Trưa 5/10 (giờ Việt Nam), hai ứng cử viên liên danh tranh cử Phó Tổng thống Mỹ năm 2016 Tim Kaine (Đảng Dân chủ) và Mike Pence (Đảng Cộng hòa) đã hoàn tất cuộc tranh luận trực tiếp đầu tiên và cũng là duy nhất diễn ra tại Farmville, Virginia.

Ông Kaine là Thượng nghị sĩ bang Virginia, còn ông Pence là Thống đốc bang Indiana. Người điều phối cuộc tranh luận là Elaine Quijano của kênh CBS News. Đài BBC News đưa tin rằng, các vấn đề nổi bật về chính sách đối nội - đối ngoại của nước Mỹ đều đã được hai ông đưa ra tranh luận.

Pence bình tĩnh và phong thái ổn định, trong khi Kaine bốc đồng và nóng vội khi tấn công đối thủ. Có thể nói Pence đã hoàn thành sứ mệnh bảo vệ ứng viên Đảng Cộng hòa. Pence từ lâu đã chống lại việc phá thai và đã ký vào một trong những luật chống phá thai nghiêm khắc nhất của quốc gia này hồi đầu năm, theo đó việc phá thai vì giới tính của con hay tình trạng khuyết tật của thai nhi là bất hợp pháp.

Trước câu hỏi "Làm thế nào quý vị đem lại sự đoàn kết cho nước Mỹ?”, Kaine nói: "Sau ngày bầu cử, mục tiêu là hợp tác cùng nhau" và Hillary Clinton có kinh nghiệm kêu gọi mọi người thỏa hiệp và đồng lòng. Pence thì nói: "Tôi nghĩ rằng cách tốt nhất mà chúng tôi có thể khiến người Mỹ xích lại gần nhau là thông qua sự thay đổi ở Washington DC... tiềm năng là thay đổi thực sự hướng đi của nước Mỹ. Khi Donald Trump trở thành tổng thống Mỹ ... Khi đó dân Mỹ sẽ tự hào và tự tin".

Hai ung vien pho Kaine - Pence: Cuoc khau chien nay lua - Anh 1

Hai ứng viên Tim Kaine (trái) và Mike Pence đang tranh luận (Ảnh: AP).

Cuộc tranh luận kéo dài 90 phút tại hội trường Đại học Longwood ở tiểu bang Virginia và được truyền hình trực tiếp trên toàn quốc vào “khung giờ vàng” 21h ngày 4/10. Hai ông Kaine và Pence đã dành phần lớn thời gian cuộc tranh luận để công kích ứng cử viên liên danh tranh cử chức tổng thống của đối thủ.

Pence cố gắng phác họa hình ảnh bà Hillary là người không đáng tin cậy để đảm đương cương vị chủ nhân Nhà Trắng và bà đã thất bại trên cương vị Ngoại trưởng Mỹ trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Barack Obama. Ông Kaine nhấn mạnh thỏa thuận hạt nhân lịch sử với Iran đang góp phần ngăn chặn Tehran phát triển vũ khí hạt nhân.

Kết quả thăm dò qua mạng internet ngay sau cuộc tranh luận cho thấy Pence được đánh giá có màn trình diễn ấn tượng hơn. Kết quả thăm dò của tờ The Wall Street Journal thậm chí còn cho thấy ông Pence đã thể hiện thuyết phục hơn tỷ phú Trump.

Hai ung vien pho Kaine - Pence: Cuoc khau chien nay lua - Anh 2

Điều khiển cuộc tranh luận nảy lửa là Elaine Quijano - dư luận cho là đã không thành công (Ảnh: AP).

Trong bối cảnh đó, theo quy định, khoảng 10.000 cử tri Mỹ bắt đầu đi bỏ phiếu sớm. Đến thời điểm này, khoảng 130.000 người đã hoàn tất sớm việc bỏ phiếu bầu chọn tổng thống Mỹ trong tổng số 130 triệu cử tri dự kiến đi bầu. Các lá phiếu bầu cử sớm sẽ chính thức được kiểm vào ngày bầu cử 8/11.

Được biết, hệ thống bầu cử Mỹ hoạt động theo hình thức phân cấp, mỗi bang sẽ tự tổ chức bỏ phiếu và kiểm phiếu. Cử tri Mỹ có thể lựa chọn hai hình thức bầu cử sớm là qua thư điện tử (email) hoặc đến văn phòng chính quyền các hạt để bỏ phiếu trực tiếp. Việc bỏ phiếu sớm bằng email được chấp nhận tại tất cả 50 bang của Mỹ, song cử tri phải đăng ký lá phiếu trước và phải khai lý do lựa chọn cách thức bỏ phiếu này.

Tại 3 bang Colorado, Oregon và Washington, nhà chức trách gửi mẫu lá phiếu tới từng địa chỉ email của cử tri đăng ký bầu cử. Trong khi đó, với cách thức bỏ phiếu trực tiếp, các điểm bỏ phiếu sẽ được mở sớm, vào khoảng tháng 10, tại 37 bang và Columbia. Cử tri bang Ohio có thể đi bỏ phiếu sớm vào ngày 12/10 tới. Tổng thống Barack Obama dự kiến sẽ tới Ohio vào ngày 14/10 để tham gia chương trình vận động bỏ phiếu sớm cho bà Hillary ở thành phố Cleveland.

Hai ung vien pho Kaine - Pence: Cuoc khau chien nay lua - Anh 3

10.000 cử tri Mỹ đi bầu sớm (Ảnh: Palm Beach Post).

Chris Cilizza của báo Washington Post bình luận rằng Elaine Quijano là kẻ thất bại: "Quijano đánh mất quyền kiểm soát cuộc tranh luận trong vài phút khi sự kiện vừa diễn ra và không giành lại được vị thế này. Cô chỉ dành cho Pence hoặc Kaine 20 hoặc 30 giây để đối đáp nhau mà không có lý do”.

Anthony Zurcher, phóng viên khu vực Bắc Mỹ của BBC News, bình luận: “Đó là một cuộc tranh luận mang tính ngẫu hứng, các chủ đề thay đổi xoành xoạch, giống như các vòng trong một game show. Tuy nhiên, cuối cùng, Mike Pence đã làm được những gì ông cần làm. Mục tiêu của ông là trấn an những người Đảng Cộng hòa đang hoảng loạn vì phần trình bày của Donald Trump tại cuộc tranh luận tuần trước và việc ông không khôn khéo trong những ngày sau đó”.

Sau cuộc tranh luận của Kaine - Pence, dự kiến hai ứng viên tổng thống Trump - Hillary sẽ tranh luận lần 2 vào ngày 9/10.

Tường Quyên (Theo BBC News, 10/2016)