Ngày 15/11, Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Lê Quốc Doanh cùng đoàn công tác đã có buổi làm tại tỉnh Bình Phước...

Giong la yeu to hang dau de cay dieu phat trien ben vung - Anh 1

Thứ trưởng Lê Quốc Doanh thăm mô hình rau và dưa lưới tại trung tâm nghiên cứu giống cây trồng nông nghiệp cao Bình Phước

Ngày 15/11, Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Lê Quốc Doanh cùng đoàn công tác đã có buổi làm tại tỉnh Bình Phước với 2 nội dung: Tìm giải pháp phát triển cây điều bền vững và khảo sát việc thành lập Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Cây điều chưa phát triển đúng tầm

Theo báo cáo của UBND tỉnh Bình Phước, đến hết 2015, diện tích điều của tỉnh là gần 178.000ha, năng suất bình quân 1,4 tấn/ha. Đến nay, đã có gần 30.000ha điều được trồng mới hoặc tái canh bằng giống mới (trên 20% diện tích), 80% diện tích còn lại (trên 108.000ha) được trồng bằng hạt.

Đến nay, đã có trên 30 ngàn ha điều được trồng mới hoặc tái canh bằng giống mới chiếm trên 20% diện tích điều của tỉnh. Các giống điều trồng là giống đã được Bộ NN-PTNT công nhận cho kết quả tốt tại địa phương như PN1, MH4/5 và MH5/4 với khả năng ra hoa tập trung cao, thu hoạch tập trung, thời vụ thu hoạch ngắn và các giống chọn lọc có triển vọng của địa phương như PL18, ĐP41, ĐP27 và BĐ44.

Trong đó tính từ đầu năm 2015 đến tháng 9 năm 2016 diện tích điều tái canh trên địa bàn tỉnh là 302ha, trong đó 100% diện tích tái canh được sử dụng giống điều ghép như: PN1, MH 4/5, MH 5/4.

Hiện nay việc liên kết sản xuất đang được tuyên truyền và triển khai đồng bộ ở các địa phương theo hình thức như: CLB, THT, HTX. Tỉnh đã có 30 HTX và 46 THT đang hoạt động về lĩnh vực nông nghiệp. Trong đó điển hình là Liên minh hợp tác xã Phước Hưng hoạt động với hình thức liên kết sản xuất điều theo tiêu chuẩn FLO và Orgranic xuất khẩu qua thị trường châu Âu, Mỹ, Nhật, Hàn Quốc...

Theo ông Huỳnh Anh Minh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, lãnh đạo tỉnh đã có chỉ đạo quyết liệt để phát triển cây điều chủ lực của tỉnh. Trong đó năm 2016 đã hỗ trợ 1 tỷ đồng cho huyện Bù Gia Mập cải tạo vườn điều, 1 tỷ đồng để hỗ trợ hệ thống tưới nhỏ giọt, đồng thời kêu gọi doanh nghiệp vào đầu tư xây dựng nhà máy chế biến. Hiện hạt điều Bình Phước đã xuất sang Mỹ, châu Âu. Đề nghị Bộ cho biết phát triển cây điều theo hướng tái canh trồng mới hay cải tạo lai ghép.

Phát biểu lại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Bình Phước và các Sở, ngành, Thứ trưởng Lê Quốc Doanh cho rằng “Trung tâm nghiên cứu và phát triển cây điều” là đơn vị có vai trò rất lớn trong việc phát triển cây điều bền vững cho Bình Phước, nhưng đơn vị này đã làm chưa tốt.

“Cách đây 3 năm, các anh có hứa sẽ nhân rộng mô hình điều, tăng năng suất bình quân lên 1,8 tấn/ha, nhưng đến giờ vẫn chưa đạt được, vẫn chỉ nghe báo cáo loanh quanh vài trăm ha. Như vậy ăn thua gì so với diện tích hàng ngàn ha. Tôi đề nghị các Sở ngành liên quan cần phối hợp tốt hơn”, Thứ trưởng nói.

Cần chú trọng đầu tư giống

Bình Phước có lợi thế cho phát triển cây công nghiệp dài ngày. Hiện nay lớn nhất là diện tích điều, cao su, hồ tiêu.

Giong la yeu to hang dau de cay dieu phat trien ben vung - Anh 2

Thứ trưởng Lê Quốc Doanh thăm mô hình xen canh điều, tiêu, cà phê của HTX NN Phước Hưng, xã tiến Hưng, TX. Đồng Xoài, Bình Phước

Trong đó, tiêu là loại cây công nghiệp dài ngày và có hiệu quả kinh tế rất cao, đặc biệt những năm qua giá tiêu cao và người trồng tiêu có lợi nhuận, dẫn đến diện tích tiêu mở rộng rất nhanh. Ở các tỉnh Tây nguyên, Đông Nam bộ, hiện diện tích đã đạt 14.000 ha.

Chính do phát triển hồ tiêu nhanh chóng về diện tích nên các hộ trồng tiêu không tuân thủ theo quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc hồ tiêu, dẫn đến một số nơi xảy ra bệnh chết nhanh, chết chậm đã làm thiệt hại cho người dân.

“Tôi thấy Bình Phước có nhiều mô hình trồng tiêu bền vững và hiệu quả cao. Như hộ ông Sâm ở xã Thanh Lương, Bình Long, cây tiêu rất tốt, năng suất đạt trên 5 tấn/ha. Đây là vườn tiêu trồng đúng quy trình. Tôi đề nghị Bình Phước phải thống kê những mô hình tốt để nhân rộng, làm sao để có nhiều vườn hồ tiêu năng suất cao và bền vững trong thời gian lâu dài”, Thứ trưởng Lê Quốc Doanh nói.

Bên cạnh tiêu, điều cũng góp phần quan trọng trong việc phát triển cây thế mạnh của tỉnh. Năm qua, Bộ NN-PTNT đã chỉ đạo và tỉnh đã quyết liệt thực hiện, đặc biệt là giải pháp cải tạo nâng cao năng suất điều. Nhờ đó, năng suất tăng từ 3-4 tạ/ha. Đây là tín hiệu tốt, bởi dư địa nâng cao năng suất của cây điều còn rất lớn, đồng thời giá điều xuất khẩu những năm qua cũng rất tốt, chất lượng điều của Việt Nam là số một.

“Tôi đề nghị, Bình Phước tiếp tục áp dụng các biện pháp thâm canh cải tạo vườn điều, trồng thay thế những vườn điều già cỗi và giống năng suất thấp để chúng ta có diện tích điều luôn đứng đầu cả nước về chất lượng và năng suất. Trong điều kiện biến đổi khí hậu, cây điều có lợi thế vì là cây chịu hạn tốt”, Thứ trưởng nói.

Nhằm đảm bảo sản xuất nông nghiệp bền vững, kịp thời ứng dụng được những công nghệ tiên tiến vào sản xuất, tỉnh Bình Phước có đề xuất việc thành lập 2 Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao với quy mô khoảng 1.000 ha tại 2 huyện Hớn Quản và Lộc Ninh.

Sau khi khảo sát 2 khu đất này, Thứ trưởng Lê Quốc Doanh đánh giá đây là hai khu đất màu mỡ, thuận lợi để đầu tư. Thứ trưởng yêu cầu phải xã hội hóa nguồn vốn đầu tư vào khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, không hành chính hóa và lưu ý tỉnh cần quan tâm sản xuất những loại cây giống đầu dòng chất lượng.