Liên tiếp nhiều mẫu măng, dưa muối được kiểm tra, phát hiện nhuộm chất “kịch độc” là vàng ô.

Hai hung thuc pham tuoi song nhuom vang o gay ung thu - Anh 1

Cán bộ Ban quản lý chợ Hàn kiểm tra măng tươi bằng mắt thường. Ảnh: Tấn Việt

Liên tiếp nhiều mẫu măng, dưa muối được kiểm tra, phát hiện nhuộm chất “kịch độc” là vàng ô có khả năng gây ung thư cao tại Đà Nẵng, Huế… Tuy nhiên, ngành chức năng địa phương vẫn loay hoay biện pháp xử lý, trong khi người dùng hoang mang.

Chất vàng ô khiến măng vàng óng, bắt mắt

Những ngày qua, thông tin măng, dưa cải nhuộm vàng ô râm ran khắp các khu chợ, nhà dân. Dạo qua các chợ lớn trên địa bàn Đà Nẵng, người dân hầu như “ngó lơ” trước các quầy bán loại hàng này. Bà Trần Thị Nhu (SN 1959, tiểu thương bán rau củ tại chợ Cồn, Đà Nẵng) than thở: “Bằng mắt thường chẳng mấy ai phân biệt được cái nào ngâm, cái nào không ngâm vàng ô. Thấy họ bán thì mình mua về bán lại. Nhưng cả tuần nay ế lắm. Chẳng ai dám mua nữa”.

Tại khu chợ đầu mối Hòa Cường (quận Hải Châu), những bao măng tươi vẫn vứt lăn lóc trên sàn ki-ốt. Trong chiếc thau cũ sót lại vài lát măng ngả vàng tươi trong nước, bà K., chủ ki-ốt cho biết, măng tươi màu trắng được ngâm với chất vàng ô chỉ sau vài phút ngả màu vàng óng, bắt mắt. “Lâu nay, người ta vẫn làm thế, số lượng bán được nhiều hơn. Nhưng từ khi rộ lên việc bị phát hiện vàng ô, bán chậm lắm. Nhiều người không dám ngâm nữa”, bà K. nói.

Với kinh nghiệm bán hàng lâu năm, ông Võ Nha, chủ hộ kinh doanh bún chả cá trên đường Trần Cao Vân (phường Xuân Hà, quận Thanh Khê) cho biết: Những loại măng có màu vàng vẫn được các thực khách ưa thích, tuy nhiên loại vàng sẫm lại khiến cho nước bún cá có vị đắng, khó sử dụng. Theo ông Nguyễn Xuân Tuấn, Phó ban quản lý chợ Cồn, chợ chưa có thiết bị kiểm tra chất vàng ô nhưng nếu quan sát bằng mắt thường thấy có màu vàng sẫm, đơn vị sẽ mời Chi cục VSATTP lên kiểm tra. Mới đây, Ban quản lý chợ đã mời 13 tiểu thương kinh doanh măng tươi lên họp và yêu cầu các chủ hộ ký cam kết không bán các loại măng có màu vàng sẫm.

Tại chợ Hàn, bà Nguyễn Thị Thanh Vân, Trưởng ban quản lý chợ thừa nhận lần đầu nghe đến chất cấm vàng ô. Chợ Hàn có khoảng 15 tiểu thương bán măng tươi, đến nay nhiều hộ tạm thời nghỉ bán. Trong đợt kiểm tra mới đây, đoàn kiểm tra của chi cục đã phát hiện 1 tiểu thương bán măng tươi có chất vàng ô. Chủ hộ này đã bị tịch thu số măng và phải ký cam kết không tái phạm.

Chờ kiểm nghiệm, dân ăn mất rồi

Trao đổi với Báo Giao thông, ông Nguyễn Tứ, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý chất lượng nông, lâm và thủy sản Đà Nẵng cho biết, chưa thể xử phạt những tiểu thương bị phát hiện bán măng tươi nhuộm chất vàng ô vừa qua. Ông Tứ lý giải: Tại thời điểm kiểm tra, cán bộ của Chi cục không bắt được quả tang tiểu thương nhuộm chất vàng ô vào măng tươi.

