Hàng chục hộ dân ở Hà Giang đã nhiều năm liền đội đơn đi khắp nơi đòi lại công bằng bởi đất của họ bị thu hồi để xây khu làm việc của cơ quan huyện nhưng việc đền bù và tái định cư vẫn chưa thỏa đáng.

Tòa soạn nhận được đơn thư của các ông bà: ông Bùi Đức Xuân sinh năm 1956, ông Mã Quang Huy sinh năm 1979, ông Lương Xuân Đông sinh năm 1952, bà Hoàng Thị Hồng sinh năm 1972, bà Bùi Thị Tính sinh năm 1972, ông Nguyễn Ngọc Thơ 1962 và ông Vương Tiến Cấp sinh năm 1964, đều có hộ khẩu thường trú tại tổ 2 thị trấn Yên Bình, huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang là những hộ trên nằm trong diện quy hoạch khu dân cư cụm H và một số hộ đã được thu hồi để xây dựng khu làm việc của cơ quan huyện, nhưng đến nay những chính sách, chế độ đối với việc đền bù và tái định cư khi bị thu hồi đất vẫn chưa thỏa đáng. Người dân đã nhiều lần gửi đơn khiếu nại đến các cơ quan có thẩm quyền nhưng đã 12 năm ròng, mọi việc vẫn chưa có hồi kết.

Áp giá đất đền bù bằng văn bản hết hiệu lực!?

Ngày 22/12/2003, UBND tỉnh Hà Giang có Quyết định số 3514/QĐ - UB, về việc phê duyệt quy hoạch chung huyện lị Quang Bình. Ngay sau đó, ngày 6/1/2004 UBND huyện Quang Bình đã tổ chức kê khai, kiểm đếm, lên phương án đền bù, áp giá đền bù đối với diện tích đất của các hộ dân. Điều trớ trêu ở đây là việc thu hồi đất được thực hiện vào năm 2004, nhưng lại áp giá đền bù theo Quyết định phê duyệt giá đất số 1480/QĐ-UB của UBND tỉnh ban hành vào ngày 23/12/1996?

Ha Giang: Hang chuc ho dan nhieu nam doi don di keu cuu - Anh 1

Ông Nguyễn Ngọc Thơ với tập biên lai thu thuế nhà đất của năm năm qua.

Trả lời phóng viên về câu hỏi vì sao, năm 2003 tỉnh có quyết định phê duyệt quy hoạch, nhưng khi áp giá đền bù cho dân lại áp dụng vào khung giá của quyết định đã hết hiệu lực, ông Đặng Ngọc Tĩnh - Phó phòng Tài chính kế hoạch (nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng đền bù và giải phóng mặt bằng) trần tình: “Huyện Quang Bình được chia tách vào cuối năm 2003 do vậy công tác tập kết chuẩn bị về nhân sự nói chung gặp nhiều bất cập.

Khi mới bắt đầu công tác đền bù thì một số hộ được áp dụng đơn giá theo Quyết định 1480/QĐ-UB ngày 23/12/1996. Những hộ còn lại được áp dụng theo đơn giá theo Quyết định 2487/QĐ-UB ngày 24/8/2004 và ông Tĩnh khẳng định rằng với tư cách nguyên là Phó Chủ tịch Hội đồng đền bù và giải phóng mặt bằng đồng thời cũng là đơn vị tham mưu giúp việc cho UBND thì việc áp dụng khung giá đền bù theo Quyết định 1480/QĐ-UB ngày 23/12/1996 đều tuân thủ tất cả các văn bản từ Chính phủ đến UBND các cấp là hoàn toàn đúng trình tự pháp luật, đúng đơn giá tại từng thời điểm”.

Thực tế tại thời điểm thu hồi đất để quy hoạch xây dựng thị trấn Yên Bình và huyện lỵ Quang Bình vào năm 2003 thì UBND tỉnh đã có ban hành quyết định về giá đất tại Quyết định 1039/QĐ-UB ngày 25/5/2005. Nhưng có phải cơ quan chính quyền huyện hay cơ quan tham mưu giúp việc cố tình lờ đi quyết giá đất mới để rồi người dân phải nhân tiền đền bù với khung giá đất rẻ hơn?

