CTCP Vận tải và Xếp dỡ Hải An (HAH) dự kiến sẽ chính thức giao dịch trên HOSE vào ngày 11/03 với giá niêm yết là 40,000 đồng, được nâng lên so với mức giá niêm yết dự kiến là 37,000 đồng/cp. Cùng với việc niêm yết, giá trị đầu tư của các cổ đông lớn có sự nhảy vọt đáng kể.

Công ty được đánh giá là một trong số các doanh nghiệp có vị trí địa lý thuận lợi, cơ sở vật chất tốt đối với hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ vận tải đường biển và khai thác cảng biển. Cảng Hải An được đánh giá là có lợi thế cạnh tranh do vị trí của cảng nằm ở hạ lưu sông Cấm, mớn nước sâu hơn nên có lợi thế trong việc đón các tàu có trọng tải tới 20,000 DWT.

Tuy nhiên, nhược điểm của Cảng Hải An là chỉ có duy nhất 1 cầu tàu, trong khi đó Cảng Hoàng Diệu mặc dù các điều kiện đều không đáp ứng tốt như Cảng Hải An nhưng nhờ số cầu tàu nhiều hơn có thể đáp ứng tốt cho khâu sắp xếp và sử dụng các dịch vụ cảng.

Trong năm 2014, HAH ghi nhận doanh thu thuần đạt 430.7 tỷ đồng, tương đương 83% kế hoạch năm, tuy nhiên lãi ròng cả năm đạt 133.3 tỷ đồng, vượt 67% kế hoạch. Năm 2015, HAH đặt kế hoạch doanh thu dự kiến tăng 59% so với thực hiện 2014. Tăng trưởng này chủ yếu đến từ hoạt động vận tải trên tuyến nội địa sau khi HAH hoàn thành việc mua mới 2 tàu HaiAn Park và HaiAn Song. Tuy nhiên, do hoạt động vận tải này là để đảm bảo “đầu vào” cho cảng Hải An, do đó doanh thu dự kiến tuy tăng nhưng do chi phí đầu tư lớn nên lãi ròng theo kế hoạch 2015 giảm 16% ở mức 112 tỷ đồng.

Và trong 2 năm tới, HAH chưa có kế hoạch tăng vốn điều lệ.

Điểm đáng chú ý, hiện tại HAH có 4 cổ đông lớn là: CTCP Giao nhận Kho vận Ngoại thương TPHCM – Transimex SaiGon (HOSE: TMS ) nắm giữ 5,565,250 cp, tương ứng với tỷ lệ 24.38%; CTCP Hàng hải Hà Nội (HOSE: MHC ) nắm giữ 6,478,120 cp, tương ứng với tỷ lệ 27.93%; CTCP Đầu tư và Vận tải Hải Hà nắm giữ 2,080,000 cp, tương ứng với tỷ lệ 8.97% và CTCP Cung ứng và Dịch vụ Kỹ thuật Hàng hải (HNX: MAC ) nắm giữ 1,470,401 cp, tương ứng với tỷ lệ 6.34%.

Số cổ phần mà các cổ đông lớn nắm giữ đã chiếm tới 67.6% tổng số cổ phần đang lưu hành. Với việc niêm yết trên HOSE với giá 40,000 đồng/cp, điều chỉnh so với mức giá dự kiến ban đầu là 37,000 đồng/cp, giá trị các khoản đầu tư này tính theo giá niêm yết sẽ tăng lên gấp nhiều lần so với ban đầu.

Theo đó, giá trị khoản đầu tư vào HAH của MHC sẽ lên tới 259 tỷ đồng (giá trị sổ sách là 128.6 tỷ), của TMS là 226.2 tỷ (giá trị sổ sách 71.25 tỷ) và của MAC là 58.5 tỷ (giá trị sổ sách là 16.4 tỷ).

Tuy nhiên, việc giá trị khoản đầu tư vào HAH cao hơn giá sổ sách mới chỉ giúp cho các doanh nghiệp này ghi nhận tăng giá trị khoản đầu tư dài hạn và tăng giá trị tài sản. Nếu muốn khoản chênh lệch này được ghi nhận vào lợi nhuận, các cổ đông này cần phải bán cổ phiếu HAH. Điều này cũng dẫn đến những e ngại chốt lời từ cổ đông lớn sau khi cổ phiếu chính thức lên sàn.

Và trong quá khứ, trường hợp mới niêm yết đã bị các cổ đông “quay mặt bỏ đi” không phải hiếm. SNC là một ví dụ điển hình cho trường hợp này. “Chân ướt chân ráo” bước lên sàn giao dịch UPCoM với ký hiệu mã SNC chỉ khoảng 3 tháng. Thế nhưng, hàng loạt lãnh đạo chủ chốt cùng tổ chức lớn lần lượt thoái sạch vốn khỏi CTCP XNK Thủy sản Năm Căn bất chấp kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh. 2 cổ đông đã khởi đầu cho xu hướng này là Thủy sản Minh Hải và SCIC với khối lượng đăng ký thoái vốn lên tới gần 28% tổng số cp đang lưu hành. Trong khi đó, các thành viên Ban lãnh đạo cũng lần lượt đăng ký bán hết số cp đang nắm giữ.

Câu chuyện SNC và HAH đều có điểm chung là các doanh nghiệp mới niêm yết được đưa ra với những tiềm năng tăng trưởng trong tương lai, tuy nhiên kết quả liệu có giống nhau hay không vẫn cần thời gian giải đáp.

Minh Tuấn