Bình luận về sự kịp thời của Chính phủ khi đã quyết định phân bổ sử dụng một phần trong gói 16.000 tỷ đồng hỗ trợ ngư dân đóng tàu đánh bắt xa bờ, ông Trần Hoàng Ngân, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng: "Quan trọng làm sao tăng cường giám sát, và mở rộng gói này hơn trong thời gian tới”.

Ngư dân tiếp tục đóng tàu mới vươn khơi

Ảnh: Hoàng Long

PV: Vừa qua, Thường trực Chính phủ đã quyết định phương án phân bổ, sử dụng 16.000 tỷ đồng hỗ trợ ngư dân đóng tàu đánh bắt xa bờ; đóng tàu, trang bị thiết bị cho lực lượng cảnh sát biển, kiểm ngư. Là một thành viên của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, ông nhận định như thế nào về mức phân bổ này?

Ông Trần Hoàng Ngân: Theo tinh thần Nghị quyết của Quốc hội ngân sách sẽ dành 16.000 tỷ đồng cho việc hỗ trợ ngư dân đóng tàu cũng như hỗ trợ đóng tàu trang thiết bị cho lực lượng Kiểm ngư, Cảnh sát biển. Chính vì vậy, Thường trực Chính phủ đã quyết định dành 4.500 tỷ đồng hỗ trợ ngư dân, và 11.500 tỷ đồng hỗ trợ đóng tàu trang thiết bị cho lực lượng Kiểm ngư, Cảnh sát biển. Mức phân bổ như vậy là khá hợp lý, bởi tôi nghĩ rằng đây cũng chỉ là giai đoạn đầu, trong giai đoạn tiếp theo Chính phủ cũng sẽ quan tâm dùng ngân sách hỗ trợ cho ngư dân. Còn đóng tàu cho Kiểm ngư và Cảnh sát biển đã nằm trong chiến lược phát triển an ninh quốc phòng. Nhưng quan trọng làm sao tăng cường giám sát, và mở rộng gói này hơn trong thời gian tới.

Ông Trần Hoàng Ngân

Vậy chúng ta phải giám sát gói này như thế nào để tránh xảy ra như trường hợp trước đây là ngư dân khó tiếp cận nguồn vốn?

- Ngay bây giờ các bộ, ban, ngành, lãnh đạo các địa phương phải có hướng dẫn cụ thể để đồng tiền đó đến được với ngư dân trong việc đóng tàu, nhưng còn cả một cơ chế nữa. Đó là đồng tiền đi trực tiếp, gián tiếp qua sự hỗ trợ của hệ thống ngân hàng? hay thông qua các hiệp hội, lãnh đạo các địa phương thì phải chờ thêm những bước sắp tới? Còn công việc giám sát là tất cả các cơ quan, trong đó có sự tham gia của MTTQ tại các địa phương, và các đại biểu Quốc hội.

Thủ tục hành chính xưa nay vẫn được coi là "rào cản”, vậy với tính cấp thiết và quan trọng thì thủ tục hành chính trong việc phân bổ cần phải đơn giản như thế nào để ngư dân có thể nhanh chóng tiếp cận được với nguồn vốn hỗ trợ, thưa ông?

- Chúng ta thấy rằng, tình hình Biển Đông đặt ra cho Chính phủ và toàn bộ các bộ, ban ngành phải hết sức năng động, linh hoạt, giải quyết những vấn đề mang tính cấp bách. Do đó, thủ tục hành chính đi liền với giải quyết một cách nhanh gọn. Nhưng trên cơ sở đó cũng phải đảm bảo nguyên tắc đồng tiền được phát huy đúng mục tiêu, hiệu quả, hỗ trợ cho ngư dân bám biển vì mục đích kinh tế, đồng thời hỗ trợ cho vấn đề an ninh quốc phòng cũng phải đạt được những mục tiêu.

Vấn đề chúng ta phải làm sao tổ chức, khai thác. Tức là ngư dân không chỉ có đóng tàu mà còn tính toán cho logic cả một hệ thống từ khai thác, chế biến, thu mua, bảo quản để làm sao giá trị thủy sản được nâng lên. Khi giá trị nâng lên sẽ có hiệu quả, khi có hiệu quả sẽ thu hồi lại nguồn tiền này để đầu tư cho những con tàu mới. 4.500 tỷ đồng khi đầu tư ra phải tính được yếu tố thu hồi, và tái đầu tư cho đội tàu của ngư dân. Lúc đó chúng ta sẽ có nhiều tàu, hàng trăm nghìn ngư dân ra biển để bám biển, làm kinh tế biển gắn với bảo vệ quốc phòng-an ninh.

Số tiền để đóng cho một con tàu vỏ sắt ước tính từ 5-7 tỷ đồng. Với mức phân bổ 4.500 tỷ đồng chúng ta sẽ có 900 con tàu. Nếu so với số lượng ngư dân có phải là quá ít, thưa ông?

- Số tiền này không phải đảm bảo hết cho toàn bộ ngư dân. Chúng ta phải hình dung là còn các chính sách hỗ trợ khác. Không chỉ có mỗi nguồn ngân sách hỗ trợ mà bản thân hiện nay xã hội hóa có rất nhiều trong việc đóng tàu, có nhiều ngư dân ra khơi, và đã có nhiều doanh nghiệp hỗ trợ rồi. Ở đây 4.500 tỷ đồng là tăng thêm gói hỗ trợ. Số tiền 4.500 tỷ đồng như một "chất kích thích” để cho các tổ chức, đoàn thể xã hội đều quan tâm đến ngư dân. Làm sao cho xã hội đều có ý thức để hỗ trợ. Và không chỉ đóng tàu mà phải tùy theo vùng biển, tùy theo nhu cầu của ngư dân thích loại tàu nào?, vì cũng có nhiều ngư dân thích đánh bắt bằng tàu truyền thống. Ngoài ra còn phải quan tâm đến vấn đề bảo quản thủy sản để giá trị tăng lên, rồi thu mua ngoài biển, cung cấp xăng dầu ngoài biển. Nói chung ngành nông nghiệp phải là chủ lực để chúng ta vừa tiếp nhận nguồn vốn này, đồng thời ta làm sao để cho phát huy hiệu quả chứ không thuần túy là đóng tàu.

Tức là Nhà nước phải lắng nghe ngư dân cần gì để hỗ trợ?

- Hiện các địa phương cũng đang lắng nghe ý kiến ngư dân. Giờ phải gắn với từng địa phương. Các bộ, ngành và địa phương phải tích cực triển khai có hiệu quả nguồn vốn hỗ trợ ngư dân đóng tàu bám biển.

Trân trọng cảm ơn ông!

H.Vũ (thực hiện)