Tại các thành phố lớn, người ta đã quá quen thuộc với câu phàn nàn: “Không biết đỗ xe ở đâu!”, thế nhưng trong thế kỷ 21 này, một số thành phố trên thế giới lại thành công trong việc giảm các bãi đỗ xe.

Gioi han bai do o to - tao thuan tien hon cho nguoi di bo, xe dap - Anh 1

Bãi đỗ xe ở các thành phố lớn tưởng chừng luôn thiếu nhưng thực tế không phải vậy

Không gian bỏ phí

Với không gian dành cho khoảng 20.000 xe hơi, khu đỗ xe bao quanh khu mua sắm West Edmonton Mall ở Alberta, Canada được xem là khu đỗ xe lớn nhất trên thế giới. Bãi đỗ này chiếm khoảng một nửa diện tích 483.000 m2 của khu mua sắm.

Mặc dù quy mô lớn nhưng khu đỗ xe của West Edmonton Mall không khác nhiều so với hầu hết các bãi đỗ xe khác trên thế giới. Mỗi chiếc xe cần khoảng hơn 18m2 để đỗ và di chuyển nên các bãi đỗ xe thường lớn và luôn còn chỗ trống. Đó là chưa kể, phần đỗ xe tại nhà có xu hướng bị bỏ trong ngày làm việc còn bãi đỗ xe tại nơi làm việc thì bị trống vào ban đêm. Một cuộc nghiên cứu tại hạt Tippecanoe, bang Indiana của Mỹ cho thấy trung bình mỗi chiếc xe đăng ký không gian để đỗ gấp đôi nhu cầu thực tế.

Bởi vậy, nhiều thành phố trên thế giới dù đã phát triển không gian bãi đỗ xe nhưng họ đã xem xét lại và bắt đầu phát triển đô thị ưu tiên hơn cho người đi bộ và người dân không cần lúc nào cũng phải đi xe hơi. Nhiều nơi đã điều chỉnh quy hoạch, chỉ yêu cầu lượng không gian đỗ xe tối thiểu cho từng loại công trình nhất định. Một số khác điều chỉnh mức phí để không khuyến khích lái xe khi có các lựa chọn khác. Một số lại ngăn chặn không cho xây bãi đỗ xe mới.

Để hiểu rõ hơn về số lượng không gian đỗ xe đang có và chi phí để bỏ nó đi, các quan chức giao thông ở San Francisco, Mỹ lần đầu tiên mở cuộc điều tra trên toàn thành phố về không gian đỗ xe. Kết quả họ thấy rằng, thành phố có 441.541 không gian đỗ xe, hơn một nửa trong số đó là miễn phí trên đường phố. Một nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng lái xe tìm nơi đỗ xe mất trung bình 3,3 phút. Dựa trên số không gian đỗ xe hiện có thì mỗi năm họ phải đi thêm hơn 1,5 triệu km mỗi năm, đốt hết 47.000 galon xăng và thải ra 730 tấn CO2.

Áp dụng các biện pháp mạnh

Ý thức được điều đó, thành phố San Francisco đã thực hiện hệ thống tính phí linh hoạt do giáo sư nổi tiếng về quy hoạch đô thị tên là Donald Shoup của ĐH California đưa ra. Trong một cuốn sách của mình, ông giải thích rằng đỗ xe miễn phí hoặc giá rẻ sẽ góp phần tạo ra tắc nghẽn giao thông.

Trong khi nhiều thành phố ở Mỹ đang thay đổi để hướng đến giảm thiểu bãi đỗ xe thì các thành phố ở châu Âu lại có chính sách mạnh mẽ hơn. Thành phố Zurich của Đức là một trong những nơi thực hiện mạnh nhất. Năm 1996, Zurich quyết định sẽ không có thêm bãi đỗ xe nào nữa, giới chức đã giới hạn lượng không gian đỗ xe, tổ chức xây dựng nào đề xuất không gian đỗ xe mới sẽ phải loại bỏ chừng ấy nơi đỗ xe trên đường phố. Kết quả là đường phố trở nên thuận tiện hơn cho người đi bộ, đi xe đạp…

Thành phố Copenhagen của Đan Mạch cũng giảm lượng bãi đỗ xe ở trung tâm thành phố. Những con phố mua sắm cho người đi bộ đã tăng giá đỗ xe và việc phát triển các hệ thống ngầm ở ngoại ô thành phố đã làm giảm không gian đỗ xe. Tỷ lệ người lái xe đi làm đã giảm từ 22% xuống còn 16%.

Paris của Pháp cũng không kém quyết liệt. Bắt đầu từ năm 2003, thành phố xóa bỏ bãi đỗ xe trên đường phố và thay bằng bãi đỗ dưới lòng đất. Khoảng 15.000 không gian đỗ xe đã được giảm kể từ đó.

Tuy nhiên, tiến trình trên không chỉ giới hạn ở châu Âu, các thành phố khác trên thế giới cũng đang xem xét lại chính sách đỗ xe của họ. Ví dụ Sao Paulo của Brazil đã bỏ các yêu cầu tối thiểu về bãi đỗ xe và cho phép xây bãi đỗ xe kèm dự án cụ thể. Ở Trung Quốc, các thành phố như Bắc Kinh, Thâm Quyến, Quảng Châu đang hy vọng học hỏi được phương pháp thu phí linh hoạt của San Francisco.

Khi các thành phố bắt đầu suy nghĩ kỹ hơn về mối liên hệ giữa việc đỗ xe và phát triển thành phố, sự đông đúc và khả năng dùng các phương tiện di chuyển khác thay thế thì không gian đỗ xe sẽ tiếp tục giảm.