Vai trò của giao thông công cộng là đặc biệt quan trọng đối với Thủ đô Hà Nội và được xem là chìa khóa để giải quyết bài toán giao thông vận tải hiện này.

Ha Noi tim huong xu ly un tac giao thong - Anh 1

Ảnh minh họa

Theo ông Nguyễn Hồng Tiến, Cục trưởng Cục Hạ tầng kỹ thuật (Bộ Xây dựng), giao thông đóng vai trò quan trọng trong phát triển đô thị và có ý nghĩa đặc biệt trong xây dựng đô thị theo hướng xanh và bền vững. Giao thông công cộng là bộ phận cấu thành của hệ thống giao thông vận tải đô thị.

Chiến lược phát triển giao thông vận tải của Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến 2030 cũng đặt ra yêu cầu cơ bản về phát triển giao thông công cộng. Mục tiêu đặt ra là nhanh chóng phát triển phương thức vận tải nhanh, khối lượng lớn đối với các đô thị lớn; bảo đảm tỷ lệ đảm nhận vận tải hành khách công cộng từ 25-30% đến năm 2020; phát triển vận tải ở các đô thị theo hướng sử dụng vận tải công cộng là chính, bảo đảm hiện đại-an toàn-tiện lợi. Đồng thời, kiểm soát sự gia tăng phương tiện cá nhân.

Riêng đối với Hà Nội, ông Đào Ngọc Vinh, Giám đốc Trung tâm Tư vấn quốc tế - TEDV cho biết, theo Quy hoạch chung, Hà Nội có cấu trúc dạng chùm đô thị, gồm 1 đô thị trung tâm ở giữa nằm trong đường vành đai 4 và 5 đô thị vệ tinh xung quanh gồm Sóc Sơn, Sơn Tây, Hòa Lạc, Xuân Mai và Phú Xuyên. Phân cách giữa các đô thị trung tâm và vệ tinh là các vùng "xanh" hạn chế xây dựng để tạo môi trường và cảnh quan tốt cho Thành phố.Trong vùng "xanh" có 3 đô thị sinh thái là thị trấn trung tâm các huyện gồm Phúc Thọ, Quốc Oai, Sóc Sơn.

Đô thị trung tâm sẽ là hạt nhân của Thủ đô, là trung tâm chính trị, kinh tế-xã hội. Các đô thị vệ tinh là trung tâm các tiểu vùng được định hướng phát triển hoàn chỉnh, hỗ trợ cho đô thị trung tâm, tránh tập trung dân cư quá lớn vào đô thị trung tâm.

Cấu trúc đô thị này sẽ quyết định mô hình hệ thống giao thông được phát triển theo dạng các trục đường hướng tâm và đường vành đai.

Ông Vinh cho rằng, Quy hoạch xây dựng vùng Thủ đô phù hợp với Quy hoạch phát triển giao thông Việt Nam được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội, quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Phát triển mạng lưới kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, bền vững, hiện đại, dễ tiếp cận, thuận lợi đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân và thân thiện với môi trường.

Về quy hoạch hạ tầng giao thông Thủ đô, hạ tầng vận tải được quy hoạch theo mỗi loại hình đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường hàng không.

Đặc biệt, Hà Nội sẽ quy hoạch 8 tuyến đường sắt đô thị trong khu vực đô thị trung tâm.Một số tuyến được kéo dài tới các đô thị vệ tinh. Một tuyến kết nối trực tiếp 3 đô thị vệ tinh. Tổng chiều dài các tuyến đường sắt đô thị khu vực đô thị trung tâm đạt khoảng 300 km.

Về xe buýt nhanh BRT, sẽ quy hoạch 8 tuyến xe buýt nhanh với tổng chiều dài khoảng 205 km. Một số tuyến đường sắt đô thị trong giai đoạn đầu có thể nghiên cứu khai thác sử dụng hình thức xe buýt nhanh như tuyến số 4, số 8 và tuyến Sơn Tây-Hòa Lạc-Xuân Mai...

Bên cạnh quy hoạch về hạ tầng cho giao thông thì một mảng rất quan trọng cần thực hiện đó là quy hoạch về vận tải. Yếu tố hạ tầng luôn là điều kiện cần, còn yếu tố vận tải sẽ là điều kiện đủ, đảm bảo cho hệ thống giao thông vận tải phát huy được vai trò của mình trong phục vụ đời sống xã hội.

Đối với đô thị, đặc biệt là các đô thị lớn, có mật độ dân số cao như Hà Nội, bài toán lớn nhất của vận tải cần giải quyết đó là vận tải hành khách công cộng.

Giao thông công cộng là giao thông phục vụ chung cho mọi người, hạ tầng và phương tiện sử dụng cho giao thông công cộng thường là hệ thống đường sắt đô thị, hệ thống xe buýt nhanh, hệ thống buýt thường các loại, hệ thống xe điện, taxi. Trong đó đường sắt đô thị là hệ thống xương sống và không thể thiếu với các đô thị lớn, mật độ dân số đông.Kinh nghiệm cho thấy với đô thị có hơn 1 triệu dân là cần phải nghĩ đến loại hình đường sắt đô thị.

“Theo các nghiên cứu, khu vực đô thị trung tâm Hà Nội có hơn 3 triệu dân, chưa có đường sắt đô thị, thị phần vận tải hành khách công cộng hiện chỉ 10-12% thì hiện tượng tắc đường hiện nay có thể xem là một tất yếu. Việc sớm đầu tư phát triển hệ thống giao thông công cộng để nâng cao thị phần, hạn chế phương tiện cá nhân hiện nay được xem là chìa khóa để giải quyết bài toán giao thông tại Thủ đô Hà Nội hiện nay”, ông Vinh nói.

Với tầm quan trọng của hệ thống giao thông công cộng, thì định hướng đến năm 2020, xe buýt vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong thị phần vận tải của hệ thống giao thông công cộng Hà Nội. Xe buýt nhanh được quy hoạch lâu dài trên 8 tuyến và 3 tuyến quá độ khi có lưu lượng lớn sẽ chuyển thành đường sắt đô thị. Theo thực tế giao thông của từng giai đoạn, có thể xem xét bố trí tuyến xe buýt nhanh trên một số tuyến đường có đủ điều kiện về hạ tầng. Từng bước hạn chế phương tiện cá nhân, chủ yếu là xe máy.

Theo Thành Nam/Chinhphu.vn