Khu trục hạm USS Decatur thuộc hạm đội 3 của Hải quân Mỹ đã được phái đến hỗ trợ cho Hạm đội 7. Đây là một trong các hành động quân sự cụ thể tại Biển Đông trước thêm cuộc bầu cử Mỹ sắp diễn ra trong tháng 11.

Điều này cho thấy dự báo của các chuyên gia về tình trạng Biển Đông căng thẳng trước bầu cử Mỹ là có cơ sở. Đặc biệt là tại Scarborough, dù Tổng thống Philippines đang cố gắng ve vãn Trung Quốc nhưng đây vẫn có thể là nơi có nguy cơ đụng độ quân sự khó lường. Sự hiện diện của USS Decatur còn có giá trị biểu tượng thách thức yêu sách phi lý mà Trung Quốc đang áp đặt tại vùng biển quốc tế.

Đây là lần đầu tiên Mỹ cho Hạm đội 3 đến hoạt động tại Biển Đông, và cũng là lần đầu tiên một chiến dịch tuần tra vì quyền tự do hàng hải ở Biển Đông lại không do Hạm đội 7 chuyên trách Châu Á-Thái Bình Dương và đặt bản doanh tại Nhật Bản tiến hành. Điều này cho thấy phạm vi hoạt động của Hải quân Mỹ tại châu Á – Thái Bình Dương sẽ được mở rộng từ bán đảo Triều Tiên xuống tận vùng biển Philippines. Còn phía Trung Quốc, nước này cũng đã bổ sung tàu chiến thuộc hạm đội Đông Hải tuần tra trong khu vực. Cách đây 2 hôm, một tàu khu trục của nước này đã đến vịnh Cam Ranh trong sự tiếp đón nồng hậu của Việt Nam.

Theo Reuters, năm 2015, Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ - Đô đốc Scott Swift - dự báo một vai trò quan trọng hơn cho Hạm đội 3 tại Châu Á, khi ông cho biết đã bãi bỏ ranh giới hành chính phân định vùng hoạt động của hai hạm đội. Việc tổ chức lại hoạt động củng cố thêm chính sách xoay trục đang đối mặt với các khó khăn về ngoại giao khi Trung Quốc đang tìm mọi cách thao túng và bẻ gẫy mối liên kết giữa các nước trong khu vực.

Nguyễn Minh