Sau khi thỏa thuận ngừng bắn ngày 12/9 hết hiệu lực, giao tranh ở Syria ngày càng nảy lửa, Mỹ-Nga như "giọt nước tràn ly".

Mỹ đưa ra "tối hậu thư" cho Nga và quân đội Syria

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry ngày 22/9 kêu gọi Nga và Syria lập tức dừng các chuyến bay qua vùng chiến sự ở Syria, đồng thời gọi đây là “cơ hội cuối cùng để cứu vãn lệnh ngừng bắn và ngăn chặn các cuộc tàn sát”.

Mặt đối mặt với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc ở TP New York – Mỹ, ông John Kerry trong một động thái được mô tả “bị kích thích”, đã khẳng định vụ tấn công trên tạo ra “mối nghi ngờ sâu sắc về việc Nga và chính quyền của Tổng thống al-Assad có khả năng và mong muốn” cam kết nghĩa vụ của lệnh ngừng bắn trên hay không.

'Giot nuoc tran ly', My len 'Ke hoach B' vuot mat Nga o Syria - Anh 1

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry "răn đe" Nga, Syria về thỏa thuận ngừng bắn.

Đáp lại, ông Lavrov nói móc: “Ai đó phải hạn chế những cảm xúc bản năng đi, hạn chế lao vào chiếc micro để đưa ra bình luận về sự việc; một cuộc điều tra nên được tiến hành (đối với vụ tấn công vào các đoàn xe viện trợ)”.

Ngay sau khi nghe ông Lavrov nói, Ngoại trưởng Kerry bày tỏ ông cảm thấy “như đang sống trong một vũ trụ khác vậy”. Bài phát biểu gay gắt kéo dài 28 phút của ông này tại Hội đồng Bảo an cũng nhấn mạnh đến sự cần thiết khôi phục lại kế hoạch năm 2012, theo đó tạo ra một giai đoạn chuyển tiếp chính trị ở Syria.

“Để khôi phục tình hình, chúng ta phải ngay lập tức ngừng tất cả các chuyến bay ở các khu vực trọng điểm nhằm tránh leo thang căng thẳng, tạo cơ hội cho dòng chảy viện trợ nhân đạo không bị cản trở”, ông Kerry đề nghị.

Theo ông Kerry, chỉ có 2 quốc gia có máy bay bay ban đêm hoặc bay ở những khu vực đặc biệt. Đó là Nga và Syria. “Tôi nhấn mạnh điều này với Nga. Mỹ tin rằng có một con đường để giải quyết dù khó khăn và gập ghềnh. Làm thế nào bạn có thể ngồi đàm phán khi bệnh viện bị đánh bom và khí clo cứ bị thả liên tục, liên tục và liên tục, trong khi những hành động đó không bị trừng phạt. Bạn vẫn phải ngồi đó và nói chuyện vui vẻ ở Geneva trong khi chế độ Syria vẫn dội bom?”, ông Kerry nói.

'Giot nuoc tran ly', My len 'Ke hoach B' vuot mat Nga o Syria - Anh 2

Mỹ và Nga cùng chung mục tiêu là IS, nhưng đi trên 2 con đường khác nhau: Washington ủng hộ các phe đối lập, còn Moscow hậu thuẫn chính quyền Syria.

Mỹ ủ mưu lớn

Lầu Năm Góc đã thừa nhận các bằng chứng cho thấy lực lượng Mỹ đã cắm cờ của họ tại Thị trấn Tal Abyad hồi tuần trước. Phát ngôn viên Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ Josh Jacques giải thích quân đội nước này sử dụng cờ để đánh dấu vị trí của họ.

Đại tá John Dorian, phát ngôn viên chiến dịch chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng khẳng định, Washington không cho phép bất kỳ nhóm nào cắm cờ Mỹ, kể cả lực lượng bán quân sự người Kurd.

Căn cứ quân sự được cắm cờ Mỹ ở Thị trấn Tal Abyad xuất hiện sau thông tin Hoa Kỳ lập căn cứ Không quân Rimelan ở al-Hasakah và Aleppo đã có nhiều bằng chứng thuyết phục cho thấy ẩn sâu mưu đồ chiến lược của Mỹ.

'Giot nuoc tran ly', My len 'Ke hoach B' vuot mat Nga o Syria - Anh 3

Mỹ lộ căn cứ bí mật ở Bắc Syria.

Cuối tháng 1/2016, truyền thông Ả-rập cho hay, Mỹ đã đưa quân đến trấn thủ một sân bay cũ ở tỉnh al-Hasakah, gần biên giới Iraq và Thổ Nhĩ Kỳ, nhằm hiện đại hóa sân bay này, biến nó thành căn cứ không quân của Mỹ và đồng minh trên đất Syria từ tháng 10/2015.

Theo một thỏa thuận bí mật, Mỹ đã tiếp quản quyền kiểm soát căn cứ không quân Rimelan, nhằm yểm trợ cho các hoạt động của cho SDF (cánh chính trị của người Kurd Syria), thông qua việc cung cấp vũ khí và yểm trợ hỏa lực trên không.

Đây là căn cứ không quân cũ của quân đội Syria nằm ở ngoại ô TP.Rimelan. Khi IS từ Iraq đánh tràn sang, quân chính phủ Syria đã rút khỏi đây và sau đó bị lực lượng vũ trang của người Kurd (YPG) chiếm lại.

Nắm được sân bay trên, Lầu Năm Góc có thể tiếp tế và yểm trợ hỏa lực cho cả lực lượng người Kurd ở Syria và Iraq. Do vị trí đặc thù nằm trong khu vực YPG kiểm soát, Mỹ cũng có thể tiếp tế cho cả những lực lượng đối lập ôn hòa mà nước này hậu thuẫn ở Syria.

Trên hình ảnh vệ tinh được công bố cho thấy có nhiều máy bay quân sự: máy bay chiến đấu và trực thăng vận chuyển, cũng như ban tham mưu, nhà kho và các tòa nhà phụ trợ khác.

'Giot nuoc tran ly', My len 'Ke hoach B' vuot mat Nga o Syria - Anh 4

Người Kurd và Mỹ đã ủ mưu lớn từ lâu.

Ngay tuần trước, giới chức Mỹ thông báo khoảng 40 đặc nhiệm nước này sẽ hợp tác với lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ trên mặt đất ở Syria để lập nên một khu vực không do IS cũng như YPG kiểm soát.

Điều này chứng tỏ Mỹ cố gắng duy trì mối quan hệ với tất cả các bên dù người Kurd, Ả Rập và Thổ Nhĩ Kỳ- tất cả ít nhiều đều có liên hệ với Mỹ- đang tranh giành quyền lực ở những vùng xung đột tại Syria.

Ngoài việc tiêu diệt IS, Mỹ hậu thuẫn cho các chiến binh chủ yếu là người Kurd đang theo đuổi mục tiêu chiến lược riêng trong khu vực và lực lượng này mong muốn liên bang hóa Syria – đây là điều mà Mỹ mong muốn.

Việc lập các căn cứ quân sự sát biên giới Syria và tạo thành hành lang miền Bắc của Mỹ rõ ràng đã thể hiện kế hoạch chia cắt đất nước Syria, nằm trong một âm mưu lớn hơn là vẽ lại bản đồ Trung Đông phục vụ cho lợi ích của Mỹ.

Minh Đức