Dịch bệnh do virút Zika đang diễn biến phức tạp và số người nhiễm bệnh ngày càng gia tăng tại một số địa phương.

Han che thap nhat su lay truyen virut Zika - Anh 1

Phóng viên TTXVN đã có buổi trao đổi với Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) Trần Đắc Phu (ảnh) về tình hình dịch bệnh và các hoạt động ứng phó của Việt Nam để phòng chống dịch bệnh lây lan trong cộng đồng.

Xin Cục trưởng cho biết về tình hình dịch bệnh do virút Zika trên thế giới và ở nước ta hiện nay?

Dịch bệnh do virút Zika vẫn diễn biến phức tạp trên thế giới. Theo thông báo ngày 17/11/2016 của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đến nay đã có 81 quốc gia và vùng lãnh thổ báo cáo sự lưu hành hoặc lây truyền virút Zika.

Tại Việt Nam, từ đầu năm đến ngày 20/11/2016 đã ghi nhận 93 trường hợp mắc rải rác tại 9 tỉnh, thành phố. Số mắc tập trung ở khu vực phía Nam và chưa bùng phát thành dịch lớn (gồm TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Long An, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây Ninh, Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa và Phú Yên); trong đó đã ghi nhận 1 trường hợp trẻ 4 tháng tuổi mắc chứng đầu nhỏ nghi liên quan đến virút Zika tại Đắk Lắk.

Trước tình hình diễn biến phức tạp của dịch bệnh do virút Zika, Bộ Y tế nhận định, virút Zika đã lưu hành tại Việt Nam. Trong thời gian tới, Việt Nam có thể sẽ ghi nhận thêm các trường hợp mắc do sự giao lưu thương mại, du lịch giữa các địa phương trong nước và các quốc gia trong khu vực; đồng thời do muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết cũng là muỗi truyền bệnh Zika đã lưu hành rộng trên cả nước và miễn dịch của cộng đồng với virút Zika còn thấp.

Trước tình hình diễn biến phức của dịch bệnh do virút Zika, đặc biệt là số người nhiễm virút Zika đang gia tăng, Việt Nam đã triển khai kịp thời những biện pháp gì?

Bộ Y tế đã tiến hành đánh giá nguy cơ dịch bệnh do virút Zika, xây dựng kế hoạch đáp ứng dịch bệnh theo các tình huống: Dịch chưa xâm nhập; đã xâm nhập nhưng ghi nhận rải rác; dịch bùng phát. Bộ Y tế liên tục cập nhập tình hình và có thông tin khuyến cáo để người dân chủ động phòng chống, tránh gây hoang mang trong cộng đồng dân cư. Mục tiêu hiện nay là triển khai quyết liệt các biện pháp nhằm hạn chế thấp nhất sự lan truyền virút Zika tại cộng đồng và phòng Zika lây truyền ở các bà mẹ mang thai,

Han che thap nhat su lay truyen virut Zika - Anh 2

Phun xịt thuốc diệt muỗi tại khu dân cư phường 25, quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh.

Bộ Y tế cũng ban hành các hướng dẫn về giám sát, phòng chống, chẩn đoán, điều trị, hướng dẫn chăm sóc phụ nữ mang thai và tổ chức tập huấn cho toàn bộ ngành y tế trên cả nước. Chuẩn bị sẵn sàng vật tư, hóa chất, trang thiết bị, để thu dung điều trị bệnh nhân nếu dịch xảy ra. Các hoạt động giám sát, phát hiện người mắc Zika được tăng cường, đặc biệt là có các biện pháp khám sàng lọc để phát hiện phụ nữ mang thai nghi mắc Zika và trẻ sơ sinh nghi mắc chứng đầu nhỏ có liên quan đến Zika; từ đó, có biện pháp tư vấn và điều trị phù hợp. Bộ Y tế cũng phát động chiến dịch người dân tự diệt muỗi, diệt loăng quăng bọ gậy để phòng virút Zika lần 1 và 2 trên quy mô cả nước.

Bộ Y tế có khuyến cáo gì đối với người dân, đặc biệt là phụ nữ đang và sẽ mang thai để phòng chống dịch bệnh do virút Zika?

Để chủ động phòng chống dịch bệnh do virút Zika trong thời gian tới, Bộ Y tế tiếp tục đôn đốc, chỉ đạo địa phương tổ chức chiến dịch “Người dân tự diệt muỗi, lăng quăng phòng chống bệnh do virút Zika, sốt xuất huyết” lần 2 và huy động các nguồn lực triển khai các biện pháp phòng chống dịch hiệu quả. Đồng thời, Bộ tiếp tục triển khai giám sát, theo dõi sát diễn biến, tình hình dịch bệnh, chủ động dự phòng các trường hợp mắc mới và dự phòng trẻ mắc chứng đầu nhỏ trong bối cảnh có virút Zika; chỉ đạo hệ thống sản khoa, nhi khoa tiếp tục triển khai quyết liệt sàng lọc, giám sát chứng đầu nhỏ trước và sau sinh, quản lý tốt thai nghén đặc biệt phụ nữ mang thai có biểu hiện triệu chứng nghi ngờ để được tư vấn, xét nghiệm khi cần thiết.

Bộ Y tế thường xuyên cập nhật kế hoạch đáp ứng nhanh với virút Zika, quy trình giám sát, chẩn đoán xác định trẻ mắc chứng đầu nhỏ do virút Zika, phác đồ điều trị bệnh do virút Zika; tổ chức tập huấn cho hệ thống chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em về khám sàng lọc, giám sát, xét nghiệm, theo dõi trẻ mắc chứng đầu nhỏ và các biện pháp xử lý đối với các phụ nữ chuẩn bị mang thai, đang mang thai nhiễm virút Zika; tổ chức các đoàn kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn, chỉ đạo công tác phòng chống bệnh do virút Zika tại các tỉnh, thành phố trọng điểm.

Bộ Y tế khuyến cáo: Bệnh do virút Zika lây truyền chủ yếu qua muỗi vằn. Loài muỗi này sống ở trong nhà, sinh sản trong các vật chứa nước sạch. Hơn 80% người nhiễm virút Zika không có biểu hiện bệnh; còn lại biểu hiện bệnh nhẹ. Bệnh thường tự hết sau một tuần điều trị triệu chứng thông thường và không để lại di chứng gì, trừ trường hợp phụ nữ mang thai nhiễm virút Zika trong 3 tháng đầu thai kỳ có thể sinh con tật đầu nhỏ với tỷ lệ khoảng 1 - 10%.

Phụ nữ mang thai nên chủ động đăng ký theo dõi thai sản sớm để được theo dõi sức khỏe định kỳ, chẩn đoán trước sinh phát hiện chứng đầu nhỏ ở thai nhi. Nếu có biểu hiện nghi ngờ, hãy đến cơ sở y tế để thăm khám và tư vấn điều trị, xét nghiệm khi cần thiết.

Trân trọng cảm ơn Cục trưởng!

Thu Phương (Thực hiện)