Theo Tổ chức Ung thư thế giới (IARC), vàng ô (Auramine O) được liệt vào danh sách chất gây ung thư nhóm 3, nhóm có khả năng gây ung thư cao.

Tại Việt Nam, vàng ô là chất màu tổng hợp được sử dụng để nhuộm vải, giấy, làm màu sơn tường... Đây là chất độc hại, nên đã bị cấm trong chế biến thực phẩm và chăn nuôi.

Theo Nghị định số 178/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 của Chính phủ, việc sử dụng hóa chất không rõ nguồn gốc, bị cấm sử dụng trong thực phẩm sẽ bị xử phạt từ 70 - 100 triệu đồng hoặc phạt tù từ 1 - 20 năm.

Các tiểu thương cho rằng, chỉ mua lại từ chợ đầu mối Hòa Cường (quận Hải Châu) về bán lại và không hề biết vàng ô là chất gì. “Các đoàn kiểm tra đi xem xét măng tươi chỉ nhìn bằng mắt thường phán đoán. Khi thấy măng có màu vàng sẫm bất thường thì lấy mẫu kiểm nghiệm, chứ không dám khẳng định ngay tại chỗ với tiểu thương rằng có chất vàng ô hay không. Bởi đây là loại chất mới lần đầu xuất hiện trong thực phẩm tại Đà Nẵng”, ông Tứ cho biết thêm.

Trước những bất cập trên, mới đây, Bộ NN&PTNT có công văn cho biết, sẽ tiến hành chỉ định một số đơn vị kiểm nghiệm tạm thời chất vàng ô trong thời gian tới. Tuy nhiên, mới đây, tại cuộc họp khẩn về vấn đề chất cấm vàng ô, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Đặng Việt Dũng lo ngại: “Chờ Bộ có đơn vị kiểm nghiệm, dân ăn mất rồi. Phải lấy sức khỏe của dân làm trọng”. Thượng tá Đặng Hữu Quế, Phó phòng Cảnh sát môi trường (Công an TP Đà Nẵng) đề nghị phải đình chỉ bán, tịch thu, lập hồ sơ xử lý với các loại thực phẩm có ướp, nhuộm chất vàng ô.

Trước mắt, ông Nguyễn Tứ khuyến cáo người dân nên thận trọng với các loại măng tươi có màu vàng óng. Theo đó, bằng mắt thường, người dân nên mua các loại măng có màu trắng tự nhiên để đảm bảo sức khỏe khi sử dụng. Ngoài ra, trong thời gian tới, từ đầu mối là các tiểu thương, chi cục sẽ truy ra các cơ sở cung cấp măng tươi lớn tại Đà Nẵng để kiểm tra ngay từ nơi sản xuất.

Quảng Trị phát hiện hơn 1 tấn măng ngâm chất vàng ô

Ngày 13/4, ông Lê Quang Biên, Trưởng phòng Thanh tra, Chi cục quản lý chất lượng nông, lâm và thủy sản (Sở NN&PTNT) Quảng Trị cho biết, vừa kiểm tra, phát hiện 5/7 mẫu măng (chợ Đông Hà 3 mẫu, chợ tại Gio Linh 1 mẫu và chợ tại TX Quảng Trị 1 mẫu) dương tính với chất vàng ô. Trong đó, một mẫu thuộc lô hàng khoảng 1 tấn măng trong 15 thùng nhựa của một tiểu thương tại chợ Đông Hà.

Tiểu thương này cho biết, số măng trên được nhập lại từ một người ở thị trấn Khe Sanh (huyện Hướng Hóa, Quảng Trị). Theo ông Biên, việc xử phạt hành vi kinh doanh măng có chất vàng ô này đang vướng… vì chưa có chỉ định.

“Theo quy định, muốn xử phạt thì cán bộ lấy mẫu phải được đào tạo, tập huấn. Gửi mẫu đi Phòng kiểm nghiệm được chỉ định. Trong khi đó, Phòng kiểm nghiệm có chức năng kiểm nghiệm, nhưng chất vàng ô này chưa được cơ quan chức năng chỉ định kiểm nghiệm…”.

Duy Lợi

Duy Lợi - Tấn Việt