Thực thi mô hình nhà hàng không khói thuốc (NHKKT) cực kỳ gian khó nhưng nếu quyết tâm sẽ thành công - đây là nhận định của đại diện các chủ nhà hàng trên địa bàn Hà Nội, cũng như các cơ quan chức năng tại buổi hội thảo về thực trạng nhà hàng không khói thuốc do Bộ TT&TT phối hợp với Tổ chức Healtbridge Canada tại Việt Nam tổ chức sáng 16/12.

Muôn kiểu đối phó

Luật Phòng chống tác hại thuốc lá có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2013, quy định cấm hút thuốc lá hoàn toàn tại các khu vực trong nhà của nhà hàng. Chính quyền địa phương cũng như đoàn liên ngành của Bộ Y tế thường xuyên tiến hành thanh, kiểm tra, nhắc nhở, xử lý nhiều đơn vị vi phạm. Nhiều địa phương triển khai mô hình NHKKT nhưng việc thực hiện tại cơ sở chưa như mong đợi, nhiều đơn vị triển khai kiểu đối phó.

Gian nan thuc hien nha hang khong khoi thuoc - Anh 1

Nhà hàng lẩu SAUNA thực hiện mô hình không khói thuốc. Ảnh: Hải Lý

Tại quận Hoàn Kiếm, bà Ngô Thị Thu Hương – Trưởng Phòng Y tế quận cho biết, để tránh làm phiền DN, việc kiểm tra NHKKT được lồng vào trong cuộc kiểm tra an toàn thực phẩm. Quá trình kiểm tra cho thấy, nhiều chủ nhà hàng chưa thực sự quan tâm đến công tác này, việc xử lý vi phạm hành chính chưa hiệu quả, kiểm tra, giám sát chưa đủ sức răn đe. Cũng theo bà Hương, để thực hiện NHKKT thực sự khó khăn. “Người hút thuốc không dễ bỏ thuốc, như các cụ đã nói “đã chôn điếu xuống còn đào điếu lên”. Vậy nên, cần phải tăng cường tuyên truyền mạnh hơn nữa để họ không hút thuốc ở nơi cấm hút. Đặc biệt để lớp trẻ không hút thuốc vì khi đã nghiện hút rất khó bỏ, mà tác hại khôn lường” - bà Hương nhấn mạnh và cho biết thêm, quận Hoàn Kiếm rất tích cực trong việc thực hiện phòng chống tác hại thuốc lá, trong thời gian qua đã kiểm tra và xử lý hàng chục vụ vi phạm trong hoạt động kinh doanh thuốc lá, khởi tố một vụ, một đối tượng về hành vi buôn bán thuốc lá điếu nhập lậu. Nếu như đầu năm 2016, trên địa bàn chỉ có 30% nhà hàng, khách sạn đăng ký NHKKT thì đến nay, đã trên 60%.

Bà Cao Thị Hoa – Trưởng phòng Y tế quận Hai Bà Trưng cũng nêu nhiều khó khăn khi triển khai NHKKT. “Có nhà hàng cấm hút thuốc vào các ngày thứ 2, 4, 6, có nhà hàng lại cấm thứ 3, 5, 7. Có nhà hàng cấm hút nhưng khi khách hút cũng không nhắc nhở” - bà Hoa nói. Về vấn đề này, bà Đoàn Thị Thanh Huyền – Quỹ phòng chống tác hại thuốc lá (Bộ Y tế) cho biết: “Khi kiểm tra, nhiều khách sạn tự hào là khách sạn hạng sang, khách không hút thuốc lá mà chỉ hút… xì gà. Họ cho rằng, xì gà không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật. Có chủ nhà hàng khẳng định, cấm hút thuốc lá trong phòng, ai hút mời ra hành lang. Đây là những cách hiểu sai, hoặc cố tình hiểu sai của đơn vị để lách Luật”.

Không ảnh hưởng đến doanh thu

Từ nay đến 31/12, Đoàn thanh tra liên ngành của Bộ Y tế sẽ tăng cường thanh, kiểm tra, giám sát 9 quận ở Hà Nội thực hiện NHKKT. Cơ sở nào vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm.

Trước nhiều lo ngại của một số nhà hàng rằng, việc cấm hút thuốc sẽ làm khách phiền lòng, giảm doanh thu, ông Dương Mạc Anh Tôn - Quản lý chuỗi Nhà hàng lẩu Saunna cho biết, từ khi áp dụng mô hình không khói thuốc, nhà hàng ông không hề giảm doanh thu mà ngược lại. Ông Tôn chia sẻ, việc áp dụng mô hình này cực kỳ khó khăn nhưng nếu quyết tâm sẽ thành công. Nhà hàng lẩu Saunna đã treo những biển to như: “Tôi sẽ sống để các bạn chọn tôi, và các bạn hãy làm để chúng tôi chọn bạn…”, “Vì một Hà Nội đỡ khói, vui lòng không hút thuốc ở đây. Xin cảm ơn!”. Khi có khách hút thuốc, bằng những lời khuyên khéo léo, khách vui vẻ không hút thuốc tại nhà hàng. Tuy nhiên, để triển khai không khói thuốc trong nhà hàng, ông Tôn cũng đề xuất, chế tài phạt phải đủ nghiêm, đủ mạnh, như phạt về hành vi không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông. Đặc biệt, nên có quy định trách nhiệm đối với lãnh đạo các tổ chức.

Việc thực hiện NHKKT có ảnh hưởng đến kinh doanh hay không, bà Ngô Thị Thu Hương cũng khẳng định, chưa có cơ sở nào đã thực hiện cấm hút thuốc phàn nàn giảm doanh thu, mà ngược lại. Địa bàn có nhiều nhà hàng nổi tiếng như Chả cá Lã Vọng, bún chả Đường Thành, Quán Ngon, nhà hàng Sen, Lẩu Sĩ Phú… lượng khách hàng không hề giảm đi khi triển khai mô hình này.

Bà Phạm Thị Hoàng Anh – Giám đốc Tổ chức Healtbridge Canada tại Việt Nam cho rằng, các nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra việc thực thi NHKKT không những không ảnh hưởng đến doanh số bán hàng mà còn làm tăng doanh thu của nhà hàng. Việc tạo dựng hình ảnh một nhà hàng sang trọng, văn minh, lịch sự sẽ góp phần làm tăng sự hài lòng của khách, thu hút khách đến nhiều hơn.

Một trong những giải pháp giảm thiểu tác hại do khói thuốc đối với những người không hút thuốc đó là xây dựng các mô hình không khói thuốc như mô hình trường học, bệnh viện, công sở, khách sạn, nhà hàng không khói thuốc. Việc thực hiện NHKKT là một phần rất quan trọng để bảo vệ quyền được sống trong môi trường trong lành của những người không hút thuốc, giúp giảm nguy cơ bệnh tật và tử vong do tiếp xúc thụ động với khói thuốc.

Thứ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Minh Hồng