Trong khi đó ngày 26/5/2005 UBND huyện ra Quyết định số 960/QĐ-UB thu hồi đất của ông Hoàng Tiến Ngân để xây dựng nhà làm việc Huyện ủy với tổng diện tích là 3.719 m2 (trong đó đất thổ cư là 400 m2, đất vườn tạp là 3.319 m2).

Năm 2004 UBND huyện ra Quyết định số 337/QĐ-UB thu hồi 266 m2 đất trồng lúa của ông Ngân để quy hoạch làm khu dân cư C1 + C2 +C3 và tiếp tục vào năm 2006 ông Ngân bị thu hồi 490 m2 (trong đó đất trồng cây lâu năm khác là 207 m2, đất trồng lúa là 35m2, đất nuôi trồng thủy sản là 248 m2) tại Quyết định số 556/QĐ-UB ngày 12/4/2006 để làm trục đường 3 đoạn 3 (km 0 +733.2) tại thời điểm thu hồi đất căn cứ vào quyết định thu hồi ra sau quyết định ban hành giá đất. Vậy câu hỏi được đặt ra là tại sao cơ quan có thẩm quyền thu hồi đất không áp dụng giá đất của Quyết định 1039/QĐ-UB ngày 25/5/2005 mà lại áp dụng giá đất tại Quyết định 1480/QĐ-UB ngày 23/23/1996???

Câu chuyện người dân thắc mắc về việc áp dụng khung giá đất của văn bản hết hiệu lực đến cơ quan có thẩm quyền, nhưng nhiều lần tổ chức họp dân vào năm 2013 do ông Triệu Tài Phong (khi đó đang là Chủ tịch UBND huyện Quang Bình) vẫn chưa thẳng thắn nhận lỗi về việc áp dụng văn bản có hiệu lực mà chỉ đưa ra những lý luận thiếu thuyết phục.

Tại buổi làm việc như trong biên bản có ghi ý kiến của ông Chủ tịch trả lời thắc mắc của dân về việc áp dụng khung giá đất của Quyết định 1480, biên bản ghi rõ tại mục 6: Về đơn giá theo Quyết định 1480/QĐ-UB ngày 20/11/1996 (quyết định đúng là 1480/QĐ-UB ngày 23/12/1996, theo lời ông Tĩnh) của UBND tỉnh là quy định về cây cối, vật kiến trúc, tài sản trên đất, chứ không phải là đơn giá đất như các hộ dân kiến nghị.

Phóng viên đã đưa vấn đề này hỏi ông Tĩnh xem có quyết định nào ban hành giá đất riêng và giá cây trồng và vật kiến trúc, tài sản trên đất không? Nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng đền bù và giải phóng mặt bằng Đặng Ngọc Tĩnh đã trả lời với phóng viên rằng: “Nội dung tại mục 6 của biên bản tiếp công dân ngày 24/9/2013 do Chủ tịch UBND huyện chủ trì là không chính xác, lỗi do văn thư, người ghi chép tại buổi làm việc đấy”.

Ha Giang: Hang chuc ho dan nhieu nam doi don di keu cuu - Anh 2

Đất nằm trong quy hoạch chi tiết vẫn phải đóng thuế nhà đất hàng năm?

Là một trong những hộ dân nằm trong khu quy hoạch cụm dân cư khu H, gia đình ông Nguyễn Ngọc Thơ đã 12 năm chờ đợi được về khu đất mới, mong được hỗ trợ về chính sách hỗ trợ việc làm khi nhà nước thu hồi đất, nhưng từng đấy thời gian đợi chờ, căn nhà đã sập xệ gần như xuống cấp hoàn toàn, không những không được sửa chữa mà còn vẫn phải nộp thuế nhà đất đến 5 năm liền.

