Về hưu từ năm 2010, nhưng đến năm 2014, Diệu bị bắt vì hành vi tham nhũng gần 2 nghìn tỷ đồng trong thời gian đương chức.

Theo Tân Hoa xã, từ 1 - 3/11, Tòa án thành phố Mậu Danh (Quảng Đông) đã mở phiên tòa xét xử Trang Diệu, 66 tuổi, nguyên Chủ tịch Tập đoàn Vật tư Quảng Đông, về tội tham ô số tiền kỷ lục 570 triệu NDT (gần 2 nghìn tỷ đồng).

Kết thúc phiên xử, tòa án đã kết luận Trang Diệu phạm các tội nhận hối lộ, tham ô và cố ý tiêu hủy sổ sách kế toán. Tuy nhiên, mức án phạt chưa được công bố mà sẽ “tuyên bố vào thời gian khác”.

“Nhân vật điển hình”

Trang Diệu từng được tặng danh hiệu vinh dự “Lao động điển hình toàn quốc”. Sinh năm 1950 tại Phổ Ninh, Quảng Đông, Diệu là thanh niên trí thức về nông trường ở đảo Hải Nam, sau đó học khoa Kinh tế, Đại học Trung Sơn.

'Ha canh' suot 4 nam, quan tham 2 nghin ty bat ngo bi bat - Anh 1

Trang Diệu lúc được nhận danh hiệu lao động điển hình

Sau khi tốt nghiệp đại học, Diệu liên tục làm công tác quản lý kinh tế và lãnh đạo hành chính. Năm 1987, Diệu được bình là chuyên gia kinh tế cao cấp đợt đầu. Thập niên 1990, Diệu được giao giữ chức Cục phó Vật giá tỉnh Quảng Đông, là người đầu tiên đề xuất quan điểm “cơ quan chính quyền cần chuyển chức năng từ quản lý sang phục vụ quản lý”.

Năm 1996, ở tuổi 46, Trang Diệu trở thành Tổng giám đốc Tổng công ty Tập đoàn Vật tư Quảng Đông. Khi Trang Diệu nhận chức Tổng giám đốc, tổng công ty này đang ở trong tình trạng “nát bét”, thua lỗ tới 130 triệu NDT, trong khi từ 1994 về trước, đây là đơn vị nộp thuế lớn của tỉnh, mỗi năm nộp lãi hơn 100 triệu NDT.

Trang Diệu đã “đại phẫu thuật” từ chấn chỉnh công tác cán bộ, dẹp bỏ các hiện tượng tiêu cực, cải cách toàn diện… Kết quả đã chuyển lỗ thành lãi, từ 1997, quy mô kinh doanh luôn tăng trên 20%/năm, đạt thu nhập gần 100 tỷ NDT/năm, năm 2015 được xếp thứ 157 trong “top 500 doanh nghiệp mạnh nhất Trung Quốc”.

Cùng với sự hồi sinh của Tập đoàn, Diệu cũng liên tiếp nhận được các danh hiệu vinh dự, Năm 1999, Diệu được Đại học Trung Sơn mời làm Giáo sư thỉnh giảng, hướng dẫn nghiên cứu sinh Thạc sĩ. Năm 2005, Diệu được trao danh hiệu Lao động điển hình toàn quốc. Diệu còn được bầu làm ủy viên chính hiệp tỉnh.

Trang Diệu từng nổi tiếng với những phát biểu chống tham nhũng trên báo chí, như “Tôi kiên quyết không tha thứ những kẻ làm tổn hại lợi ích tập đoàn, chân trong chân ngoài”. Năm 2003, Diệu nói: “Tôi hài lòng với mức thu nhập hiện tại (4.000 – 5.000 NDT/tháng). Tôi không hút thuốc, không uống rượu, không tới hộp đêm, cơ bản không tiêu xài gì. Với mức thu nhập như thế là rất đủ với gia đình 3 người”.

Tháng 11/2010, ở tuổi 60, Trang Diệu “hạ cánh an toàn”. Sau khi nghỉ hưu, ông ta còn được tỉnh mời ra làm cố vấn nhiệm kỳ 5 năm.

Bất ngờ sa lưới

Ngày 17/10/2014, Ủy ban Kiểm tra kỷ luật tỉnh ủy Quảng Đông bất ngờ ra thông báo cho biết, Trang Diệu bị điều tra vì có dấu hiệu vi phạm kỷ luật nghiêm trọng.

'Ha canh' suot 4 nam, quan tham 2 nghin ty bat ngo bi bat - Anh 2

Trang Diệu khi còn đương chức

Cuối tháng 9/2015, viện kiểm sát tỉnh đã kết thúc điều tra về việc Diệu có dấu hiệu phạm tội lạm dụng chức quyền, tham ô, nhận hối lộ và ra quyết định khởi tố. Hơn 1 năm sau, ông ta bị Tòa án Mậu Danh đưa ra xét xử.

Vụ Trang Diệu được phát hiện sau vụ bắt Lý Hiểu Hồng, nguyên Phó chủ nhiệm Trung tâm xử lý môi trường thuộc Tập đoàn Vật tư Quảng Đông. Hồng khai cấu kết với Diệu chiếm dụng 400.000 NDT quản lý phí, hối lộ cho Diệu 250.000 NDT và 60% cổ phiếu của công ty X và gian dâm trong thời gian dài với ông ta.

Lý Hiểu Hồng cũng đã bị Viện Kiểm sát Mậu Danh khởi tố vì tội tham ô, cố ý tiêu hủy sổ sách chứng từ.

Theo cáo buộc của viện kiểm sát, thời gian phạm tội của Trang Diệu kéo dài trong 14 năm, chia làm 3 giai đoạn với 3 vấn đề: Từ 1999 - 2009, Trang Diệu đã lợi dụng chức vụ, một mình và cấu kết với người khác để tham ô 554,37 triệu NDT; Từ 2002 - 2012, mang lại lợi ích không chính đáng cho người khác để được hối lộ 16,5 triệu NDT; Tháng 8/2013 cấu kết với người khác tiêu hủy sổ sách, chứng từ.

Đáng chú ý, khi sổ sách kế toán, chứng từ bị tiêu hủy thì Trang Diệu đã về hưu gần 4 năm. Một năm sau khi sổ sách, chứng từ bị tiêu hủy thì Diệu bị điều tra vì có dấu hiệu vi phạm kỷ luật nghiêm trọng. Trang Diệu đã trở thành quan tham cấp sở của Quảng Đông có thời gian nghỉ hưu lâu nhất nhưng vẫn bị điều tra. Đây cũng là vụ án điển hình của việc “chống tham nhũng không có chuyện nghỉ hưu”.

Ngô Tuyết