là Nội Bài và Tân Sơn Nhất.

Ông Trịnh Ngọc Thành, Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines cho biết, việc sửa chữa 2 đường băng Tân Sơn Nhất và Nội Bài trong 4 tháng sẽ ảnh hưởng lớn đến việc phân bổ slots cho các hãng hàng không. Do đó, hãng đề nghị Cục Hàng không chốt lịch sớm, thông báo cho các hãng hàng không. Đại diện hãng hàng không China Airlines cũng lo ngại về việc quá tải sân bay Tân Sơn Nhất trong khi sân bay Long Thành còn chưa triển khai xây dựng. Ông Lại Xuân Thanh thông tin, Cục sẽ có kế hoạch sớm để gửi cho các hãng. Hơn nữa, sân bay Tân Sơn Nhất cũng đã có kế hoạch mở rộng thêm 21ha sẽ tăng diện tích đỗ tàu bay cũng như tăng thêm slots cho các hãng.