Trả lời chất vấn về vấn đề này thì đại diện phía chính quyền là Phó Chủ tịch Hội đồng đền bù và giải phóng mặt bằng trả lời rằng: “Huyện đã có chỉ đạo cơ quan thuế kiểm tra xác minh sự việc trên”. Sự việc kéo dài đã lâu, không rõ cơ quan thuế đã xác minh đến đâu mà đến thời điểm này huyện vẫn chưa có câu trả lời xác đáng cho người dân?

Tại khoản 7, Điều 10 Thông tư số 153/2011/TT-BTC “Hướng dẫn về thuế sử dụng đất phi nông nghiệp quy định: “Hộ gia đình, cá nhân trong năm bị thu hồi đất ở theo quy hoạch, kế hoạch được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt thì được miễn thuế trong năm thực tế có thu hồi đối với đất tại nơi bị thu hồi và đất tại nơi ở mới”.

Cũng tại buổi làm việc với phóng viên, ông Tĩnh đã trả lời thắc mắc của dân thông qua câu hỏi của phóng viên là Cụm dân cư H đã có quy hoạch 12 năm nay rồi, có được xem là quy hoạch treo không, một lần nữa ông Tĩnh khẳng định là cụm dân cư H không nằm trong quy hoạch treo.

Căn cứ tại khoản 2, 3, 4 Điều 49 Luật Đất đai 2013 quy định về quyền của người sử dụng đất khi có quy hoạch như sau:

“2. Trường hợp quy hoạch sử dụng đất đã được công bố mà chưa có kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện thì người sử dụng đất được tiếp tục sử dụng và được thực hiện các quyền của người sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Trường hợp đã có kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện thì người sử dụng đất trong khu vực phải chuyển mục đích sử dụng đất và thu hồi đất theo kế hoạch được tiếp tục thực hiện các quyền của người sử dụng đất nhưng không được xây dựng mới nhà ở, công trình, trồng cây lâu năm; nếu người sử dụng đất có nhu cầu cải tạo, sửa chữa nhà ở, công trình hiện có thì phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép theo quy định của pháp luật.

3. Diện tích đất ghi trong kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã được công bố phải thu hồi để thực hiện dự án hoặc phải chuyển mục đích sử dụng đất mà sau 03 năm chưa có quyết định thu hồi đất hoặc chưa được phép chuyển mục đích sử dụng đất thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch sử dụng đất phải điều chỉnh, hủy bỏ và phải công bố việc điều chỉnh, hủy bỏ việc thu hồi hoặc chuyển mục đích đối với phần diện tích đất ghi trong kế hoạch sử dụng đất. Trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch sử dụng đất không điều chỉnh, hủy bỏ hoặc có điều chỉnh, hủy bỏ nhưng không công bố việc điều chỉnh, hủy bỏ thì người sử dụng đất không bị hạn chế về quyền theo quy định tại khoản 2 Điều này.

4. Khi kết thúc kỳ quy hoạch sử dụng đất mà các chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất chưa thực hiện hết thì vẫn được tiếp tục thực hiện đến khi quy hoạch sử dụng đất kỳ tiếp theo được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định, phê duyệt”. Như vậy, trong thời gian có quy hoạch sử dụng đất, người sử dụng đất vẫn được thực hiện quyền của người sử dụng đất bao gồm quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất khi có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nếu quy hoạch đã có kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện thì người mua không được xây mới nhà cửa.

Qua nội dung phản ánh của các tổ 2 thị trấn Yên Bình, huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang, chúng tôi đề nghị các cơ quan chức năng có thẩm quyền thuộc huyện Quang Bình; tỉnh Hà Giang cần vào cuộc xem xét và giải quyết dứt điểm sự việc trên theo đúng các quy định của pháp luật nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho công dân cũng như đảm bảo được đúng các quy hoạch, kế hoạch của tỉnh trong việc thực hiện dự án. Chúng tôi sẽ tiếp tục tìm hiểu sự việc và thông tin tới bạn đọc.

Võ Việt - Trịnh Hưng/KD&PL