Hình ảnh người cha ngồi nhả khói mù mịt ngay trước mặt con cái, giữa những người thân trong gia đình, đồng nghiệp đã trở nên quen thuộc ở Việt Nam. Thói quen sinh hoạt tùy hứng, vô ý thức của nhiều người nghiện thuốc lá khiến trẻ em, phụ nữ trở thành người hút thuốc thụ động, sức khỏe bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Theo đại diện của Chương trình Phòng chống tác hại thuốc lá, Bộ Y tế, hút thuốc là thói quen của nam giới và họ thường hút thuốc trong nhà. Trẻ em trở thành nạn nhân đầu tiên hít phải khói thuốc lá. Hút thuốc thụ động đặc biệt nguy hiểm cho trẻ em vì phổi của trẻ chưa phát triển hoàn thiện và nhạy cảm hơn với các chất kích thích và chất độc trong khói thuốc. Trẻ có bố mẹ hút thuốc sẽ bị giảm các chức năng của phổi và dễ gặp các vấn đề sức khỏe. Hút thuốc thụ động ở trẻ em có thể gây viêm đường hô hấp, hen, viêm tai giữa, đột tử ở trẻ sơ sinh (SID), kém phát triển chức năng phổi và làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại bệnh khác.

Hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh

Qua nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ đột tử ở trẻ em bị phơi nhiễm với khói thuốc lá trong quá trình bào thai hoặc trong giai đoạn sơ sinh cao hơn trẻ em khác từ 1,4 cho đến 8,5 lần. Hội chứng trẻ chết đột tử cũng được biết như cái chết khi đang ngủ, được định nghĩa như cái chết bất ngờ của trẻ nhỏ mà không có bằng chứng về bệnh tật nào khác có thể gây tử vong khi khám nghiệm tử thi.

Cân nặng khi sinh thấp

Trẻ sơ sinh có mẹ tiếp xúc thụ động với khói thuốc khi sinh ra có cân nặng trung bình thấp hơn những trẻ khác khoảng 200 gam.

Các vấn đề về hô hấp

Trong các vấn đề về hô hấp đối với trẻ hút thuốc lá thụ động có hai loại: Viêm đường hô hấp cấp tính và mãn tính.

Hai hung nhung dua tre bi dau doc boi nguoi than hut thuoc - Anh 1

Trẻ nhỏ bị mắc bệnh nặng do hút thuốc lá thụ động.

Viêm đường hô hấp cấp tính là bệnh cấp tính phổ biến nhất trong thời kỳ thơ ấu. Các bệnh hô hấp cấp tính có thể chia ra thành các bệnh liên quan tới đường hô hấp trên và đường hô hấp dưới (viêm thanh quản, viêm phế quản, viêm phổi). Khói thuốc thụ động thấm vào đường dẫn khí và phế nang của phổi có thể gây bệnh hô hấp cấp tính và làm bệnh này nặng hơn do làm tăng phù nề và viêm của phổi. Nhìn chung các nguy cơ làm bệnh hô hấp cấp tính trầm trọng thêm cao hơn ở trẻ có bố, mẹ hoặc cả hai hút thuốc hoặc có một người trong gia đình hút thuốc. Nguy cơ mắc các bệnh hô hấp cấp tính cũng tăng lên cùng với sự tiếp xúc với khói thuốc thụ động.

Những triệu chứng bệnh hô hấp mãn tính ở trẻ nhỏ là ho nhiều, nhiều nước dãi hoặc đờm và thở khò khè. Nhiều nghiên cứu dịch tễ học đã chứng minh sự tiếp xúc khói thuốc thụ động với tăng nguy cơ mắc các triệu chứng trên. Nguy cơ mắc các triệu chứng hô hấp mãn tính ở trẻ sơ sinh có bố, mẹ hoặc chỉ mẹ hút thuốc cao hơn 1,2 đến 1,5 lần so với trẻ khác.

Có thể mất khả năng nghe do hít phải khói thuốc

Các nghiên cứu cho thấy có đủ bằng chứng để chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa hút thuốc thụ động ở trẻ em và bệnh tai giữa (bao gồm bệnh viêm tai giữa tái phát và cấp tính) và chảy mủ tai mãn tính. Tỷ lệ mắc viêm tai giữa tái phát và chảy mủ tai mãn tính ở trẻ có tiếp xúc thường xuyên với hút thuốc lá thụ động cao hơn so với trẻ không phơi nhiễm với khói thuốc lá là 1,3 lần (đối với viêm tai giữa tái phát) và 1,4 lần (đối với chảy mủ tai mãn tính). Bệnh viêm tai giữa có thể dẫn tới mất khả năng nghe.

Tăng 30% trường hợp hen ở trẻ nhỏ

Hen là một dạng mắc hô hấp mãn tính do sưng đường dẫn khí, làm cản trở một phần đường dẫn khí, gây thường xuyên thở khò khè và khó thở. Nếu trẻ đã bị bệnh hen, hút thuốc thụ động sẽ làm bệnh trầm trọng hơn và tái phát bệnh thường xuyên hơn. Hút thuốc lá thụ động làm tăng 30% trường hợp hen ở trẻ nhỏ; nó cũng làm tăng tỷ lệ mắc các triệu chứng như ho, khò khè, có đờm, thở nông ở trẻ độ tuổi đến trường lên khoảng 30%.

Sự phát triển chức năng phổi

Mẹ hút thuốc lá trong quá trình mang thai được chứng minh là có ảnh hưởng đến chức năng phổi của trẻ. Kết quả tổng hợp nghiên cứu cho thấy trẻ hút thuốc lá thụ động bị giảm 4,8% tỷ suất thở ra giữa kỳ và 4,3% tỷ suất thở ra cuối kỳ.

Những công bố về tác hại vô cùng nguy hiểm do hút thuốc lá thụ động đối với trẻ nhỏ, chúng ta cần có biện pháp ngăn chặn triệt để ngay từ bây giờ. Đó là việc kiểm soát người hút thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm hút thuốc lá, là việc tác động hàng ngày, hàng giờ đến tâm lý người hút thuốc để họ có ý thức phòng tránh hậu quả từ khói thuốc cho trẻ em và người thân.

Nghĩa vụ của người hút thuốc lá:

1. Không hút thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm hút thuốc lá.

2. Giữ vệ sinh chung, bỏ tàn, mẩu thuốc lá đúng nơi quy định khi hút thuốc lá tại những địa điểm được phép hút thuốc lá.

3. Không hút thuốc lá trong nhà khi có trẻ em, phụ nữ mang thai, người bệnh, người cao tuổi.

(Điều 13, Luật phòng chống tác hại của thuốc lá)

Trẻ nhỏ bị mắc bệnh nặng do hút thuốc lá thụ động.

Minh Phương